(১) ৱিভঙ্গৱাৰো
৫৩. যা কুসলত্তিকে লভন্তি, ন তাযেৱ ৱেদনাত্তিকাদীসূতি তিকপদনানত্তমত্তেন ৱিনা মূলাৱসানৱসেন সদিসতং সন্ধায ‘‘ন তাযেৱা’’তি ৱুত্তং, ন চ কেৱলং তিকন্তৰেযেৱ, কুসলত্তিকেপি পন যা পটিচ্চৱাৰে লভন্তি, ন তাযেৱ পচ্চযৱাৰাদীসূতি সব্বপুচ্ছাসমাহৰণং ইধ কত্তব্বমেৱ. ধম্মানুলোমপচ্চনীযে চ তিকপট্ঠানে ৱিতক্কত্তিকপীতিত্তিকানং ৱিস্সজ্জনে সব্বাপেতা ৱিস্সজ্জনং লভন্তীতি এত্থ পীতিত্তিকগ্গহণং ন কাতব্বং. ন হি তত্থ একূনপঞ্ঞাস পুচ্ছা ৱিস্সজ্জনং লভন্তীতি.
তেন সদ্ধিন্তি তেন সহজাতপচ্চযভূতেন সদ্ধিন্তি অত্থো দট্ঠব্বো. ‘‘যাৱ নিৰোধগমনা উদ্ধং পজ্জতী’’তি চ ‘‘উপ্পাদাদযো ৱা পাপুণাতী’’তি চ ৱচনেহি খণত্তযসমঙ্গী উপ্পজ্জতীতি ৱুচ্চতীতি অনুঞ্ঞাতং ৱিয হোতি, উপ্পাদক্খণসমঙ্গীযেৱ পন এৱং ৱুত্তোতি দট্ঠব্বো.
যস্মা পন একো খন্ধো একস্সাতিআদি ইধ কুসলৱচনেন গহিতে খন্ধে সন্ধায ৱুত্তং. ৱেদনাত্তিকাদীসু পন একং খন্ধং পটিচ্চ দ্ৱিন্নং, দ্ৱে পটিচ্চ একস্সপি, হেতুদুকাদীসু চ সঙ্খাৰক্খন্ধেকদেসং পটিচ্চ সঙ্খাৰক্খন্ধেকদেসস্সপি উপ্পত্তি ৱুত্তাতি সহ উপ্পজ্জমানানং সব্বেসং ধম্মানং পচ্চযো হোন্তো একেকস্সপি দুকতিকাদিভেদানঞ্চ পচ্চযো নাম হোতিযেৱ, তথা দুকাদিভেদানঞ্চাতি.
‘‘ৰূপেন সদ্ধিং অনুপ্পত্তিতো আৰুপ্পৱিপাকঞ্চ ন গহেতব্ব’’ন্তি ৱুত্তং, তং পন ন সব্বস্মিং এতস্মিং ৱচনে গহেতব্বং, অথ খো ‘‘চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপ’’ন্তি এত্থেৱ. ন কেৱলঞ্চ আৰুপ্পৱিপাকোৱ, অথ খো লোকুত্তৰৱিপাককিৰিযাব্যাকতম্পি আৰুপ্পে উপ্পজ্জমানং এত্থ ন গহেতব্বং. ‘‘ৱিপাকাব্যাকতং কিৰিযাব্যাকতং একং খন্ধং পটিচ্চ তযো খন্ধা’’তি এত্থ পন ন কিঞ্চি ৰূপেন ৱিনা সহ ৱা উপ্পজ্জমানং সহেতুকং ৱিপাককিৰিযাব্যাকতং অগ্গহিতং নাম অত্থি. তত্থ পন যং ৰূপেন সহ উপ্পজ্জতি, তস্স পচ্চযুপ্পন্নৱিসেসং দস্সেতুং ‘‘চিত্তসমুট্ঠানঞ্চ ৰূপ’’ন্তি ৱুত্তং.
