২. উদোসিতসিক্খাপদৱণ্ণনা

ভিক্খুনাতি ভিক্খুস্সাতি অত্থো, সামিঅত্থে চেতং কৰণৱচনং. তেনাহ ‘‘পুৰিমসিক্খাপদে ৱিযা’’তিআদি. অথ কস্মা কৰণৱসেনেৱ কৰণৱচনস্স অত্থং অগ্গহেত্ৱা সামিৱসেন অত্থো ৱেদিতব্বোতি আহ ‘‘কৰণৱসেন হী’’তিআদি. হীতি কাৰণত্থে নিপাতো. ছিন্নপলিবোধোতি ছিন্নচীৱৰাৱাসপলিবোধো. একাৱ ৰত্তি একৰত্তং, সমাসন্তগতস্স অত্থং. তিণ্ণং চীৱৰানং সমাহাৰোতি তিচীৱৰং. তেন তিচীৱৰেন, তীহি চীৱৰেহীতি অত্থো. একেন ৱিপ্পৱুত্থোপি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৭৫-৪৭৬) হি তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱুত্থো নাম হোতি পটিসিদ্ধপৰিযাপন্নেন ৱিপ্পৱুত্থত্তা, অৱযৱেপি ৱা সমুদাযৱোহাৰতো. তেনাহ ‘‘তিচীৱৰাধিট্ঠাননযেনা’’তিআদি.

ইদানি ৱিপ্পৱাসলক্খণৱৱত্থাপনত্থং ‘‘গামো একূপচাৰো’’তিআদিমাহ. তত্থ নিৱেসনন্তি উদোসিতাদীনং ৱসেন অকতায পতিস্সযৱিকতিযা অধিৱচনং. উদোসিতোতি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৮২-৪৮৭) যানাদীনং ভণ্ডানং সালা. যো ‘‘উদৱসিতো’’তিপি ৱুচ্চতি. অট্টোতি পটিৰাজাদিপটিবাহনত্থং ইট্ঠকাহি কতো বহলভিত্তিকো চতুপঞ্চভূমিকো পতিস্সযৱিসেসো. ‘‘অট্টোতি বহলভিত্তিকগেহং, যস্স গোপানসিযো অগ্গহেত্ৱা ইট্ঠকাহি এৱ ছদনং হোতী’’তি অপৰে. ‘‘অট্টাকাৰেন কৰীযতী’’তিপি ৱদন্তি. মাড়োতি এককূটসঙ্গহিতো চতুৰস্সপাসাদো, এককূটসঙ্গহিতো ৱা অনেককোণৱন্তো পতিস্সযৱিসেসো. ‘‘মাড়োতি ৱট্টাকাৰেন কতসেনাসন’’ন্তি অপৰে. পাসাদোতি দীঘপাসাদো, অড্ঢযোগাদিভেদো অট্টমাড়হম্মিযৱজ্জিতো সব্বো ৱা পাসাদো. হম্মিযন্তি মুণ্ডচ্ছদনপাসাদো. ‘‘চন্দিযঙ্গণযুত্ত’’ন্তি অপৰে. নাৱাতি থলট্ঠউদকট্ঠৱসেন দ্ৱিধা নাৱা. সত্থোতি জঙ্ঘসত্থো, সকটসত্থো ৱা. ধঞ্ঞকৰণন্তি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৯১-৪৯৪) খলং ৱুচ্চতি. আৰামোতি পুপ্ফাৰামো, ফলাৰামো ৱা. ৱিহাৰোতি সপৰিক্খিত্তো ৱা অপৰিক্খিত্তো ৱা সকলো আৱাসো. ‘‘গেহম্পী’’তি কেচি. নিৱেসনাদীনি চেত্থ গামতো বহি নিৱিট্ঠানি গহিতানি. অন্তোগামে ঠিতানং পন গামগ্গহণেনেৱ গহিতত্তা গামপৰিহাৰোযেৱাতি. ‘‘নিৱেসনাদযো হম্মিযপৰিযোসানা গামপৰিক্খেপতো বহি নিৱিট্ঠা’’তি অপৰে. হত্থপাসাতিক্কমেতি এত্থ হত্থপাসো নাম অড্ঢতেয্যৰতনপ্পমাণো পদেসো, তস্স অতিক্কমো হত্থপাসাতিক্কমো, তস্মিং হত্থপাসাতিক্কমে. হত্থপাসব্ভন্তৰে পন ৱত্থুং ৱট্টতি. তং পমাণং অতিক্কমিত্ৱা সচেপি ইদ্ধিমা ভিক্খু আকাসে অৰুণং উট্ঠাপেতি, নিস্সগ্গিযমেৱ হোতি.

