৯. পঠমঅপুত্তকসুত্তং

১৩০. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো ৰাজা পসেনদি কোসলো দিৱা দিৱস্স যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো ৰাজানং পসেনদিং কোসলং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘হন্দ, কুতো নু ত্ৱং, মহাৰাজ, আগচ্ছসি দিৱা দিৱস্সা’’তি?

‘‘ইধ, ভন্তে, সাৱত্থিযং সেট্ঠি গহপতি কালঙ্কতো. তমহং অপুত্তকং সাপতেয্যং ৰাজন্তেপুৰং অতিহৰিত্ৱা আগচ্ছামি. অসীতি, ভন্তে, সতসহস্সানি হিৰঞ্ঞস্সেৱ, কো পন ৱাদো ৰূপিযস্স! তস্স খো পন, ভন্তে, সেট্ঠিস্স গহপতিস্স এৱৰূপো ভত্তভোগো অহোসি – কণাজকং ভুঞ্জতি বিলঙ্গদুতিযং. এৱৰূপো ৱত্থভোগো অহোসি – সাণং ধাৰেতি তিপক্খৱসনং. এৱৰূপো যানভোগো অহোসি – জজ্জৰৰথকেন যাতি পণ্ণছত্তকেন ধাৰিযমানেনা’’তি.

‘‘এৱমেতং, মহাৰাজ, এৱমেতং, মহাৰাজ! অসপ্পুৰিসো খো, মহাৰাজ, উড়াৰে ভোগে লভিত্ৱা নেৱত্তানং সুখেতি পীণেতি, ন মাতাপিতৰো সুখেতি পীণেতি, ন পুত্তদাৰং সুখেতি পীণেতি, ন দাসকম্মকৰপোৰিসে সুখেতি পীণেতি, ন মিত্তামচ্চে সুখেতি পীণেতি, ন সমণব্ৰাহ্মণেসু উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি সোৱগ্গিকং সুখৱিপাকং সগ্গসংৱত্তনিকং. তস্স তে ভোগে এৱং সম্মা অপৰিভুঞ্জিযমানে [অপৰিভুঞ্জমানো (সব্বত্থ)] ৰাজানো ৱা হৰন্তি চোৰা ৱা হৰন্তি অগ্গি ৱা ডহতি উদকং ৱা ৱহতি অপ্পিযা ৱা দাযাদা হৰন্তি. এৱংস তে [এৱং সন্তে (সী. পী.)], মহাৰাজ, ভোগা সম্মা অপৰিভুঞ্জিযমানা পৰিক্খযং গচ্ছন্তি, নো পৰিভোগং.

‘‘সেয্যথাপি, মহাৰাজ, অমনুস্সট্ঠানে পোক্খৰণী অচ্ছোদকা সীতোদকা সাতোদকা সেতোদকা সুপতিত্থা ৰমণীযা. তং জনো নেৱ হৰেয্য ন পিৱেয্য ন নহাযেয্য ন যথাপচ্চযং ৱা কৰেয্য. এৱঞ্হি তং, মহাৰাজ, উদকং সম্মা অপৰিভুঞ্জিযমানং [অপৰিভুঞ্জমানং (স্যা. কং.)] পৰিক্খযং গচ্ছেয্য, নো পৰিভোগং. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, অসপ্পুৰিসো উড়াৰে ভোগে লভিত্ৱা নেৱত্তানং সুখেতি পীণেতি, ন মাতাপিতৰো সুখেতি পীণেতি, ন পুত্তদাৰং সুখেতি পীণেতি, ন দাসকম্মকৰপোৰিসে সুখেতি পীণেতি, ন মিত্তামচ্চে সুখেতি পীণেতি, ন সমণব্ৰাহ্মণেসু উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি সোৱগ্গিকং সুখৱিপাকং সগ্গসংৱত্তনিকং. তস্স তে ভোগে এৱং সম্মা অপৰিভুঞ্জিযমানে ৰাজানো ৱা হৰন্তি চোৰা ৱা হৰন্তি অগ্গি ৱা ডহতি উদকং ৱা ৱহতি অপ্পিযা ৱা দাযাদা হৰন্তি. এৱংস তে [এৱং সন্তে (সী. পী.)], মহাৰাজ, ভোগা সম্মা অপৰিভুঞ্জিযমানা পৰিক্খযং গচ্ছন্তি, নো পৰিভোগং.