‘‘ৱত্থুং পটিচ্চ খন্ধা’’তি এত্তকে ৱত্তব্বে পচ্চযভূতস্স ৱত্থুস্স ‘‘কটত্তা চ ৰূপ’’ন্তি এতস্মিং সামঞ্ঞৱচনে পচ্চযুপ্পন্নভাৱেন অগ্গহিততাপত্তিং নিৱাৰেতুং ‘‘খন্ধে পটিচ্চ ৱত্থূ’’তি ৱুত্তং. খন্ধে পটিচ্চ ৱত্থু, ৱত্থুং পটিচ্চ খন্ধাতি ৱা ৱত্থুখন্ধানং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযভূতানং পচ্চযভাৱৱিসেসদস্সনত্থং অঞ্ঞমঞ্ঞাপেক্খং ৱচনদ্ৱযং ৱুত্তং সামঞ্ঞেন গহিতম্পি ৱিসুং উদ্ধটং.
মহাভূতেপি পটিচ্চ উপ্পত্তিদস্সনত্তন্তি যং চিত্তসমুট্ঠানৰূপং কটত্তাৰূপঞ্চ উপাদাৰূপং উপাদাৰূপগ্গহণেন ৱিনা ‘‘খন্ধে পটিচ্চ উপ্পজ্জতী’’তি ৱুত্তং, তস্স মহাভূতেপি পটিচ্চ উপ্পত্তিদস্সনত্থন্তি অত্থো. এতস্মিং পন দস্সনে খন্ধপচ্চযসহিতাসহিতঞ্চ সব্বং উপাদাৰূপং ইতো পৰেসু সহজাতপচ্চযাদীসু সঙ্গহিতন্তি ইমমত্থং সন্ধায ‘‘কটত্তাৰূপং পটিসন্ধিযম্পী’’তি পি-সদ্দো ৱুত্তোতি দট্ঠব্বো.
মহাভূতে পটিচ্চ উপাদাৰূপন্তি ৱুত্তনযেনাতি ‘‘মহাভূতে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং কটত্তাৰূপং উপাদাৰূপ’’ন্তি এত্থ অত্থতো অযং নযো ৱুত্তোতি সন্ধাযাহ.
৫৪. ৰূপমিস্সকা পহাযাতি যাসু পুচ্ছাসু ৰূপেন ৱিনা পচ্চযুপ্পন্নং ন লব্ভতি, অথ খো ৰূপমিস্সকমেৱ লব্ভতি, তা পহাযাতি অধিপ্পাযো.
৫৭. ‘‘তিণ্ণং সন্নিপাতা গব্ভস্স অৱক্কন্তি হোতী’’তি ৱচনতোতি গব্ভসেয্যকপটিসন্ধিযা পঞ্চক্খন্ধসব্ভাৱেন তায সমানলক্খণা সব্বাপি পঞ্চৱোকাৰপটিসন্ধি ওক্কন্তিনামকাতি সাধেতি. পৰিপুণ্ণধম্মানং ৱিস্সজ্জনং এত্থ অত্থীতি পৰিপুণ্ণৱিস্সজ্জনা.
এত্থ চ ‘‘একং মহাভূতং পটিচ্চ তযো…পে… মহাভূতে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং কটত্তাৰূপং উপাদাৰূপ’’ন্তি (পট্ঠা. ১.১.৫৩) এত্তাৱতা পঞ্চৱোকাৰে সব্বং চিত্তকম্মসমুট্ঠানৰূপং দস্সিতং. অৱসেসং পন দস্সেতুং ‘‘বাহিৰ’’ন্তিআদি ৱুত্তং. তত্থ বাহিৰন্তি এতেন অনিন্দ্ৰিযবদ্ধৰূপং দস্সেতি, পুন আহাৰসমুট্ঠানং উতুসমুট্ঠানন্তি এতেহি সব্বং ইন্দ্ৰিযবদ্ধং আহাৰউতুসমুট্ঠানৰূপং. তত্থ ‘‘উতুসমুট্ঠানং এক’’ন্তিআদিনা অসঞ্ঞসত্তানম্পি উতুসমুট্ঠানং ৱুত্তমেৱাতি দট্ঠব্বং. ন হি তত্থ তস্স ৱজ্জনে কাৰণং অত্থীতি. আদিম্হি পন ‘‘একং মহাভূতং পটিচ্চা’’তিআদি অৱিসেসৱচনং সহজাতং অৰূপম্পি পচ্চযং হেতাদিকে চ পচ্চযে বহুতৰে লভন্তং চিত্তসমুট্ঠানকটত্তাৰূপদ্ৱযং সহ সঙ্গণ্হিত্ৱা ৱুত্তং, এৱঞ্চ কত্ৱা তস্স পৰিযোসানে ‘‘মহাভূতে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানৰূপং কটত্তাৰূপং উপাদাৰূপ’’ন্তি ৱুত্তং, তস্মা তত্থ কটত্তাৰূপং চিত্তসমুট্ঠানসম্বন্ধং তংসমানগতিকং পঞ্চৱোকাৰে ৱত্তমানমেৱ গহিতন্তি অগ্গহিতং কটত্তাৰূপং দস্সেতুং ‘‘অসঞ্ঞসত্তানং একং মহাভূতং পটিচ্চা’’তিআদি ৱুত্তং, তস্মা উপাদাৰূপং ইধপি কম্মপচ্চযৱিভঙ্গে ৱিয ‘‘মহাভূতে পটিচ্চ কটত্তাৰূপং উপাদাৰূপ’’ন্তি (পট্ঠা. ১.১.৬৩) কটত্তাৰূপভাৱৱিসিট্ঠং উপাদাৰূপং গহিতন্তি দট্ঠব্বং. ন হি ৱুত্তস্স উতুসমুট্ঠানস্স পুনৱচনে পযোজনং অত্থীতি.
