ধম্মুদ্দেসৱাৰকথা
ফস্সপঞ্চমকৰাসিৱণ্ণনা
আচৰিযানন্তি ৰেৱতাচৰিযস্স. ন পনেতং সাৰতো দট্ঠব্বং. ন হি ফস্সাদীনং কামাৱচৰাদিভাৱদস্সনত্থং ইদমাৰদ্ধং, কিন্তু তস্মিং সমযে ফস্সাদিসভাৱদস্সনত্থন্তি.
চিত্তস্স পঠমাভিনিপাতত্তাতি সব্বে চেতসিকা চিত্তাযত্তা চিত্তকিৰিযাভাৱেন ৱুচ্চন্তীতি ফস্সো ‘‘চিত্তস্স পঠমাভিনিপাতো’’তি ৱুত্তো. কামং উপ্পন্নফস্সো পুগ্গলো চিত্তচেতসিকৰাসি ৱা আৰম্মণেন ফুট্ঠো ফস্সসহজাতায ৱেদনায তংসমকালমেৱ ৱেদেতি, ফস্সো পন ওভাসস্স পদীপো ৱিয ৱেদনাদীনং পচ্চযৱিসেসো হোতীতি পুৰিমকালো ৱিয ৱুত্তো. গোপানসীনং উপৰি তিৰিযং ঠপিতকট্ঠং পক্খপাসো. কট্ঠদ্ৱযাদি ৱিয একদেসেন একপস্সেন অনল্লীযমানোপি ৰূপেন সহ ফস্সস্স সামঞ্ঞং অনল্লীযমানং সঙ্ঘট্টনমেৱ, ন ৱিসযভাৱো, সঙ্ঘট্টনঞ্চ ফস্সস্স চিত্তাৰম্মণানং সন্নিপতনভাৱো এৱ. ৱত্থাৰম্মণসন্নিপাতেন সম্পজ্জতীতি সঙ্ঘট্টনসম্পত্তিকো ফস্সো. পাণিদ্ৱযস্স সন্নিপাতো ৱিয চিত্তাৰম্মণসন্নিপাতো ফস্সো চিত্তস্স আৰম্মণে সন্নিপতিতপ্পৱত্তিযা পচ্চযো হোতীতি কিচ্চট্ঠেনেৱ ৰসেন সঙ্ঘট্টনৰসো. তথা পচ্চযভাৱো হি তস্স ফস্সস্স সঙ্ঘট্টনকিচ্চন্তি. যথা হি পাণিযা পাণিম্হি সঙ্ঘট্টনং তব্বিসেসভূতা ৰূপধম্মা, এৱং চিত্তস্স আৰম্মণে সঙ্ঘট্টনং তব্বিসেসভূতো একো চেতসিকধম্মো দট্ঠব্বো. চিত্তেযেৱাতি এতেন চেতসিকসভাৱতং ৱত্থাৰম্মণেহি অসংসট্ঠং সঙ্ঘট্টনং ৱেদনায দস্সেতি, ন পন ৱত্থুনিস্সযতং পটিক্খিপতি. তস্স ফস্সস্স কাৰণভূতো তদনুৰূপো সমন্নাহাৰো তজ্জাসমন্নাহাৰো. ইন্দ্ৰিযস্স তদভিমুখভাৱো আৱজ্জনায চ আৰম্মণকৰণং ৱিসযস্স পৰিক্খততা অভিসঙ্খততা ৱিঞ্ঞাণস্স ৱিসযভাৱকৰণন্তি অত্থো.