অযং পনেত্থ ৱিনিচ্ছযো – সচে (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৭৭-৪৭৮) গামো একস্স ৰঞ্ঞো ৱা ভোজকস্স ৱা ৱসেন এককুলস্স হোতি, পাকাৰাদিনা পৰিক্খিত্তত্তা একূপচাৰো চ, এৱৰূপে গামে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা তস্মিং গামব্ভন্তৰে যথাৰুচিতট্ঠানে ৱসিতব্বং, সচে অপৰিক্খিত্তো, যস্মিং ঘৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি, তস্মিং ঘৰে ৱসিতব্বং, তস্স ঘৰস্স সমন্ততো হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.

সচে গামো ৱেসালিকুসিনাৰাদযো ৱিয নানাৰাজূনং ৱা ভোজকানং ৱা হোতি, ৱুত্তপ্পকাৰেন পৰিক্খিত্তো চ, এৱৰূপে গামে যস্মিং ঘৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং হোতি, তস্মিং ঘৰে ৱা ৱত্থব্বং, তস্স ঘৰস্স হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. যস্সা ৱীথিযা ঘৰং হোতি, তস্সা ৱীথিযা তস্স ঘৰস্স সম্মুখাট্ঠানে সভাযং ৱা ঘৰদ্ৱাৰে ৱা ৱত্থব্বং, তেসং সভাদ্ৱাৰানং হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.

সচে সো গামো অপৰিক্খিত্তো, যস্মিং ঘৰে চীৱৰং নিক্খিত্তং, তত্থ ৱা তস্স হত্থপাসে ৱা ৱত্থব্বং. নিৱেসনে পন সচে এককুলস্স নিৱেসনং হোতি, পৰিক্খিত্তঞ্চ, অন্তোনিৱেসনে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোনিৱেসনে ৱত্থব্বং. অপৰিক্খিত্তং চে হোতি, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং, তস্মিং ৱত্থব্বং, তস্স গব্ভস্স হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং.

সচে নানাকুলস্স নিৱেসনং হোতি, পৰিক্খিত্তঞ্চ, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং, তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং, সব্বেসং সাধাৰণদ্ৱাৰমূলে ৱা তেসং গব্ভদ্ৱাৰমূলানং হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. অপৰিক্খিত্তং চে, যস্মিং গব্ভে চীৱৰং নিক্খিত্তং, তস্মিং গব্ভে ৱত্থব্বং, তস্স গব্ভস্স হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. এস নযো উদোসিতাদীসুপি.

সত্থো পন জঙ্ঘসত্থো ৱা হোতু, সকটসত্থো ৱা. সচে এককুলস্স সত্থো হোতি, সত্থে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা পুৰতো ৱা পচ্ছতো ৱা সত্তব্ভন্তৰা ন ৱিজহিতব্বা, পস্সতো অব্ভন্তৰং ন ৱিজহিতব্বং. সচে (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৮৯) সত্থো গচ্ছন্তো গামং ৱা নদিং ৱা পৰিযাদিযিত্ৱা তিট্ঠতি, অন্তোপৱিট্ঠেন সদ্ধিং একাবদ্ধো হুত্ৱা ওৰঞ্চ পাৰঞ্চ ফৰিত্ৱা ঠিতো হোতি, সত্থপৰিহাৰোৱ লব্ভতি. অথ গামে ৱা নদিযা ৱা পৰিযাপন্নো হোতি অন্তোপৱিট্ঠো, গামপৰিহাৰো চেৱ নদিপৰিহাৰো চ লব্ভতি. সচে ৱিহাৰসীমং অতিক্কমিত্ৱা তিট্ঠতি, অন্তোসীমায চ চীৱৰং হোতি, ৱিহাৰং গন্ত্ৱা ৱসিতব্বং. সচে বহিসীমায চীৱৰং হোতি, সত্থসমীপেযেৱ ৱসিতব্বং. সচে গচ্ছন্তো সকটে ৱা ভগ্গে, গোণে ৱা নট্ঠে অন্তৰা ছিজ্জতি, যস্মিং কোট্ঠাসে চীৱৰং নিক্খিত্তং, তত্থ ৱসিতব্বং.