কস্মা পন যথা বাহিৰাদীসু ‘‘মহাভূতে পটিচ্চ উপাদাৰূপ’’ন্তি অৱিসেসেত্ৱা উপাদাৰূপং ৱুত্তং, এৱং অৱত্ৱা চিত্তকম্মজউপাদাৰূপানি ‘‘চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং কটত্তাৰূপং উপাদাৰূপ’’ন্তি হেতুপচ্চযাদীসু সহ ‘‘চিত্তসমুট্ঠানং ৰূপং উপাদাৰূপং অসঞ্ঞসত্তানং…পে… কটত্তাৰূপং উপাদাৰূপ’’ন্তি অধিপতিপচ্চযাদীসু ৱিসুং চিত্তসমুট্ঠানৰূপভাৱকটত্তাৰূপভাৱেহি ৱিসেসেত্ৱাৱ ৱুত্তানীতি? তত্থ বাহিৰগ্গহণাদীহি ৱিয এত্থ মহাভূতানং কেনচি অৱিসেসিতত্তা. অপিচ ইদ্ধিচিত্তনিব্বত্তানং কম্মপচ্চযানঞ্চ ইট্ঠানিট্ঠানং বাহিৰৰূপাযতনাদীনং চিত্তং কম্মঞ্চ হেতাদীসু ন কোচি পচ্চযো, আহাৰউতুসমুট্ঠানানং পন চিত্তং পচ্ছাজাতভাৱেন উপত্থম্ভকমেৱ, ন জনকং, মহাভূতানেৱ পন তেসং সহজাতাদিভাৱেন জনকানি, তস্মা সতিপি চিত্তেন কম্মেন চ ৱিনা অভাৱে হেতাদিপচ্চযভূতেহি অৰূপেহি উপ্পজ্জমানানি চিত্তসমুট্ঠানৰূপকটত্তাৰূপভূতানেৱ উপাদাৰূপানি হোন্তি, ন অঞ্ঞানীতি ইমং ৱিসেসং দস্সেতুং চিত্তকম্মজেস্ৱেৱ উপাদাৰূপেসু ৱিসেসনং কতং. অঞ্ঞানি ৱা সমানজাতিকেন ৰূপেন সমুট্ঠানানি পাকটৱিসেসনানেৱাতি ন ৱিসেসনং অৰহন্তি, এতানি পন অসমানজাতিকেহি অৰূপেহি সমুট্ঠিতানি ৱিসেসনং অৰহন্তীতি ৱিসেসিতানীতি ৱেদিতব্বানি. যথা ৱা চিত্তকম্মানি চিত্তকম্মসমুট্ঠানানং সৱিসেসেন পচ্চযভাৱেন পচ্চযা হোন্তি সহজাতাদিপচ্চযভাৱতো মূলকৰণভাৱতো চ, ন এৱং উতুআহাৰা তংসমুট্ঠানানন্তি চিত্তকম্মজানেৱ ৱিসুং ৱিসেসনং অৰহন্তি. ইতৰানি পন মহাভূতৱিসেসেনেৱ ৱিসেসিতানি, ইধ উপাদাৰূপৱিসেসনেন মহাভূতানি ৱিয. ন হি অঞ্ঞতৰৱিসেসনং উভযৱিসেসনং ন হোতীতি.