সুখৱেদনাযমেৱ লব্ভতি অস্সাদভাৱতোতি অধিপ্পাযো. ৱিস্সৱিতাযাতি অৰহতায. অনেকত্থত্তা হি ধাতূনং অৰহত্থো ৱিপুব্বো সুসদ্দো. ৱিস্সৱং ৱা সজনং ৱসিতা কামকাৰিতা ৱিস্সৱিতা. আৰম্মণৰসেকদেসমেৱ অনুভৱন্তীতি ইদং ফুসনাদিকিচ্চং একদেসানুভৱনমিৱ হোতীতি কত্ৱা ৱুত্তং. ৱেদযিতসভাৱো এৱ হি অনুভৱনন্তি. ফুসনাদিভাৱেন ৱা আৰম্মণগ্গহণং একদেসানুভৱনং, ৱেদযিতভাৱেন গহণং যথাকামং সব্বানুভৱনং. এৱং সভাৱানেৱ তানি গহণানীতি ন ৱেদনায ৱিয ফস্সাদীনম্পি যথাসককিচ্চকৰণেন সামিভাৱানুভৱনং চোদেতব্বং. অযং ইধাতি এতেন পঞ্চসু ৱেদনাসু ইমস্মিং চিত্তে অধিপ্পেতং সোমনস্সৱেদনং ৱদতি, তস্মা অসোমনস্সৱেদনং অপনেত্ৱা গহিতায সোমনস্সৱেদনায সমানা ইট্ঠাকাৰসম্ভোগৰসতা ৱুত্তাতি ৱেদিতব্বা.
নিমিত্তেন পুনসঞ্জাননকিচ্চা পচ্চাভিঞ্ঞাণৰসা. পুনসঞ্জাননস্স পচ্চযো পুনসঞ্জাননপচ্চযো, তদেৱ নিমিত্তং পুন…পে… নিমিত্তং, তস্স কৰণং পুন…পে… কৰণং. পুনসঞ্জাননপচ্চযভূতং ৱা নিমিত্তকৰণং পুন…পে… কৰণং, তদস্সা কিচ্চন্তি অত্থো. পুনসঞ্জাননপচ্চযনিমিত্তকৰণং নিমিত্তকাৰিকায নিমিত্তেন সঞ্জানন্তিযা চ সব্বায সঞ্ঞায সমানং ৱেদিতব্বং. ঞাণমেৱ অনুৱত্ততি, তস্মা অভিনিৱেসকাৰিকা ৱিপৰীতগ্গাহিকা চ ন হোতীতি অধিপ্পাযো. এতেনুপাযেন সমাধিসম্পযুত্তায অচিৰট্ঠানতা চ ন হোতীতি দট্ঠব্বা.
অভিসন্দহতীতি পবন্ধতি পৱত্তেতি. চেতনাভাৱো ব্যাপাৰভাৱো. দিগুণুস্সাহাতি ন দিগুণং ৱীৰিযযোগং সন্ধায ৱুত্তং, অত্তনো এৱ পন ব্যাপাৰকিচ্চস্স মহন্তভাৱং দীপেতি. উস্সাহনভাৱেনাতি আদৰভাৱেন. সা হি সযং আদৰভূতা সম্পযুত্তে আদৰযতীতি.
ৱিজাননং আৰম্মণস্স উপলদ্ধি. সন্দহনং চিত্তন্তৰস্স অনুপ্পবন্ধনং. চক্খুনা হি দিট্ঠন্তি চক্খুনা দট্ঠব্বং. যথা ‘‘দিট্ঠং সুতং মুতং ৱিঞ্ঞাত’’ন্তি দট্ঠব্বাদি ৱুচ্চতি, এৱমিধাপি ৱেদিতব্বং. চক্খুনা হীতিআদীসু চক্খুনা…পে… মনসা দ্ৱাৰেনাতি অত্থো. নগৰগুত্তিকস্স ৱিয চিত্তস্স আৰম্মণৱিভাৱনমত্তং উপধাৰণমত্তং উপলদ্ধিমত্তং কিচ্চং, আৰম্মণপটিৱেধনপচ্চাভিঞ্ঞাণাদি পন কিচ্চং পঞ্ঞাসঞ্ঞাদীনন্তি ৱেদিতব্বং. পুৰিমনিদ্দিট্ঠন্তি সমযৱৱত্থানে নিদ্দিট্ঠং. ভাৱেন্তো ৱিয ন ন উপ্পজ্জতি, কিন্তু উপ্পজ্জতীতি দস্সেতুং ‘‘চিত্তং হোতী’’তি