৬. সল্লসুত্তং
২৫৪. ‘‘অস্সুতৱা, ভিক্খৱে, পুথুজ্জনো সুখম্পি ৱেদনং ৱেদযতি [ৱেদিযতি (সী. পী.)], দুক্খম্পি ৱেদনং ৱেদযতি, অদুক্খমসুখম্পি ৱেদনং ৱেদযতি. সুতৱা, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো সুখম্পি ৱেদনং ৱেদযতি, দুক্খম্পি ৱেদনং ৱেদযতি, অদুক্খমসুখম্পি ৱেদনং ৱেদযতি. তত্ৰ, ভিক্খৱে, কো ৱিসেসো কো অধিপ্পযাসো [অধিপ্পাযো (সী. ক.), অধিপ্পাযসো (স্যা. কং.), অধিপ্পাযোসো (পী.)] কিং নানাকৰণং সুতৱতো অৰিযসাৱকস্স অস্সুতৱতা পুথুজ্জনেনা’’তি? ভগৱংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা…পে… অস্সুতৱা. ভিক্খৱে, পুথুজ্জনো দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো সোচতি কিলমতি পৰিদেৱতি উৰত্তাড়িং কন্দতি সম্মোহং আপজ্জতি. সো দ্ৱে ৱেদনা ৱেদযতি – কাযিকঞ্চ, চেতসিকঞ্চ. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসং সল্লেন ৱিজ্ঝেয্য [সল্লেন অনুৱিজ্ঝেয্যুং (সী. স্যা. কং. পী.)]. তমেনং দুতিযেন সল্লেন অনুৱেধং ৱিজ্ঝেয্য [সল্লেন অনুৱিজ্ঝেয্যুং (সী.), সল্লেন অনুৱেধং ৱিজ্ঝেয্যুং (স্যা. কং.), সল্লেন ৱিজ্ঝেয্যুং (পী.)]. এৱঞ্হি সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো দ্ৱিসল্লেন ৱেদনং ৱেদযতি. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো সোচতি কিলমতি পৰিদেৱতি উৰত্তাড়িং কন্দতি সম্মোহং আপজ্জতি. সো দ্ৱে ৱেদনা ৱেদযতি – কাযিকঞ্চ, চেতসিকঞ্চ. তস্সাযেৱ খো পন দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো পটিঘৱা হোতি. তমেনং দুক্খায ৱেদনায পটিঘৱন্তং, যো দুক্খায ৱেদনায পটিঘানুসযো, সো অনুসেতি. সো দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো কামসুখং অভিনন্দতি. তং কিস্স হেতু? ন হি সো, ভিক্খৱে, পজানাতি অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অঞ্ঞত্ৰ কামসুখা দুক্খায ৱেদনায নিস্সৰণং, তস্স কামসুখঞ্চ অভিনন্দতো, যো সুখায ৱেদনায ৰাগানুসযো, সো অনুসেতি. সো তাসং ৱেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং নপ্পজানাতি. তস্স তাসং ৱেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং অপ্পজানতো, যো অদুক্খমসুখায ৱেদনায অৱিজ্জানুসযো, সো অনুসেতি. সো সুখঞ্চে ৱেদনং ৱেদযতি, সঞ্ঞুত্তো নং ৱেদযতি. দুক্খঞ্চে ৱেদনং ৱেদযতি, সঞ্ঞুত্তো নং ৱেদযতি. অদুক্খমসুখঞ্চে ৱেদনং ৱেদযতি, সঞ্ঞুত্তো নং ৱেদযতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ‘অস্সুতৱা পুথুজ্জনো সঞ্ঞুত্তো জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি, সঞ্ঞুত্তো দুক্খস্মা’তি ৱদামি.
‘‘সুতৱা চ খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো ন সোচতি, ন কিলমতি, ন পৰিদেৱতি, ন উৰত্তাড়িং কন্দতি, ন সম্মোহং আপজ্জতি. সো একং ৱেদনং ৱেদযতি – কাযিকং, ন চেতসিকং.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসং সল্লেন ৱিজ্ঝেয্য. তমেনং দুতিযেন সল্লেন অনুৱেধং ন ৱিজ্ঝেয্য. এৱঞ্হি সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো একসল্লেন ৱেদনং ৱেদযতি. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো ন সোচতি, ন কিলমতি, ন পৰিদেৱতি, ন উৰত্তাড়িং কন্দতি, ন সম্মোহং আপজ্জতি. সো একং ৱেদনং ৱেদযতি – কাযিকং, ন চেতসিকং. তস্সাযেৱ খো পন দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো পটিঘৱা ন হোতি. তমেনং দুক্খায ৱেদনায অপ্পটিঘৱন্তং, যো দুক্খায ৱেদনায পটিঘানুসযো, সো নানুসেতি. সো দুক্খায ৱেদনায ফুট্ঠো সমানো কামসুখং নাভিনন্দতি. তং কিস্স হেতু? পজানাতি হি সো, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অঞ্ঞত্ৰ কামসুখা দুক্খায ৱেদনায নিস্সৰণং. তস্স কামসুখং নাভিনন্দতো যো সুখায ৱেদনায ৰাগানুসযো, সো নানুসেতি. সো তাসং ৱেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱং চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানাতি. তস্স তাসং ৱেদনানং সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ অস্সাদঞ্চ আদীনৱঞ্চ নিস্সৰণঞ্চ যথাভূতং পজানতো, যো অদুক্খমসুখায ৱেদনায অৱিজ্জানুসযো, সো নানুসেতি. সো সুখঞ্চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসঞ্ঞুত্তো নং ৱেদযতি. দুক্খঞ্চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসঞ্ঞুত্তো নং ৱেদযতি. অদুক্খমসুখঞ্চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসঞ্ঞুত্তো নং ৱেদযতি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ‘সুতৱা অৰিযসাৱকো ৱিসঞ্ঞুত্তো জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি, ৱিসঞ্ঞুত্তো দুক্খস্মা’তি ৱদামি. অযং খো, ভিক্খৱে, ৱিসেসো, অযং অধিপ্পযাসো, ইদং নানাকৰণং সুতৱতো অৰিযসাৱকস্স অস্সুতৱতা পুথুজ্জনেনা’’তি.
‘‘ন ৱেদনং ৱেদযতি সপঞ্ঞো,
সুখম্পি দুক্খম্পি বহুস্সুতোপি;
অযঞ্চ ধীৰস্স পুথুজ্জনেন,
মহা [অযং (স্যা. কং. ক.)] ৱিসেসো কুসলস্স হোতি.
‘‘সঙ্খাতধম্মস্স বহুস্সুতস্স,
ৱিপস্সতো [সম্পস্সতো (সী. পী.)] লোকমিমং পৰঞ্চ;
ইট্ঠস্স ধম্মা ন মথেন্তি চিত্তং,
অনিট্ঠতো নো পটিঘাতমেতি.
‘‘তস্সানুৰোধা অথৱা ৱিৰোধা,
ৱিধূপিতা অত্থগতা ন সন্তি;
পদঞ্চ ঞত্ৱা ৱিৰজং অসোকং,
সম্মা পজানাতি ভৱস্স পাৰগূ’’তি. ছট্ঠং;