৫৮. অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযে খন্ধে পটিচ্চ ৱত্থু, ৱত্থুং পটিচ্চ খন্ধাতি খন্ধৱত্থূনং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযতাদস্সনেন পুব্বে ৱিসুং পচ্চযভাৱেন দস্সিতানং খন্ধানং একতো পচ্চযভাৱো দস্সিতো হোতীতি ইমিনা অধিপ্পাযেনাহ ‘‘চতুন্নম্পি খন্ধানং একতো ৱত্থুনা অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযতং দস্সেতুং ৱুত্ত’’ন্তি. ‘‘খন্ধে পটিচ্চ ৱত্থূ’’তি ইদং পন চতুন্নম্পি খন্ধানং একতো পটিচ্চত্থফৰণতাদস্সনত্থং, ‘‘ৱত্থুং পটিচ্চ খন্ধা’’তি ৱত্থুস্স. ন কেৱলঞ্চ খন্ধানং ইধেৱ, হেতুপচ্চযাদীসুপি অযমেৱ নযো. তত্থ সব্বেসং খন্ধানং ৱিসুং পটিচ্চত্থফৰণতং দস্সেত্ৱা পুন ‘‘ৱত্থুং পটিচ্চ খন্ধা’’তি ৱত্থুস্সপি দস্সিতায ‘‘একং খন্ধঞ্চ ৱত্থুঞ্চ পটিচ্চ তযো খন্ধা’’তিআদিনা খন্ধৱত্থূনঞ্চ দস্সিতাযেৱ হোতীতি দট্ঠব্বা.
কস্মা পনেত্থ ‘‘কুসলং ধম্মং পটিচ্চ অব্যাকতো ধম্মো উপ্পজ্জতি অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা, কুসলে খন্ধে পটিচ্চ চিত্তসমুট্ঠানা মহাভূতা’’তি এৱমাদি ন ৱুত্তং, ননু যদেৱ পটিচ্চত্থং ফৰতি, ন তেনেৱ অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন ভৱিতব্বং হেতুপচ্চযাদীহি ৱিয. ন হি যং ‘‘একং তযো দ্ৱে চ খন্ধে পটিচ্চা’’তি ৱুত্তং, তে হেতুপচ্চযভূতা এৱ হোন্তি. এস নযো আৰম্মণপচ্চযাদীসুপি. পচ্চযৱাৰে চ ‘‘অব্যাকতং ধম্মং পচ্চযা কুসলো ধম্মো উপ্পজ্জতি অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা’’তি (পট্ঠা. ১.১.২৫৬) ৱুত্তং, ন ৱত্থু কুসলানং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযো হোতি, অথ চ পন তংপচ্চযা খন্ধানং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা উপ্পত্তি ৱুত্তা এৱ. যদিপি কুসলা খন্ধা মহাভূতানং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা ন হোন্তি, তথাপি তে পটিচ্চ তেসং উপ্পত্তি ৱত্তব্বা সিযাতি? ন ৱত্তব্বা খন্ধসহজাতানং মহাভূতানং খন্ধানং পচ্চযভাৱাভাৱতো. অঞ্ঞমঞ্ঞসদ্দো হি ন হেতাদিসদ্দো ৱিয নিৰপেক্খো, সহজাতাদিসদ্দো ৱিয ৱা অঞ্ঞতৰাপেক্খো, অথ খো যথাৱুত্তেতৰেতৰাপেক্খো. পচ্চযপচ্চযুপ্পন্না চ খন্ধা মহাভূতা ইধ যথাৱুত্তা ভৱেয্যুং, তেসু চ মহাভূতা খন্ধানং ন কোচি পচ্চযো. যস্স চ সযং পচ্চযো, ততো তেন তন্নিস্সিতেন ৱা অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন উপ্পজ্জমানং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা উপ্পজ্জতীতি ৱত্তব্বতং অৰহতি, যথা খন্ধে পটিচ্চ খন্ধা, ৱত্থুং পচ্চযা খন্ধা. তস্মা অত্তনো পচ্চযস্স পচ্চযত্তাভাৱতো তদপেক্খত্তা চ অঞ্ঞমঞ্ঞসদ্দস্স খন্ধে পটিচ্চ পচ্চযা চ মহাভূতানং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা উপ্পত্তি ন ৱুত্তা, ন অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা চ ৱুত্তা. খন্ধা পন ৱত্থুং পচ্চযা উপ্পজ্জমানা ৱত্থুস্স পচ্ছাজাতপচ্চযা হোন্তি, তন্নিস্সিতেন চ অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযেন উপ্পজ্জন্তি. তস্মা ৱত্থুং পচ্চযা খন্ধানং কুসলাদীনং অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযা উপ্পত্তি ৱুত্তাতি.