ৱুত্তন্তি এতং হোতি-সদ্দস্স উপ্পজ্জতি-সদ্দস্স চ সমানত্থত্তে সতি যুজ্জেয্য, তদত্থত্তে চ তত্থ উপ্পন্নং হোতীতি ন ৱুচ্চেয্য. ন হি যুত্তং উপ্পন্নং উপ্পজ্জতীতি ৱত্তুং. চিত্তস্স চ উপ্পন্নতা সমযৱৱত্থানে ৱুত্তা এৱাতি কিং তস্স পুন উপ্পত্তিদস্সনেন. যেন চ সমযৱৱত্থানং কতং, তস্স নিদ্দেসো ন ন সক্কা কাতুন্তি কিং তং নিদ্দেসত্থং উদ্দেসেন দুতিযেন, নিদ্দেসেনেৱ চ ফস্সাদীহি চ অঞ্ঞত্তং চিত্তস্স সিজ্ঝতীতি কিং তদত্থেন পুন ৱচনেন, অঞ্ঞপ্পযোজনত্তা পন পুৰিমস্স চিত্তৱচনস্স পচ্ছিমং ৱুত্তং. পুৰিমঞ্হি সমযৱৱত্থানত্থমেৱ ৱুত্তং, ন ৱৱত্থিতসমযে ৱিজ্জমানধম্মদস্সনত্থং, ইতৰঞ্চ তস্মিং সমযে ৱিজ্জমানধম্মদস্সনত্থং ৱুত্তং, ন সমযৱৱত্থানত্থং, ন চ অঞ্ঞদত্থং ৱচনং অঞ্ঞদত্থং ৱদতি, ন চ লেসেন ৱুত্তোতি কত্ৱা মহাকাৰুণিকো অত্থং পাকটং ন কৰোতীতি.
ফস্সপঞ্চমকৰাসিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ঝানঙ্গৰাসিৱণ্ণনা
ৱিতক্কেতীতি ধম্মতো অঞ্ঞস্স কত্তুনিৱত্তনত্থং ধম্মমেৱ কত্তাৰং নিদ্দিসতি. তস্স পন ৱসৱত্তিভাৱনিৱাৰণত্থং ‘‘ৱিতক্কনং ৱা’’তি ভাৱনিদ্দেসো. ৰূপং ৰূপন্তি পথৱী পথৱীতি ৱা আকোটেন্তো ৱিয হোতীতি আকোটনলক্খণো. আদিতো, অভিমুখং ৱা হননং আহননং, পৰিতো, পৰিৱত্তেত্ৱা ৱা আহননং পৰিযাহননং. ৱিচাৰতো ওড়াৰিকট্ঠেন ৱিচাৰস্সেৱ পুব্বঙ্গমট্ঠেন অনুৰৱতো ওড়াৰিকো তস্স চ পুব্বঙ্গমো ঘণ্টাভিঘাতো ৱিয হোতি ৱিতক্কো. সো যথা ঘণ্টাভিঘাতো পঠমাভিনিপাতো হোতি, এৱং আৰম্মণাভিমুখনিৰোপনট্ঠেন পঠমাভিনিপাতো হোতি. ৱিপ্ফাৰৱাতি ৱিচলনযুত্তো. অনুপ্পবন্ধেন পৱত্তিযন্তি উপচাৰে ৱা অপ্পনাযং ৱা সন্তানেন পৱত্তিযং. তত্থ হি ৱিতক্কো নিচ্চলো হুত্ৱা আৰম্মণং অনুপৱিসিত্ৱা পৱত্ততি. মণ্ডলন্তি খলমণ্ডলং.
পিণযতীতি তপ্পেতি, ৱড্ঢেতি ৱা. ফৰণৰসাতি পণীতৰূপেহি কাযস্স ব্যাপনৰসা. উদগ্গভাৱো ওদগ্যং. খুদ্দিকা লহুং লোমহংসনমত্তং কত্ৱা ভিন্না ন পুন উপ্পজ্জতি. খণিকা বহুলং উপ্পজ্জতি. উব্বেগতো ফৰণা নিচ্চলত্তা চিৰট্ঠিতিকত্তা চ পণীততৰা. পস্সদ্ধিযা নিমিত্তভাৱেন গব্ভং গণ্হন্তী. অপ্পনাসম্পযুত্তাৱ পীতি অপ্পনাসমাধিপূৰিকাতি কত্ৱা সা ঠপিতা. ইতৰা দ্ৱে খণিকোপচাৰসমাধিপূৰিকা পীতী.