খেত্তেপি (পাৰা. অট্ঠ. ২.৪৯০) সচে এককুলস্স খেত্তং হোতি, পৰিক্খিত্তঞ্চ, অন্তোখেত্তে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা অন্তোখেত্তে ৱত্থব্বং. সচে অপৰিক্খিত্তং, হত্থপাসা চীৱৰং ন ৱিজহিতব্বং. সচে নানাকুলস্স খেত্তং হোতি, পৰিক্খিত্তঞ্চ, অন্তোখেত্তে চীৱৰং নিক্খিপিত্ৱা খেত্তদ্ৱাৰমূলে ৱা ৱত্থব্বং, তস্স হত্থপাসা ৱা ন ৱিজহিতব্বং. সচে অপৰিক্খিত্তং, চীৱৰং হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং. এস নযো ধঞ্ঞকৰণাৰামেসু দ্ৱীসুপি. ৱিহাৰে পন নিৱেসনে ৱুত্তসদিসোৱ ৱিনিচ্ছযো.

ৰুক্খমূলে পন যং মজ্ঝন্হিকে কালে সমন্তা ছাযা ফৰতি, তস্মিং ঠানে অৱিৰড়ে পদেসে তস্স ছাযায ফুট্ঠোকাসস্স অন্তোযেৱ নিক্খিপিতব্বং. সচে ৱিৰড়সাখস্স ৰুক্খস্স আতপেন ফুট্ঠোকাসে ঠপেতি, অৰুণুগ্গমনে চ সো ভিক্খু তস্স হত্থপাসে ন হোতি, অঞ্ঞস্মিং ঠানে তস্স ছাযাযপি হোতি, নিস্সগ্গিযং হোতি. সচে নানাকুলস্স ৰুক্খো হোতি, চীৱৰস্স হত্থপাসা ন ৱিজহিতব্বং.

অজ্ঝোকাসে পন ৱিঞ্ঝাটৱিআদীসু অৰঞ্ঞেসুপি সমুদ্দমজ্ঝে মচ্ছবন্ধানং অগমনপথদীপকেসুপি চীৱৰং ঠপেত্ৱা ততো সমন্তা সত্তব্ভন্তৰে পদেসে যত্থ কত্থচি ৱসিতব্বং, ইতো অঞ্ঞত্থ ৱসন্তো ৱিপ্পৱুত্থো নাম হোতীতি দট্ঠব্বং.

ইমস্স পন ৱিত্থাৰস্স ইধ অৱুত্তত্তা, সমন্তপাসাদিকাযঞ্চ ৱুত্তত্তা ‘‘অযমেত্থ সঙ্খেপো’’তিআদি ৱুত্তং. এত্থাতি ‘‘তিচীৱৰেন ৱিপ্পৱসেয্যা’’তি এতস্মিং পদে. সঙ্খেপোতি সঙ্খেপৱণ্ণনা. এত্থ পন পাড়িযং (পাৰা. ৪৭৭) ‘‘গামো একূপচাৰো নানূপচাৰো’’তিআদিনা অৱিসেসেন মাতিকং নিক্খিপিত্ৱাপি গামনিৱেসনউদোসিতখেত্তধঞ্ঞকৰণআৰামৱিহাৰানং একূপচাৰনানূপচাৰতা ‘‘গামো একূপচাৰো নাম এককুলস্স গামো হোতি পৰিক্খিত্তো চ অপৰিক্খিত্তো চা’’তিআদিনা (পাৰা. ৪৭৮) পৰিক্খিত্তাপৰিক্খিত্তৱসেন ৱিভত্তা. অট্টমাড়পাসাদহম্মিযনাৱাসত্থৰুক্খমূলঅজ্ঝোকাসানং পন এৱং অৱত্ৱা ‘‘এককুলস্স অট্টো হোতি, নানাকুলস্স অট্টো হোতী’’তিআদিনা (পাৰা. ৪৮৪) নযেন এককুলনানাকুলৱসেন চ অন্তে ‘‘অজ্ঝোকাসো একূপচাৰো নাম অগামকে অৰঞ্ঞে সমন্তা সত্তব্ভন্তৰা একূপচাৰো, ততো পৰং নানূপচাৰোতি (পাৰা. ৪৯৪) চ এৱং একূপচাৰনানূপচাৰতা ৱিভত্তা. তস্মা গামাদীসু পৰিক্খিত্তং একূপচাৰং, অপৰিক্খিত্তং নানূপচাৰন্তি চ, অট্টাদিসু যং এককুলস্স, তং একূপচাৰং, যং নানাকুলস্স, তং নানূপচাৰন্তি চ গহেতব্বং. অজ্ঝোকাসে ৱুত্তনযেন গহেতব্বং. উপচাৰোতি হি ‘‘গামো একূপচাৰো নানূপচাৰো’’তিআদীসু দ্ৱাৰং, ‘‘অজ্ঝোকাসো একূপচাৰো’’তি এত্থ সমন্তা সত্তব্ভন্তৰসঙ্খাতং পমাণন্তি অপৰে.