৫৯. ন সা গহিতাতি চক্খাযতনাদীনি নিস্সযভূতানি পটিচ্চাতি ন ৱুত্তন্তি অধিপ্পাযো. নিস্সযপচ্চযভাৱেন পন ন চক্খাযতনাদীনি আৰম্মণপচ্চযভাৱেন ৰূপাযতনাদীনি ৱিয ন গহিতানীতি.
৬০. দ্ৱীসু উপনিস্সযেসু ৱত্তব্বমেৱ নত্থি, আৰম্মণূপনিস্সযম্পি পন যে লভন্তি, তেসং ৱসেন আৰম্মণপচ্চযসদিসন্তি এৱং ৱুত্তন্তি দস্সেতুং ‘‘তত্থ কিঞ্চাপী’’তি আহ. তত্থ ‘‘ন সব্বে অকুসলা অব্যাকতা আৰম্মণূপনিস্সযং লভন্তী’’তি পুৰিমপাঠো. কুসলাপি পন মহগ্গতা একন্তেন, কামাৱচৰা চ কদাচি ন লভন্তীতি ‘‘ন সব্বে কুসলাকুসলাব্যাকতা’’তি পঠন্তি.
৬১. পুৰেজাতপচ্চযে যথা অঞ্ঞত্থ পচ্চযং অনিদ্দিসিত্ৱাৱ দেসনা কতা, এৱং অকত্ৱা কস্মা ‘‘ৱত্থুং পুৰেজাতপচ্চযা’’তি ৱুত্তন্তি? নিযমসব্ভাৱা. হেতুআদীসু হি নিযমো নত্থি. ন হি তেহি উপ্পজ্জমানানং অলোভাদীসু কুসলাদীসু ৰূপাদীসু চ অযমেৱ পচ্চযোতি নিযমো অত্থি, ইধ পন ৱত্থু ন ৱত্থুধম্মেসু পুৰেজাতপচ্চযা উপ্পজ্জমানানং ধম্মানং নিযমতো ছব্বিধং ৱত্থু পুৰেজাতপচ্চযো হোতীতি ইমমত্থং দস্সেতুং ইদং ৱুত্তং. আৰম্মণপুৰেজাতম্পি হি ৱত্থুপুৰেজাতে অৱিজ্জমানে ন লব্ভতি, এৱঞ্চ কত্ৱা পটিসন্ধিৱিপাকস্স নপুৰেজাতপচ্চযা এৱ উপ্পত্তি ৱুত্তা, পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণস্সপি তস্স পুৰেজাতপচ্চযো ন উদ্ধটো. ‘‘নেৱৱিপাকনৱিপাকধম্মধম্মং পটিচ্চ ৱিপাকো ধম্মো উপ্পজ্জতি পুৰেজাতপচ্চযা’’তি এতস্সপি অলাভতো তত্থ ‘‘পুৰেজাতে তীণী’’তি (পট্ঠা. ১.৩.১২৪) ৱুত্তন্তি.
৬৩. তথা পটিসন্ধিক্খণে মহাভূতানন্তি মহাভূতানং একক্খণিকনানাক্খণিককম্মপচ্চযৱসেনেৱ তদুপাদাৰূপানম্পি ৱদতীতি চ দট্ঠব্বং. কটত্তাৰূপানন্তি পৱত্তিযং কটত্তাৰূপানন্তি অধিপ্পাযো.
৬৪. যথালাভৱসেনাতি ইন্দ্ৰিযৰূপেসু যং যং পটিসন্ধিযং লব্ভতি, তস্স তস্স ৱসেন.