সমাধিচিত্তেনাতি সমাধিসহিতচিত্তেন. অৱিসাৰো অত্তনো এৱ অৱিসৰণসভাৱো. অৱিক্খেপো সম্পযুত্তানং অৱিক্খিত্ততা. যেন সম্পযুত্তা অৱিক্খিত্তা হোন্তি, সো ধম্মো অৱিক্খেপোতি. ৱিসেসতোতি যেভুয্যেন. সুখৱিৰহিতোপি হি অত্থি সমাধীতি. পদীপনিদস্সনেন সন্তানট্ঠিতিভাৱং সমাধিস্স দস্সেতি.
ঝানঙ্গৰাসিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ইন্দ্ৰিযৰাসিৱণ্ণনা
সদ্দহন্তি এতাযাতি সদ্দহনকিৰিযায পৱত্তমানানং ধম্মানং তত্থ আধিপচ্চভাৱেন সদ্ধায পচ্চযতং দস্সেতি. তস্সা হি ধম্মানং তথাপচ্চযভাৱে সতি ‘‘পুগ্গলো সদ্দহতী’’তি ৱোহাৰো হোতি. পসাদনীযট্ঠানেসু পসাদস্স পটিপক্খভূতং অকুসলং অস্সদ্ধিযং মিচ্ছাধিমোক্খো চ. পসাদভূতো নিচ্ছযো ৱত্থুগতো অধিমোক্খলক্খণং, ন যেৱাপনকাধিমোক্খোতি. ইন্দট্ঠং কাৰেতীতি ‘‘মং অন্তৰেন তুম্হাকং অধিমুচ্চনং নত্থি, মযা সদ্দহথা’’তি ৱিয অত্তানং অনুৱত্তেতি সম্পযুত্তধম্মে. এৱং সেসেসুপি. পক্খন্দনন্তি সংসীদনং. পঙ্কো কদ্দমতো ঘনীভূতো হোতি. পণকং পিচ্ছিলং উদকমলং. পীতং উদকং. ওকপ্পনলক্খণাতি অনুপৱিসিত্ৱা এৱমেতন্তি কপ্পনলক্খণা. অকলুসভাৱো অকালুসিযং, অনাৱিলভাৱোতি অত্থো. বুদ্ধাদিৱত্থূনি সদ্ধেয্যানি. সপ্পুৰিসূপসেৱনসদ্ধম্মসৱনযোনিসোমনসিকাৰধম্মানুধম্মপটিপত্তিযো সোতাপত্তিযঙ্গানি. কুসলধম্মানং আদানে হত্থো ৱিয, সব্বসম্পত্তিনিপ্ফাদনে ৱিত্তং ৱিয, অমতকসিফলফলনে বীজং ৱিয দট্ঠব্বা.
ৱীৰভাৱোতি যেন ৱীৰো নাম হোতি, সো ধম্মোতি অত্থো. অনুবলপ্পদানং পগ্গহো. মগ্গো গন্তব্বো হোতি, মগ্গো গতো, কম্মং কত্তব্বং, কম্মং কতং, অপ্পমত্তকো আবাধো উপ্পন্নো, গিলানা ৱুট্ঠিতো হোতি অচিৰৱুট্ঠিতো গেলঞ্ঞা, গামং ৱা নিগমং ৱা পিণ্ডায চৰন্তো ন লভতি লূখস্স ৱা পণীতস্স ৱা ভোজনস্স যাৱদত্থং পাৰিপূৰিং, লভতি…পে… পাৰিপূৰিন্তি এতানি অনুৰূপপচ্চৱেক্খণাসহিতানি অট্ঠ ৱীৰিযাৰম্ভৱত্থূনি তংমূলকানি ৱা পচ্চৱেক্খণানি.
চিৰকতাদিআৰম্মণং উপগন্ত্ৱা ঠানং, অনিস্সজ্জনং ৱা আৰম্মণস্স উপট্ঠানং. উদকে অলাবু ৱিয আৰম্মণং পিলৱিত্ৱা গন্তুং অপ্পদানং পাসাণস্স ৱিয নিচ্চলস্স আৰম্মণস্স ঠপনং সাৰণং অসম্মুট্ঠতাকৰণং অপিলাপনং. অপিলাপে কৰোতি অপিলাপেতি. গতিযোতি নিপ্ফত্তিযো সম্ভৱতো ফলতো চ. অপৰো নযোতি ৰসাদিদস্সনত্থং আৰদ্ধং. সম্মোসপচ্চনীকং কিচ্চং অসম্মোসো, ন সম্মোসাভাৱমত্তং. সতিযা ৱত্থুভূতা কাযাদযো কাযাদিসতিপট্ঠানা, সতিযোযেৱ ৱা পুৰিমা পচ্ছিমানং পদট্ঠানং.
