লোকুত্তৰকুসলং

পকিণ্ণককথাৱণ্ণনা

তত্ৰাতি লোকুত্তৰজ্ঝানে. অজ্ঝত্তঞ্চাতি উপড্ঢগাথায অভিনিৱিসিতব্বং ৱুট্ঠাতব্বং ৱিপস্সনাভূমিং পঞ্চধা উদ্দিসতি. সত্তঅট্ঠাদীনি অঙ্গানি সত্তট্ঠঙ্গানীতি আদিসদ্দস্স লোপো দট্ঠব্বো. নিমিত্তন্তি যতো ৱুট্ঠানং, তানি নিমিত্তপৱত্তানি নিমিত্তৱচনেনেৱ উদ্দিসতি. সঙ্খাৰুপেক্খাঞাণমেৱ অৰিযমগ্গস্স বোজ্ঝঙ্গাদিৱিসেসং নিযমেতি. কস্মা? ততো ততো দুতিযাদিপাদকজ্ঝানতো উপ্পন্নস্স সসঙ্খাৰুপেক্খাঞাণস্স পাদকজ্ঝানাতিক্কন্তানং অঙ্গানং অসমাপজ্জিতুকামতাৱিৰাগভাৱনাভাৱতো ইতৰস্স চ অতব্ভাৱতো. তেসম্পি ৱাদেসু…পে… ৱিপস্সনাৱ নিযমেতীতি ৱেদিতব্বা. কস্মা? ৱিপস্সনানিযমেনেৱ হি পঠমত্থেৰৱাদেপি অপাদকপঠমজ্ঝানপাদকমগ্গা পঠমজ্ঝানিকাৱ হোন্তি, ইতৰে চ পাদকজ্ঝানৱিপস্সনানিযমেহি তংতংঝানিকা. এৱং সেসৱাদেসুপি ৱিপস্সনানিযমো যথাসম্ভৱং যোজেতব্বো.

পকিণ্ণকসঙ্খাৰেতি পাদকজ্ঝানতো অঞ্ঞসঙ্খাৰে. তেন পাদকজ্ঝানসঙ্খাৰেসু সম্মসিতেসু ৱত্তব্বমেৱ নত্থীতি দস্সেতি. তত্ৰাপীতি দুতিযত্থেৰৱাদেপি. তংতংঝানিকতা তংতংসম্মসিতসঙ্খাৰৱিপস্সনানিযমেহি হোতি. তত্ৰাপি হি ৱিপস্সনা তংতংৱিৰাগাৱিৰাগভাৱনাভাৱেন সোমনস্সসহগতা উপেক্খাসহগতা চ হুত্ৱা ঝানঙ্গাদিনিযমং মগ্গস্স কৰোতীতি এৱং ৱিপস্সনানিযমো ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বো.

তন্তি তংতংঝানসদিসভৱনং. স্ৱাযমত্থো পাদকজ্ঝানসম্মসিতজ্ঝানুপনিস্সযেহি ৱিনা অজ্ঝাসযমত্তেন অসিজ্ঝনা উপনিস্সযেন ৱিনা সঙ্কপ্পমত্তেন সকদাগামিফলাদীনং অসিজ্ঝনদীপকেন নন্দকোৱাদেন (ম. নি. ৩.৩৯৮ আদযো) দীপেতব্বো. তত্থ হি সোতাপন্নাযপি পৰিপুণ্ণসঙ্কপ্পভাৱং ৱদন্তেন ভগৱতা যস্স যস্স উপনিস্সযো অত্থি, তস্স তস্সেৱ অজ্ঝাসযো নিযামকো, নাঞ্ঞস্সাতি তেন তেন পৰিপুণ্ণসঙ্কপ্পতা হোতি, ন ততো পৰং সঙ্কপ্পসব্ভাৱেপি অসিজ্ঝনতোতি অযমত্থো দীপিতো হোতি. এৱমিধাপি যস্স যস্স দুতিযাদিঝানিকস্স মগ্গস্স যথাৱুত্তো উপনিস্সযো অত্থি, তস্স তস্সেৱ অজ্ঝাসযো নিযামকো, নাঞ্ঞস্স সতিপি তস্মিং অসিজ্ঝনতো. ইমস্মিং পন ৱাদে পাদকসম্মসিতজ্ঝানুপনিস্সযসব্ভাৱে অজ্ঝাসযো একন্তেন হোতি, তংতংফলূপনিস্সযসব্ভাৱে তংতংসঙ্কপ্পো ৱিযাতি তদভাৱাভাৱতো অজ্ঝাসযো নিযমেতীতি ৱুত্তং.

