৫. মানত্থদ্ধসুত্তং

২০১. সাৱত্থিনিদানং. তেন খো পন সমযেন মানত্থদ্ধো নাম ব্ৰাহ্মণো সাৱত্থিযং পটিৱসতি. সো নেৱ মাতৰং অভিৱাদেতি, ন পিতৰং অভিৱাদেতি, ন আচৰিযং অভিৱাদেতি, ন জেট্ঠভাতৰং অভিৱাদেতি. তেন খো পন সমযেন ভগৱা মহতিযা পৰিসায পৰিৱুতো ধম্মং দেসেতি. অথ খো মানত্থদ্ধস্স ব্ৰাহ্মণস্স এতদহোসি – ‘‘অযং খো সমণো গোতমো মহতিযা পৰিসায পৰিৱুতো ধম্মং দেসেতি. যংনূনাহং যেন সমণো গোতমো তেনুপসঙ্কমেয্যং. সচে মং সমণো গোতমো আলপিস্সতি, অহম্পি তং আলপিস্সামি. নো চে মং সমণো গোতমো আলপিস্সতি, অহম্পি নালপিস্সামী’’তি. অথ খো মানত্থদ্ধো ব্ৰাহ্মণো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা তুণ্হীভূতো একমন্তং অট্ঠাসি. অথ খো ভগৱা তং নালপি. অথ খো মানত্থদ্ধো ব্ৰাহ্মণো – ‘নাযং সমণো গোতমো কিঞ্চি জানাতী’তি ততোৱ পুন নিৱত্তিতুকামো অহোসি. অথ খো ভগৱা মানত্থদ্ধস্স ব্ৰাহ্মণস্স চেতসা চেতোপৰিৱিতক্কমঞ্ঞায মানত্থদ্ধং ব্ৰাহ্মণং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘ন মানং ব্ৰাহ্মণ সাধু, অত্থিকস্সীধ ব্ৰাহ্মণ;

যেন অত্থেন আগচ্ছি, তমেৱমনুব্ৰূহযে’’তি.

অথ খো মানত্থদ্ধো ব্ৰাহ্মণো – ‘‘চিত্তং মে সমণো গোতমো জানাতী’’তি তত্থেৱ ভগৱতো পাদেসু সিৰসা নিপতিত্ৱা ভগৱতো পাদানি মুখেন চ পৰিচুম্বতি পাণীহি চ পৰিসম্বাহতি, নামঞ্চ সাৱেতি – ‘‘মানত্থদ্ধাহং, ভো গোতম, মানত্থদ্ধাহং, ভো গোতমা’’তি. অথ খো সা পৰিসা অব্ভুতচিত্তজাতা [অব্ভুতচিত্তজাতা (সী. স্যা. কং. পী.), অচ্ছৰিযব্ভুতচিত্তজাতা (ক.)] অহোসি – ‘অচ্ছৰিযং ৱত ভো, অব্ভুতং ৱত ভো! অযঞ্হি মানত্থদ্ধো ব্ৰাহ্মণো নেৱ মাতৰং অভিৱাদেতি, ন পিতৰং অভিৱাদেতি, ন আচৰিযং অভিৱাদেতি, ন জেট্ঠভাতৰং অভিৱাদেতি; অথ চ পন সমণে গোতমে এৱৰূপং পৰমনিপচ্চকাৰং কৰোতী’তি. অথ খো ভগৱা মানত্থদ্ধং ব্ৰাহ্মণং এতদৱোচ – ‘‘অলং, ব্ৰাহ্মণ, উট্ঠেহি, সকে আসনে নিসীদ. যতো তে মযি চিত্তং পসন্ন’’ন্তি. অথ খো মানত্থদ্ধো ব্ৰাহ্মণো সকে আসনে নিসীদিত্ৱা ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘কেসু ন মানং কযিৰাথ, কেসু চস্স সগাৰৱো;

ক্যস্স অপচিতা অস্সু, ক্যস্সু সাধু সুপূজিতা’’তি.

‘‘মাতৰি পিতৰি চাপি, অথো জেট্ঠম্হি ভাতৰি;

আচৰিযে চতুত্থম্হি,

তেসু ন মানং কযিৰাথ;

তেসু অস্স সগাৰৱো,

ত্যস্স অপচিতা অস্সু;

ত্যস্সু সাধু সুপূজিতা.

‘‘অৰহন্তে সীতীভূতে, কতকিচ্চে অনাসৱে;

নিহচ্চ মানং অথদ্ধো, তে নমস্সে অনুত্তৰে’’তি.

এৱং ৱুত্তে, মানত্থদ্ধো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম…পে… উপাসকং মং ভৱং গোতমো ধাৰেতু অজ্জতগ্গে পাণুপেতং সৰণং গত’’ন্তি.