ৱিক্খেপস্স উদ্ধচ্চস্স. পঞ্ঞাপেতীতি পকাৰেহি জানাপেতি. একালোকা হোতীতি ৱিপস্সনুপক্কিলেসোভাসং সন্ধাযাহ. মনতে ৱিজানাতি এতেনাতি ৱা মনো, এৱঞ্চ কত্ৱা ‘‘মনঞ্চ পটিচ্চ ধম্মে চা’’তি (ম. নি. ১.২০৪, ৪০০; ৩.৪২১, ৪২৫) কাৰণভাৱেন মনো ৱুত্তো. সব্বো হি মনো অত্তনো অনন্তৰস্স ৱিঞ্ঞাণস্স কাৰণন্তি. ৱিজানাতীতি পৰিচ্ছিন্নোপলদ্ধিৱসেন জানাতি, ন সঞ্ঞাপঞ্ঞা ৱিয সঞ্জাননপটিৱিজ্ঝনৱসেন.
পীতিসোমনস্সসম্পযোগতোতি ৱুত্তে যেন যোগা সুমনো হোতি, তং সোমনস্সন্তি ৱুচ্চতীতি পীতিযা চ সোমনস্সভাৱো আপজ্জতি, তস্মা ৱিনাপি কাযেন ৱত্থুনা সাতৱেদনাসম্পযোগতোতি যোজেতব্বং. এৱঞ্চ নিপ্পীতিকং সোমনস্সঞ্চ সঙ্গহিতং হোতি, পীতিউপলক্খিতং ৱা সোমনস্সং সপ্পীতিকং নিপ্পীতিকঞ্চ সোমনস্সন্তি অত্থো দট্ঠব্বো.
পৱত্তসন্ততাধিপতেয্যন্তি পৱত্তসঙ্খাতায সন্ততিযা অধিপতিভূতং. জীৱিতিন্দ্ৰিযস্স হি অত্তনো ৱিজ্জমানক্খণে অনুপালেন্তস্স অনন্তৰঞ্চ সানুপালনানং উপ্পত্তিযা হেতুভূতস্স ৱসেন পৱত্তং চিৰট্ঠিতিকং হোতি, তংতংকম্মৱিসেসেন ৱিসেসযুত্তং যাৱ চুতি অৱিসেসেন ৱা যাৱ পৰিনিব্বানং অৱিচ্ছিন্নং পৱত্ততি জীৱমানতাৱিসেসযুত্তঞ্চাতি ৰূপাৰূপজীৱিতিন্দ্ৰিযানং সমানলক্খণাদিং ৱত্তুং ‘‘অত্তনা অৱিনিভুত্তধম্মান’’ন্তি আহ. অনুপালেতব্বানং অত্থিক্খণেযেৱ. অসতি হি অনুপালেতব্বে উপ্পলাদিম্হি কিং উদকং অনুপালেয্যাতি. তস্স তস্সাতি অনুপালনাদিকস্স. সাধনতোতি সাধনেন. তংসাধনঞ্চ জীৱমানৱিসেসপচ্চযভাৱতো.
ইন্দ্ৰিযৰাসিৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
মগ্গঙ্গৰাসিৱণ্ণনা
সম্মাতি অৱিপৰীতনিয্যানিকভাৱেন. পসত্থতা চ এৱমেৱ দট্ঠব্বা.