৬৯. ৱিপ্পযুত্তপচ্চযা উপ্পজ্জমানানম্পি কেসঞ্চি নিযমতো ৱত্থু ৱিপ্পযুত্তপচ্চযো, কেসঞ্চি খন্ধা, ন চ সমানৱিপ্পযুত্তপচ্চযা এৱ কুসলাদিকে পটিচ্চ উপ্পজ্জমানা উপ্পজ্জন্তি, অথ খো নানাৱিপ্পযুত্তপচ্চযাপি, তস্মা তং ৱিসেসং দস্সেতুং ‘‘ৱত্থুং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযা, খন্ধে ৱিপ্পযুত্তপচ্চযা’’তি তত্থ তত্থ ৱুত্তং. তত্থ তদাযত্তৱুত্তিতায পচ্চযুপ্পন্নো পচ্চযং পচ্চযং কৰোতীতি ইমস্সত্থস্স ৱসেন উপযোগৱচনং দট্ঠব্বং. ৱত্থুং খন্ধে ৱিপ্পযুত্তপচ্চযকৰণতোতি অযঞ্হেত্থ অত্থো. অট্ঠকথাযং পন ‘‘ৱত্থুং পটিচ্চ ৱিপ্পযুত্তপচ্চযা, ৱত্থুনা ৱিপ্পযুত্তপচ্চযতং সাধেন্তেনা’’তি অত্থো ৱুত্তো, তত্থ কুসলানং খন্ধানং ৱত্থুং পটিচ্চ উপ্পত্তি নত্থীতি ‘‘ৱত্থুং পটিচ্চা’’তি ন সক্কা ৱত্তুন্তি, ইদং পন পটিচ্চসদ্দেন অযোজেত্ৱা ‘‘পটিচ্চ উপ্পজ্জন্তি ৱত্থুং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযা’’তি যোজেত্ৱা তস্সত্থো ‘‘ৱত্থুনা ৱিপ্পযুত্তপচ্চযতং সাধেন্তেনা’’তি ৱুত্তোতি দট্ঠব্বো. কিং পন পটিচ্চাতি? যং ‘‘একং খন্ধ’’ন্তিআদিকং পাড়িযং পটিচ্চাতি ৱুত্তং. তমেৱ অত্থং পাকটং কত্ৱা ‘‘ৱত্থুং ৱিপ্পযুত্তপচ্চযাতি খন্ধে পটিচ্চ খন্ধা, ৱত্থুনা ৱিপ্পযুত্তপচ্চযতং সাধেন্তেনা’’তি পঠন্তি. অনন্তৰত্তা পাকটস্স অব্যাকতচিত্তসমুট্ঠানস্সেৱ গহণং মা হোতূতি ‘‘অব্যাকতচিত্তসমুট্ঠানম্পি কুসলাকুসলচিত্তসমুট্ঠানম্পী’’তি আহ. আসন্নম্পি দূৰম্পি সব্বন্তি ৱুত্তং হোতীতি.
৭১-৭২. ‘‘ইমে ৱীসতি পচ্চযাতি সংখিপিত্ৱা দস্সিতানং ৱসেনেতং ৱুত্ত’’ন্তি ৱুত্তং. তত্থ যদি একেনপি দেসনং সংখিত্তং সংখিত্তমেৱ, আদিম্হি পন তযো পচ্চযা ৱিপ্পযুত্তপচ্চযো একম্পি পদং অপৰিহাপেত্ৱা ৱিত্থাৰিতাতি তে চত্তাৰো পচ্ছাজাতঞ্চ ৱজ্জেত্ৱা ‘‘ইমে একূনৱীসতি পচ্চযা’’তি ৱত্তব্বং সিযা. এত্তকা হি সংখিপিত্ৱা দস্সিতাতি. যে পন পাড়িযং ৱিত্থাৰিতং অৱিত্থাৰিতঞ্চ সব্বং সঙ্গহেত্ৱা ৱুত্তন্তি ৱদন্তি, তেসং ‘‘ইমে তেৱীসতি পচ্চযা’’তি পাঠেন ভৱিতব্বং. আদিম্হি পন তযো পচ্চযে ৱিত্থাৰিতে ৱজ্জেত্ৱা যতো পভুতি সঙ্খেপো আৰদ্ধো, ততো চতুত্থতো পভুতি সংখিত্তং ৱিত্থাৰিতঞ্চ সহ গহেত্ৱা ‘‘ইমে তেৱীসতি পচ্চযা’’তি ৱুত্তন্তি দট্ঠব্বং.
ৱিভঙ্গৱাৰৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.