অঞ্ঞত্ৰ ভিক্খুসম্মুতিযাতি ভিক্খুনো সঙ্ঘেন দিন্না সম্মুতি ভিক্খুসম্মুতি, তং ৱিনাতি অত্থো. তেনাহ ‘‘যং সঙ্ঘো’’তিআদি. অৱিপ্পৱাসসম্মুতিং দেতীতি অৱিপ্পৱাসা সম্মুতি, অৱিপ্পৱাসায ৱা সম্মুতি অৱিপ্পৱাসসম্মুতি, তং ঞত্তিদুতিযেন কম্মেন দেতীতি অত্থো.

সন্তৰুত্তৰেনাতি ‘‘অন্তৰ’’ন্তি অন্তৰৱাসকো ৱুচ্চতি, ‘‘উত্তৰ’’ন্তি উত্তৰাসঙ্গো, সহ অন্তৰেন উত্তৰং সন্তৰুত্তৰং, তেন সন্তৰুত্তৰেন, সহ অন্তৰৱাসকেন উত্তৰাসঙ্গেনাতি অত্থো. অন্তোঅৰুণে পচ্চুদ্ধটেতি নিৱত্তিত্ৱা সম্পাপুণিতুমসক্কোন্তেন তত্থেৱ ঠত্ৱা অন্তো অৰুণে পচ্চুদ্ধটে. পচ্চাগন্তব্বন্তি যথা ৰোগো ন কুপ্পতি, তথা পুন চীৱৰস্স ঠপিতট্ঠানং আগন্তব্বং. যতো পট্ঠায হি সত্থং ৱা পৰিযেসতি, ‘‘গচ্ছামী’’তি আভোগং ৱা কৰোতি, ততো পট্ঠায ৱট্টতি. ‘‘ন দানি গমিস্সামী’’তি এৱং পন ধুৰনিক্খেপং কৰোন্তেন পচ্চুদ্ধৰিতব্বং ‘‘অতিৰেকচীৱৰট্ঠানে ঠস্সতী’’তি. তেনাহ ‘‘তত্থেৱ ৱা ঠিতেন পচ্চুদ্ধৰিতব্ব’’ন্তি. সোতি যস্স সম্মুতি দিন্না, সো ৰোগো. লদ্ধকপ্পিযমেৱ পুন সম্মুতিদানকিচ্চং নত্থীতি অধিপ্পাযো.

অধিট্ঠিতচীৱৰতাতি তিচীৱৰাধিট্ঠাননযেন অধিট্ঠিতচীৱৰতা. ৱিপ্পৱাসো নাম যদি বদ্ধসীমাযং চীৱৰং হোতি, ততো বহি অৰুণুট্ঠাপনং. অথ অবদ্ধসীমাযং, যথাৱুত্তগামাদীনং বহি হত্থপাসাতিক্কমে অৰুণুট্ঠাপনং. বদ্ধসীমাযং পন যত্থ কত্থচি চীৱৰং ঠপেত্ৱা অন্তোসীমাযমেৱ যত্থ কত্থচি ৱসিতুং ৱট্টতি. ইধ অপচ্চুদ্ধৰণং অকিৰিযাতি সম্বন্ধো.

উদোসিতসিক্খাপদৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.