বলৰাসিৱণ্ণনা
অস্সদ্ধিযেতি অস্সদ্ধিযকাৰণা. উভযপদৱসেনাতি সদ্ধাপদং বলপদন্তি এৱমাদিপদদ্ৱযৱসেন. নিযকজ্ঝত্তং জাতিআদিসমুট্ঠানং এতিস্সাতি অজ্ঝত্তসমুট্ঠানা. গৰুনা কিস্মিঞ্চি ৱুত্তে গাৰৱৱসেন পতিস্সৱনং পতিস্সৱো, সহ পতিস্সৱেন সপ্পতিস্সৱং, পতিস্সৱভূতং তংসভাগঞ্চ যংকিঞ্চি গাৰৱন্তি অত্থো. জাতিআদিমহত্তপচ্চৱেক্খণেন উপ্পজ্জমানা চ হিৰী তত্থ গাৰৱৱসেন পৱত্ততীতি ‘‘সপ্পতিস্সৱলক্খণা’’তি ৱুচ্চতি. ৱজ্জং ভাযতি তঞ্চ ভযতো পস্সতীতি ৱজ্জভীৰুকভযদস্সাৱী. এৱংসভাৱং ওত্তপ্পং. হিৰী পাপধম্মে গূথং ৱিয পস্সতি, ওত্তপ্পং উণ্হং ৱিয. দাযজ্জং নৱলোকুত্তৰধম্মাদি. অজ্ঝত্তসমুট্ঠানাদিতা চ হিৰীওত্তপ্পানং তত্থ তত্থ পাকটভাৱেন ৱুত্তা, ন পন তেসং কদাচি অঞ্ঞমঞ্ঞং ৱিপ্পযোগা. ন হি লজ্জনং নিব্ভযং পাপভযং ৱা অলজ্জনং হোতীতি.
মূলৰাসিৱণ্ণনা
অগেধো অনভিজ্ঝনং অনভিকঙ্খনং. অনল্লীনো ভাৱো অধিপ্পাযো এতস্সাতি অনল্লীনভাৱো, এৱঞ্হি উপমায সমেতি. অনুকূলমিত্তো অনুৱত্তকো. ৱিনযৰসোতি ৱিনযনৰসো. অদোসো দুস্সীল্যমলস্সাতি ইদং দুস্সীল্যস্স দোসসমুট্ঠানতং দোসূপনিস্সযতঞ্চ সন্ধায ৱুত্তং. অভাৱনাযাতি ‘‘তত্থ জাতানং ধম্মানং অনতিৱত্তনট্ঠেন ভাৱনাইন্দ্ৰিযানং একৰসট্ঠেন ভাৱনা তদুপগৱীৰিযৱাহনট্ঠেন ভাৱনা আসেৱনট্ঠেন ভাৱনা’’তি এৱং ৱুত্তায পঞ্ঞাসাধনায ভাৱনায অপ্পৱত্তি, তপ্পটিপক্খভূতা ৱা অকুসলা অভাৱনা. নিগ্গুণেপি গুণগ্গহণং অধিকগ্গহণং. ৱিজ্জমানম্পি গুণং ৱিদ্ধংসেত্ৱা গহণং ঊনগ্গহণং. চতুৱিপল্লাসগ্গহণং ৱিপৰীতগ্গহণং.
যাথাৱসভাৱেতি ‘‘এত্তকো এতস্স গুণো, এত্তকো দোসো’’তি গুণদোসানং সভাৱে ‘‘জৰাধম্মো জীৰতি, তং কুতেত্থ লব্ভা মা জীৰী’’তি এৱমাদিপচ্চৱেক্খণসম্ভৱতো. অলোভেন চ গহট্ঠানং খেত্তৱত্থাদীসু ৱিৱাদাভাৱতো. অমোহেন পব্বজিতানং দিট্ঠিগতৱিৱাদাভাৱতো. কামৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধা হি গহট্ঠা গহট্ঠেহি ৱিৱদন্তি, দিট্ঠিৰাগাভিনিৱেসৱিনিবন্ধা সমণা সমণেহীতি. ৰাগৱসেন মিত্তসন্থৱো দোসৱসেন ৱিৰোধো চ তব্বিসেসেন উপগমাপগমা, আৰম্মণে ৱা ৰূপাদিম্হি অনুৰোধৱিৰোধা. অমজ্ঝত্তভাৱস্স পটিঘানুনযসঙ্খাতস্স মোহেন পৱত্তি. সুখৱিপৰিণামে দুক্খসমাযোগে চ পটিঘপৱত্তিযং ৱেদনাপৰিগ্গহো ন সিজ্ঝতীতি অদোসানুভাৱেন ৱেদনাসতিপট্ঠানং সিজ্ঝতি. দিব্বৱিহাৰস্সাতি চতুন্নং ঝানানং. অৰিযৱিহাৰো ফলসমাপত্তি. মোহেন অৱিচাৰেন্তো উদাসীনপক্খেসুপি সত্তসঙ্খাৰেসু সব্বেসু অভিসঙ্গং কৰোতীতি অমূড়্হস্স তদভাৱো ৱেদিতব্বো. দুক্খদস্সনস্স আসন্নপটিপক্খত্তা দোসস্স তপ্পটিপক্খেন অদোসেন দুক্খদস্সনং হোতি.