যস্মিং পন পাদকজ্ঝানং নত্থীতি চতুত্থজ্ঝানিকৱজ্জানং পাদকানি লোকিযজ্ঝানানি সন্ধায ৱুত্তং. অপ্পনাপ্পত্তি চ ওড়াৰিকঙ্গাতিক্কমনুপনিস্সযাভাৱে পঞ্চহি অঙ্গেহি ৱিনা ন হোতীতি ‘‘সোমনস্সসহগতমগ্গো হোতী’’তি আহ. উপেক্খাসহগতমগ্গোতি এতেন চতুত্থজ্ঝানিকতাপি সমানা অনুসযসমুগ্ঘাটনসমত্থস্স ন সঙ্খাৰাৱসেসতাতি দস্সেতি. তে চ ৱাদা ন ৱিৰুজ্ঝন্তি অজ্ঝাসযৱসেন পঞ্চমজ্ঝানিকতায পঠমাদিজ্ঝানিকতায চ সম্ভৱতোতি অধিপ্পাযো. অজ্ঝাসযো চ সাত্থকো হোতি, অঞ্ঞথা পাদকসম্মসিতজ্ঝানেহেৱ নিযমস্স সিদ্ধত্তা অজ্ঝাসযো নিযামকো ৱুচ্চমানো নিৰত্থকো সিযাতি. ইধ পন অট্ঠসালিনিযা নিযামনে একন্তিকং ৱিপস্সনাসঙ্খাতং অত্থমেৱ উদ্ধৰিত্ৱা ‘‘তেসম্পি ৱাদেসু অযং…পে… ৱিপস্সনাৱ নিযমেতী’’তি ৱদন্তেন তযোপেতে ৱাদে ৱিপস্সনাৱ নিযমেতীতি দস্সিতং. তংতংৱাদানঞ্হি ৱিপস্সনাসহিতানমেৱ সিদ্ধি, নাঞ্ঞথাতি দস্সিতন্তি.

পৱেধতীতি গোত্ৰভুস্স পচ্চযো ভৱিতুং ন সক্কোতীতি অত্থো. যদি পঞ্চমচিত্তক্খণে জৱনং পতিতং নাম হোতি, কথং তদা গোত্ৰভু তদনন্তৰঞ্চ মগ্গো জৱনস্স পতিতক্খণে উপ্পজ্জতীতি? অপুব্বস্স জৱনন্তৰস্স পতিততাভাৱতো. তদেৱ হি জৱনং অনেকক্খত্তুং পৱত্তমানং পতিতং সিযাতি, গোত্ৰভু পন আৰম্মণন্তৰে উপ্পন্নং অপুব্বং জৱনং, তথা মগ্গো ভূমন্তৰতো চাতি. ননু চ সত্তমজৱনচেতনায বলৱতায উপপজ্জৱেদনীযভাৱো হোতি আনন্তৰিযতাপীতি, তত্থাযং অধিপ্পাযো সিযা ‘‘পটিসন্ধিযা অনন্তৰপচ্চযভাৱিনো ৱিপাকসন্তানস্স অনন্তৰপচ্চযভাৱেন অন্তিমজৱনচেতনায সুসঙ্খতত্তা সা সত্তমজৱনচেতনা উপপজ্জৱেদনীযা আনন্তৰিকা চ হোতি, ন অপতিতজৱনচেতনা ৱিয বলৱতাযা’’তি.

পুন অনুলোমং তং অনুবন্ধেয্যাতি গোত্ৰভুস্স হি সঙ্খাৰাৰম্মণত্তে সতি তদপি অনুলোমমেৱাতি পুৰিমঅনুলোমং ৱিয তং তদপি অঞ্ঞং অনুলোমং অনুবন্ধেয্য, ন মগ্গোতি মগ্গৱুট্ঠানমেৱ চ ন ভৱেয্য অত্তনো সদিসালম্বনস্স আৱজ্জনট্ঠানিযস্স পচ্চযস্স অলাভা. অপ্পহীনভাৱেন পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু অনুসযিতা কিলেসা সা ভূমি এতেহি লদ্ধাতি কত্ৱা ভূমিলদ্ধা. ৱট্টং সিনোন্তি বন্ধন্তীতি কত্ৱা ৱট্টসেতূ চ, তেসং সমুগ্ঘাতকৰণন্তিপি এতদেৱস্স লোভক্খন্ধাদিপদালনং ৱুচ্চতি. তন্তি পৱত্তং. একং ভৱন্তি অনাগামিনো অনেকক্খত্তুঞ্চ তত্থেৱ উপপজ্জন্তস্স হেট্ঠা অনাগমনৱসেন একো ভৱোতি গহেত্ৱা ৱুত্তং.

