৩. পঞ্হপুচ্ছকৱণ্ণনা
৭৪৭. সব্বঞাণাৰম্মণতাযাতি পটিসম্ভিদাপটিসম্ভিদাঞাণাৰম্মণতায. ‘‘সুত্তন্তভাজনীযে পন…পে… সিযা’’তি ইদং অভিধম্মভাজনীযেন ৱিৰুজ্ঝতি, তস্স ৱা সাৱসেসদেসনতা আপজ্জতীতি চোদনং মনসি কত্ৱা আহ ‘‘অভিধম্মভাজনীযে’’তিআদি. নিৰৱসেসকথনন্তি অসেসেত্ৱা কথনং. তেন চিত্তুপ্পাদসঙ্গহিতে অত্থে অসেসেত্ৱা দেসনা ইধ অভিধম্মভাজনীযস্স ভাৰো, ন সব্বঞেয্যধম্মেতি দস্সেতি. যথাদস্সিতৱিসযৱচনৱসেনাতি দস্সিতপ্পকাৰৱিসযস্স কথনৱসেন, ধম্মত্থৱসেন দস্সিতে তংতংচিত্তুপ্পাদে তত্থ ধম্মনিৰুত্তাভিলাপেন ঞাণস্স কথনৱসেনাতি অত্থো. অঞ্ঞাৰম্মণতং ন পটিসেধেতি অতপ্পৰভাৱতোতি অধিপ্পাযো. ন নিৰৱসেসেন কথনং অচিত্তুপ্পাদপৰিযাপন্নস্স ৱিসযস্স অকথিতত্তা. এৱং পটিভানপটিসম্ভিদাৱিসযস্সাপি ন নিৰৱসেসেন কথনন্তি সুত্তন্তভাজনীযে অৱিসেসৱচনেন সব্বঞাণাৰম্মণতংযেৱ পটিভানপটিসম্ভিদায পতিট্ঠাপেতি. তথা তিস্সো পটিসম্ভিদাতিআদিপঞ্হপুচ্ছকপাড়িযাপি. তিস্সোতি অত্থধম্মপটিভানপটিসম্ভিদা. নিৰুত্তিপটিসম্ভিদা হি ‘‘পৰিত্তাৰম্মণা’’তেৱ ৱুত্তা.
যদিপি সিযা ন তস্সা মহগ্গতাৰম্মণতাতি সম্বন্ধো. ‘‘ন হি মগ্গো পচ্চযুপ্পন্নো ন হোতী’’তি ইমিনা ‘‘অত্থপটিসম্ভিদা ন মগ্গাৰম্মণা’’তি ৱচনস্স যথাৱুত্তত্থসাধকতং ৱিভাৱেতি. তস্সাতি পটিভানপটিসম্ভিদায ন মহগ্গতাৰম্মণতা সম্ভৱতি ননু নযং অনুস্সৰন্তস্সাতি অধিপ্পাযো. দ্ৱেপীতি ‘‘অত্থপটিসম্ভিদা ন মগ্গাৰম্মণা, তিস্সো পটিসম্ভিদা সিযা পৰিত্তাৰম্মণা, সিযা মহগ্গতাৰম্মণা, সিযা অপ্পমাণাৰম্মণা’’তি চ দ্ৱেপি এতা পাড়িযো. তাসু বলৱতৰায ঠানস্স, ইতৰায অধিপ্পাযমগ্গনস্স চ উপাযদস্সনমুখেন তাসং অঞ্ঞমঞ্ঞং অৱিৰোধং দস্সেতুং ‘‘কুসলাকুসলানং পনা’’তিআদিমাহ. ‘‘নিপ্পৰিযাযা তত্থ ধম্মপটিসম্ভিদা’’তি এতেন তত্থ অত্থপটিসম্ভিদায পৰিযাযভাৱমাহ. তথা ৱিপাককিৰিযানন্তিআদি যথাধিপ্পেতস্স অত্থস্স ৱিসদিসূদাহৰণদস্সনং. উভযেনপি ‘‘অত্থপটিসম্ভিদা ন মগ্গাৰম্মণা’’তি (ৱিভ. ৭৪৯) ৱচনং সুত্তন্তনযানুগতং নিপ্পৰিযাযত্থস্স তত্থ অধিপ্পেতত্তাতি দীপেতি. কিঞ্চি পন ঞাণন্তিআদি ‘‘তিস্সো পটিসম্ভিদা’’তিআদিপাড়িযা সমত্থকং. যথাধিপ্পেতস্স অত্থস্স পটিভানং দীপনং পটিভানং. তেনাহ ‘‘ঞেয্যপ্পকাসনতো’’তি. ইতি যা ‘‘তিস্সো পটিসম্ভিদা’’তি পাড়ি, তস্সা বলৱভাৱৱিভাৱনেন ইতৰায অধিপ্পাযমগ্গনং কতন্তি ৱেদিতব্বং. নিপ্পৰিযাযাতি পৰিযাযৰহিতা উজুকং সৰূপেনেৱ পৱত্তা. নিপ্পৰিযায…পে… পৱত্তিযন্তি একন্তিকঅত্থাৰম্মণং ঞাণং অত্থপটিসম্ভিদা, ঞাণাৰম্মণং পটিভানপটিসম্ভিদাতি গহেত্ৱা দেসনাযং.
সো এৱাতি পৰস্স অভিলাপসদ্দো এৱ. অনুৱত্তমানতা চস্স নিৰুত্তিপটিসম্ভিদা পচ্চুপ্পন্নমেৱ সদ্দং আৰম্মণং কৰোন্তী, সদ্দং সুত্ৱা ‘‘অযং সভাৱনিৰুত্তি, অযং ন সভাৱনিৰুত্তী’’তি জানন্তীতি চ আদিৱচনৱসেন ৱেদিতব্বো.
পঞ্হপুচ্ছকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
পটিসম্ভিদাৱিভঙ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.