কম্মপথৰাসিৱণ্ণনা
সুখাদীনি অত্তনো ন ব্যাপাদেতি ন ৱিনাসেতি পৰস্স চাতি দট্ঠব্বং. কম্মপথতাতংসভাগতাহি কম্মপথৱসেন.
পস্সদ্ধাদিযুগলৱণ্ণনা
দৰথো সাৰম্ভো, দুক্খদোমনস্সপচ্চযানং উদ্ধচ্চাদিকানং কিলেসানং চতুন্নং ৱা খন্ধানং এতং অধিৱচনং. উদ্ধচ্চপ্পধানা কিলেসা উদ্ধচ্চাদিকিলেসা, উদ্ধচ্চং ৱা আদিং কত্ৱা সব্বকিলেসে সঙ্গণ্হাতি. সুৱণ্ণৱিসুদ্ধি ৱিযাতি যথা সুৱণ্ণৱিসুদ্ধি অলঙ্কাৰৱিকতিৱিনিযোগক্খমা, এৱং অযম্পি হিতকিৰিযাৱিনিযোগক্খমা.
সমং, সমন্ততো ৱা পকাৰেহি জাননং সম্পজঞ্ঞং. চেতিযৱন্দনাদিঅত্থং অভিক্কমাদীসু অত্থানত্থপৰিগ্গণ্হনং সাত্থকসম্পজঞ্ঞং. সতি চ অত্থে সপ্পাযাসপ্পাযৰূপাদিপৰিগ্গণ্হনং সপ্পাযসম্পজঞ্ঞং. গোচৰগামাভিক্কমনাদীসু কম্মট্ঠানাৱিজহনং গোচৰসম্পজঞ্ঞং. অভিক্কমনাদীনং ধাতুআদিৱসেন পৱিচযো অসম্মোহসম্পজঞ্ঞং. সব্বকম্মট্ঠানভাৱনানুযুত্তানং সব্বযোগীনং সব্বদা উপকাৰকা ইমে দ্ৱে ধম্মা পাৰিপন্থকহৰণতো ভাৱনাৱড্ঢনতো চ. যথাহ ‘‘দ্ৱে ধম্মা বহুকাৰা সতি চ সম্পজঞ্ঞঞ্চা’’তি (দী. নি. ৩.৩৫২). যুগে নদ্ধা ৱিযাতি যুগনদ্ধা, অঞ্ঞমঞ্ঞং নিমিত্তভাৱেন সমং পৱত্তাতি অত্থো. ‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু সমথৱিপস্সনং যুগনদ্ধং ভাৱেতী’’তি (অ. নি. ৪.১৭০; পটি. ম. ২.১) হি সুত্তে এতেসং যুগনদ্ধতা ৱুত্তা. সব্বকুসলধম্মেসু লীনুদ্ধচ্চাভাৱো এতেহি দ্ৱীহি সমং যুত্তেহীতি ‘‘ৱীৰিযসমাধিযোজনত্থাযা’’তি আহ, যোগৱচনত্থাযাতি অত্থো.