‘‘সপ্পুৰিসো চ খো, মহাৰাজ, উড়াৰে ভোগে লভিত্ৱা অত্তানং সুখেতি পীণেতি, মাতাপিতৰো সুখেতি পীণেতি, পুত্তদাৰং সুখেতি পীণেতি, দাসকম্মকৰপোৰিসে সুখেতি পীণেতি, মিত্তামচ্চে সুখেতি পীণেতি, সমণব্ৰাহ্মণেসু উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি সোৱগ্গিকং সুখৱিপাকং সগ্গসংৱত্তনিকং. তস্স তে ভোগে এৱং সম্মা পৰিভুঞ্জিযমানে নেৱ ৰাজানো হৰন্তি, ন চোৰা হৰন্তি, ন অগ্গি ডহতি, ন উদকং ৱহতি, ন অপ্পিযা দাযাদা হৰন্তি. এৱংস তে, মহাৰাজ, ভোগা সম্মা পৰিভুঞ্জিযমানা পৰিভোগং গচ্ছন্তি, নো পৰিক্খযং.

‘‘সেয্যথাপি, মহাৰাজ, গামস্স ৱা নিগমস্স ৱা অৱিদূৰে পোক্খৰণী অচ্ছোদকা সীতোদকা সাতোদকা সেতোদকা সুপতিত্থা ৰমণীযা. তঞ্চ উদকং জনো হৰেয্যপি পিৱেয্যপি নহাযেয্যপি যথাপচ্চযম্পি কৰেয্য. এৱঞ্হি তং, মহাৰাজ, উদকং সম্মা পৰিভুঞ্জিযমানং পৰিভোগং গচ্ছেয্য, নো পৰিক্খযং. এৱমেৱ খো, মহাৰাজ, সপ্পুৰিসো উড়াৰে ভোগে লভিত্ৱা অত্তানং সুখেতি পীণেতি, মাতাপিতৰো সুখেতি পীণেতি, পুত্তদাৰং সুখেতি পীণেতি, দাসকম্মকৰপোৰিসে সুখেতি পীণেতি, মিত্তামচ্চে সুখেতি পীণেতি, সমণব্ৰাহ্মণেসু উদ্ধগ্গিকং দক্খিণং পতিট্ঠাপেতি সোৱগ্গিকং সুখৱিপাকং সগ্গসংৱত্তনিকং. তস্স তে ভোগে এৱং সম্মা পৰিভুঞ্জিযমানে নেৱ ৰাজানো হৰন্তি, ন চোৰা হৰন্তি, ন অগ্গি ডহতি, ন উদকং ৱহতি, ন অপ্পিযা দাযাদা হৰন্তি. এৱংস তে, মহাৰাজ, ভোগা সম্মা পৰিভুঞ্জিযমানা পৰিভোগং গচ্ছন্তি, নো পৰিক্খয’’ন্তি.

‘‘অমনুস্সট্ঠানে উদকংৱ সীতং,

তদপেয্যমানং পৰিসোসমেতি;

এৱং ধনং কাপুৰিসো লভিত্ৱা,

নেৱত্তনা ভুঞ্জতি নো দদাতি.

ধীৰো চ ৱিঞ্ঞূ অধিগম্ম ভোগে,

সো ভুঞ্জতি কিচ্চকৰো চ হোতি;

সো ঞাতিসঙ্ঘং নিসভো ভৰিত্ৱা,

অনিন্দিতো সগ্গমুপেতি ঠান’’ন্তি.