ইমস্স পনত্থস্সাতি যথাৱুত্তস্স উপাদিন্নকপৱত্ততো ৱুট্ঠানস্স. অপাযেসু সত্তমভৱতো উদ্ধং সুগতিযঞ্চ ৱিপাকদাযকস্স অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণস্স পচ্চযঘাতো সোতাপত্তিমগ্গঞাণেন অভিসঙ্খাৰৱিঞ্ঞাণস্স নিৰোধো দট্ঠব্বো. দ্ৱীসু ভৱেসূতি অনাগামিমগ্গে অভাৱিতে সকদাগামিস্স কামধাতুযং যে দ্ৱে ভৱা উপ্পজ্জেয্যুং, তেসূতি অত্থো. চলতীতি এতেন চলনসভাৱমেৱ দস্সেতি, ন অচলনাভাৱং, তস্মা অচলনং দস্সেত্ৱা পুন চলনং দস্সেতুং ‘‘তথাগতস্স হী’’তিআদিমাহ. যেপি ৱা কত্থচি চত্তাৰোপি মগ্গে সমানপটিপদে দিস্ৱা সভাৱতো অচলনমেৱ গণ্হেয্যুং, তেসং তংগহণনিৱাৰণত্থং ‘‘চলতী’’তি ৱুত্তং, ন চলনাৱধাৰণত্থন্তি যুত্তং উভযদস্সনং. অথ ৱা যদিপি কেসঞ্চি চত্তাৰোপি মগ্গা সমানপটিপদা, তথাপি কিলেসিন্দ্ৰিযেহি সিজ্ঝমানা পটিপদা তেসং ৱসেন চলনপকতিকা এৱাতি ‘‘চলতি’’চ্চেৱ ৱুত্তং, ন ‘‘ন চলতী’’তি.

লোকুত্তৰকুসলপকিণ্ণককথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

পঠমমগ্গৱীসতিমহানযৱণ্ণনা

৩৫৭. যস্স পুব্বভাগে ‘‘মগ্গং ভাৱেমী’’তি অজ্ঝাসযো পৱত্তো, সো মগ্গং ভাৱেতি. এৱং সব্বত্থ অজ্ঝাসযৱিসেসেন তংতংভাৱনাৱিসেসো দট্ঠব্বো.

৩৫৮. ছন্দাধিপতেয্যন্তিআদীসু একচিত্তক্খণে ৱত্তমানেসু ধম্মেসু কথং ছন্দস্স তংসহজাতস্স অধিপতিভাৱো ৱীৰিযাদীনঞ্চাতি? উপনিস্সযৱসেন. যস্স হি সচে ছন্দৱতো কুসলং নিপ্ফজ্জতি, ‘‘অহং নিপ্ফাদেস্সামী’’তি পৱত্তমানস্স কুসলং নিপ্ফন্নং, তস্স তংসহজাতো ছন্দো তেন পুৰিমুপনিস্সযেন ৱিসিট্ঠো সহজাতধম্মে অত্তনো ৱসে ৱত্তেতি. তস্মিঞ্চ পৱত্তমানে তে পৱত্তন্তি, নিৱত্তমানে নিৱত্তন্তি, তদনুৰূপবলা চ হোন্তি ৰাজপুৰিসা ৱিযাতি. এৱং ৱীৰিযাদীসু. সেসধম্মানং পন কত্থচি ৱুত্তপ্পকাৰপ্পৱত্তিসব্ভাৱেপি অতংসভাৱত্তা অধিপতিভাৱো নত্থীতি দট্ঠব্বো.

দুতিযমগ্গৱণ্ণনা

৩৬১. আ-কাৰস্স ৰস্সত্তং কত্ৱা অঞ্ঞিন্দ্ৰিযং ৱুত্তং, আ-কাৰো চ ধম্মমৰিযাদত্থো.

ততিযচতুত্থমগ্গৱণ্ণনা

৩৬২. মগ্গঙ্গানি ন পূৰেন্তি অকিচ্চকত্তা সম্মাদিট্ঠিযাতি অধিপ্পাযো. মাৰেন্তো গচ্ছতীতি হি মগ্গো, ন চেতায মাৰেতব্বং অত্থীতি. মানস্স দিট্ঠিসদিসা পৱত্তি অহমস্মীতি পৱত্তমানস্স দিট্ঠিট্ঠানে ঠানং. আলোকস্সেৱ পৱত্তিকালো ৱিযাতি চিৰপ্পৱত্তিং সন্ধাযাহ. একদেসসামঞ্ঞেন হি যথাধিপ্পেতেন উপমা হোতীতি. খাৰে ৱাতি কট্ঠাদীনং খাৰচ্ছাৰিকাযং. সম্মদ্দিত্ৱাতি কিলেদেত্ৱা. ছন্দোতি তণ্হা. অনুসযোতি তণ্হা মানানুসযো চ. এতস্মিঞ্চ সুত্তে অসমূহতস্স গন্ধস্স সমুগ্ঘাটনং ৱিয অসমূহতমানাদিসমুগ্ঘাতং দস্সেন্তেন অঞ্ঞমঞ্ঞে কিলেসে পজহতীতি দস্সিতন্তি আনীতং, ন যথাৱুত্তনযেন উপমায ৱুত্তত্তাতি দট্ঠব্বং. নিৰন্তৰং পৱত্তমানে চিত্তে তস্স সংকিলেসৱোদানকৰা সাৱজ্জানৱজ্জা চেতসিকা উপ্পজ্জমানা তস্সঙ্গভূতা অৱযৱা ৱিয হোন্তীতি ‘‘চিত্তঙ্গৱসেনা’’তি ৱুত্তং.

লোকুত্তৰকুসলৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.

কুসলকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.