যেৱাপনকৱণ্ণনা
ৰূপাভাৱেনাতি ৰুপ্পনাভাৱেন. ধম্মাতি এতস্স অত্থো সভাৱতো উপলব্ভমানাতি. মেত্তাপুব্বভাগোতি অপ্পনাপ্পত্তায মেত্তায পুব্বভাগো, পৰিকম্মমেত্তা এতস্মিং চিত্তে অত্থীতি অত্থো. ৱিৰতিৱসেনাতি ৱচীপৱত্তিযা ন পূৰেতি, কিন্তু ৱিৰতিযোগেনাতি অত্থো. অপণ্ণকঙ্গানীতি অৱিৰদ্ধঙ্গানি. যথা তথা ৱা আৰম্মণে ৱিনিচ্ছযনং অধিমুচ্চনং. ন হি অনধিমুচ্চন্তো পাণাতিপাতাদীসু দানাদীসু ৱা পৱত্ততি, সদ্ধা পন পসাদনীযেসু পসাদাধিমোক্খোতি অযমেতেসং ৱিসেসো. দাৰকস্স ৱিয ইতো চিতো চ সংসপ্পনস্স কৰিস্সামি ন কৰিস্সামীতি অৱিনিচ্ছযস্স পটিপক্খকিৰিযা অসংসপ্পনং. পুৰিমমনতোতি ভৱঙ্গতো. ৱিসদিসং ৱীথিজৱনং মনং কৰোতীতি মনসিকাৰসামঞ্ঞেন ৱীথিজৱনপটিপাদকে দস্সেতি. তেসু ধম্মেসূতি চিত্তচেতসিকধম্মেসু. অতদাৰম্মণত্তেপি হি তেসু সমপ্পৱত্তেসু উদাসীনভাৱতো তত্ৰমজ্ঝত্ততাতি ৱুচ্চতি. অলীনানুদ্ধতপ্পৱত্তিপচ্চযত্তা ঊনাধিকনিৱাৰণৰসা. কাযদুচ্চৰিতাদিৱত্থূনন্তি পাণাদীনং. অমদ্দনা মদ্দনপটিপক্খভাৱোৱ.
তংতংৰাসিকিচ্চৱসেন ৱিভাগৰহিতা অৱিভত্তিকা. এত্থাতি এতেসু সৱিভত্তিকেসু দুতিযট্ঠানাদীসুপি ভাজিযমানেসু অপুব্বং নত্থীতি অত্থো. পদং পূৰিতন্তি ঝানাদিপদং পঞ্চকাদিৱসেন পূৰিতং. পঞ্চ হি অঙ্গানি ঝানপদস্স অত্থো, তেসু একস্মিঞ্চ ঊনে ঝানপদং ঊনং হোতীতি. পদসমূহো পদকোট্ঠাসো ৱা তং তমেৱ ৱা পদং, অৱুত্তং হাপিতং নাম হোতীতি ৱুত্তং ‘‘পূৰিত’’ন্তি. ৱুত্তস্মিঞ্ঞেৱ ৱুচ্চমানে অনেকেসং পুৰিসসদ্দানং ৱিয কোচি সম্বন্ধো নত্থীতি মঞ্ঞমানো আহ ‘‘অননুসন্ধিকা কথা’’তি. অন্তৰন্তৰা ৱুত্তস্মিঞ্ঞেৱ ৱুচ্চমানে অনুক্কমেন ধম্মা কথিতা ন হোন্তীতি আহ ‘‘উপ্পটিপাটিযা’’তি. ফস্সপঞ্চমকৰাসি সব্বচিত্তুপ্পাদসাধাৰণৱসেন চতুক্খন্ধতপ্পচ্চযসঙ্গহৱসেন চ ৱুত্তো. যথাৱুত্তেসু পন ৰাসীসু একৰাসিকিচ্চস্সপি অভাৱা ছন্দাদযো যেৱাপনকৱসেন ৱুত্তা. ৱুত্তানম্পি চ ধম্মানং যথা ৱেদনাদীনং ঝানঙ্গাদিভাৱো ৱুত্তো, ন এৱং সোৱচস্সতাকল্যাণমিত্ততাদিৱিসেসো ৱুত্তোতি তস্স সঙ্গণ্হনত্থং কেচি ধম্মে ৱিসুং ঠপেত্ৱা তে চ তঞ্চ ৱিসেসং ‘‘যে ৱা পনা’’তি আহ. ৱেনেয্যজ্ঝাসযৱসেন ৱা সাৱসেসে ধম্মে ৱত্ৱা ‘‘যে ৱা পনা’’তি ৱুত্তং.
যেৱাপনকৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ধম্মুদ্দেসৱাৰকথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.