৫. পৰিনিব্বানসুত্তং
১৮৬. একং সমযং ভগৱা কুসিনাৰাযং ৱিহৰতি উপৱত্তনে মল্লানং সালৱনে অন্তৰেন যমকসালানং পৰিনিব্বানসমযে. অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘হন্দ দানি, ভিক্খৱে, আমন্তযামি ৱো – ‘ৱযধম্মা সঙ্খাৰা, অপ্পমাদেন সম্পাদেথা’তি. অযং তথাগতস্স পচ্ছিমা ৱাচা’’.
অথ খো ভগৱা পঠমং ঝানং [পঠমজ্ঝানং (স্যা. কং.) এৱং দুতিযং ঝানং ইচ্চাদীসুপি] সমাপজ্জি. পঠমা ঝানা [পঠমজ্ঝানা (স্যা. কং.) এৱং দুতিযা ঝানা ইচ্চাদীসুপি] ৱুট্ঠহিত্ৱা দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি. দুতিযা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ততিযং ঝানং সমাপজ্জি. ততিযা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি. চতুত্থা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা আকাসানঞ্চাযতনং সমাপজ্জি. আকাসানঞ্চাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমাপজ্জি. ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি. আকিঞ্চঞ্ঞাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধং সমাপজ্জি.
সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধা ৱুট্ঠহিত্ৱা নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি. নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং সমাপজ্জি. আকিঞ্চঞ্ঞাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং সমাপজ্জি. ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা আকাসানঞ্চাযতনং সমাপজ্জি. আকাসানঞ্চাযতনা ৱুট্ঠহিত্ৱা চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি. চতুত্থা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ততিযং ঝানং সমাপজ্জি. ততিযা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি. দুতিযা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা পঠমং ঝানং সমাপজ্জি. পঠমা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা দুতিযং ঝানং সমাপজ্জি. দুতিযা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা ততিযং ঝানং সমাপজ্জি. ততিযা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা চতুত্থং ঝানং সমাপজ্জি. চতুত্থা ঝানা ৱুট্ঠহিত্ৱা সমনন্তৰং ভগৱা পৰিনিব্বাযি. পৰিনিব্বুতে ভগৱতি সহ পৰিনিব্বানা ব্ৰহ্মা সহম্পতি ইমং গাথং অভাসি –
‘‘সব্বেৱ নিক্খিপিস্সন্তি, ভূতা লোকে সমুস্সযং;
যত্থ এতাদিসো সত্থা, লোকে অপ্পটিপুগ্গলো;
তথাগতো বলপ্পত্তো, সম্বুদ্ধো পৰিনিব্বুতো’’তি.
পৰিনিব্বুতে ভগৱতি সহ পৰিনিব্বানা সক্কো দেৱানমিন্দো ইমং গাথং অভাসি –
‘‘অনিচ্চা ৱত সঙ্খাৰা, উপ্পাদৱযধম্মিনো;
উপ্পজ্জিত্ৱা নিৰুজ্ঝন্তি, তেসং ৱূপসমো সুখো’’তি.
পৰিনিব্বুতে ভগৱতি সহ পৰিনিব্বানা আযস্মা আনন্দো ইমং গাথং অভাসি –
‘‘তদাসি যং ভিংসনকং, তদাসি লোমহংসনং;
সব্বাকাৰৱৰূপেতে, সম্বুদ্ধে পৰিনিব্বুতে’’তি.
পৰিনিব্বুতে ভগৱতি সহ পৰিনিব্বানা আযস্মা অনুৰুদ্ধো ইমা গাথাযো অভাসি –
‘‘নাহু অস্সাসপস্সাসো, ঠিতচিত্তস্স তাদিনো;
অনেজো সন্তিমাৰব্ভ, চক্খুমা পৰিনিব্বুতো [যং কালমকৰী মুনি (মহাপৰিনিব্বানসুত্তে)].
‘‘অসল্লীনেন চিত্তেন, ৱেদনং অজ্ঝৱাসযি;
পজ্জোতস্সেৱ নিব্বানং, ৱিমোক্খো চেতসো অহূ’’তি.
দুতিযো ৱগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
ব্ৰহ্মাসনং দেৱদত্তো, অন্ধকৱিন্দো অৰুণৱতী;
পৰিনিব্বানেন চ দেসিতং, ইদং ব্ৰহ্মপঞ্চকন্তি.
ব্ৰহ্মসংযুত্তং সমত্তং. [ইতো পৰং মৰম্মপোত্থকেসু এৱম্পি দিস্সতি –§ব্ৰহ্মাযাচনং অগাৰৱঞ্চ, ব্ৰহ্মদেৱো বকো চ ব্ৰহ্মা.§অঞ্ঞতৰো চ ব্ৰহ্মাকোকালিকঞ্চ, তিস্সকঞ্চ তুৰূ চ.§ব্ৰহ্মা কোকালিকভিক্খু, সনঙ্কুমাৰেন দেৱদত্তং.§অন্ধকৱিন্দং অৰুণৱতি, পৰিনিব্বানেন পন্নৰসাতি.]