৮. কল্যাণমিত্তসুত্তং
১২৯. সাৱত্থিনিদানং. একমন্তং নিসিন্নো খো ৰাজা পসেনদি কোসলো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো, সো চ খো কল্যাণমিত্তস্স কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৱঙ্কস্স, নো পাপমিত্তস্স নো পাপসহাযস্স নো পাপসম্পৱঙ্কস্সা’’’তি.
‘‘এৱমেতং, মহাৰাজ, এৱমেতং, মহাৰাজ! স্ৱাক্খাতো, মহাৰাজ, মযা ধম্মো. সো চ খো কল্যাণমিত্তস্স কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৱঙ্কস্স, নো পাপমিত্তস্স নো পাপসহাযস্স নো পাপসম্পৱঙ্কস্সাতি.
‘‘একমিদাহং, মহাৰাজ, সমযং সক্কেসু ৱিহৰামি নগৰকং নাম সক্যানং নিগমো. অথ খো, মহাৰাজ, আনন্দো ভিক্খু যেনাহং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা মং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো, মহাৰাজ, আনন্দো ভিক্খু মং এতদৱোচ – ‘উপড্ঢমিদং, ভন্তে, ব্ৰহ্মচৰিযস্স – যদিদং কল্যাণমিত্ততা কল্যাণসহাযতা কল্যাণসম্পৱঙ্কতা’’’তি.
‘‘এৱং ৱুত্তাহং, মহাৰাজ, আনন্দং ভিক্খুং এতদৱোচং – ‘মা হেৱং, আনন্দ, মা হেৱং, আনন্দ! সকলমেৱ হিদং, আনন্দ, ব্ৰহ্মচৰিযং – যদিদং কল্যাণমিত্ততা কল্যাণসহাযতা কল্যাণসম্পৱঙ্কতা. কল্যাণমিত্তস্সেতং, আনন্দ, ভিক্খুনো পাটিকঙ্খং কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৱঙ্কস্স অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেস্সতি অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰিস্সতি’’’.
‘‘কথঞ্চ, আনন্দ, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো কল্যাণসহাযো কল্যাণসম্পৱঙ্কো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেতি, অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোতি? ইধানন্দ, ভিক্খু সম্মাদিট্ঠিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং, সম্মাসঙ্কপ্পং ভাৱেতি…পে… সম্মাৱাচং ভাৱেতি…পে… সম্মাকম্মন্তং ভাৱেতি…পে… সম্মাআজীৱং ভাৱেতি…পে… সম্মাৱাযামং ভাৱেতি…পে… সম্মাসতিং ভাৱেতি…পে… সম্মাসমাধিং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. এৱং খো, আনন্দ, ভিক্খু কল্যাণমিত্তো কল্যাণসহাযো কল্যাণসম্পৱঙ্কো অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং ভাৱেতি, অৰিযং অট্ঠঙ্গিকং মগ্গং বহুলীকৰোতি. তদমিনাপেতং, আনন্দ, পৰিযাযেন ৱেদিতব্বং যথা সকলমেৱিদং ব্ৰহ্মচৰিযং – যদিদং কল্যাণমিত্ততা কল্যাণসহাযতা কল্যাণসম্পৱঙ্কতা’’তি.
‘‘মমঞ্হি, আনন্দ, কল্যাণমিত্তং আগম্ম জাতিধম্মা সত্তা জাতিযা পৰিমুচ্চন্তি, জৰাধম্মা সত্তা জৰায পৰিমুচ্চন্তি, ব্যাধিধম্মা সত্তা ব্যাধিতো পৰিমুচ্চন্তি, মৰণধম্মা সত্তা মৰণেন পৰিমুচ্চন্তি, সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসধম্মা সত্তা সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসেহি পৰিমুচ্চন্তি. ইমিনা খো এতং, আনন্দ, পৰিযাযেন ৱেদিতব্বং যথা সকলমেৱিদং ব্ৰহ্মচৰিযং – যদিদং কল্যাণমিত্ততা কল্যাণসহাযতা কল্যাণসম্পৱঙ্কতা’’তি.
‘‘তস্মাতিহ তে, মহাৰাজ, এৱং সিক্খিতব্বং – ‘কল্যাণমিত্তো ভৱিস্সামি কল্যাণসহাযো কল্যাণসম্পৱঙ্কো’তি. এৱঞ্হি তে, মহাৰাজ, সিক্খিতব্বং.
‘‘কল্যাণমিত্তস্স তে, মহাৰাজ, কল্যাণসহাযস্স কল্যাণসম্পৱঙ্কস্স অযং একো ধম্মো উপনিস্সায ৱিহাতব্বো – অপ্পমাদো কুসলেসু ধম্মেসু.
‘‘অপ্পমত্তস্স তে, মহাৰাজ, ৱিহৰতো অপ্পমাদং উপনিস্সায, ইত্থাগাৰস্স অনুযন্তস্স এৱং ভৱিস্সতি – ‘ৰাজা খো অপ্পমত্তো ৱিহৰতি, অপ্পমাদং উপনিস্সায. হন্দ, মযম্পি অপ্পমত্তা ৱিহৰাম, অপ্পমাদং উপনিস্সাযা’’’তি.
‘‘অপ্পমত্তস্স তে, মহাৰাজ, ৱিহৰতো অপ্পমাদং উপনিস্সায, খত্তিযানম্পি অনুযন্তানং এৱং ভৱিস্সতি – ‘ৰাজা খো অপ্পমত্তো ৱিহৰতি অপ্পমাদং উপনিস্সায. হন্দ, মযম্পি অপ্পমত্তা ৱিহৰাম, অপ্পমাদং উপনিস্সাযা’’’তি.
‘‘অপ্পমত্তস্স তে, মহাৰাজ, ৱিহৰতো অপ্পমাদং উপনিস্সায, বলকাযস্সপি এৱং ভৱিস্সতি – ‘ৰাজা খো অপ্পমত্তো ৱিহৰতি অপ্পমাদং উপনিস্সায. হন্দ, মযম্পি অপ্পমত্তা ৱিহৰাম, অপ্পমাদং উপনিস্সাযা’’’তি.
‘‘অপ্পমত্তস্স তে, মহাৰাজ, ৱিহৰতো অপ্পমাদং উপনিস্সায, নেগমজানপদস্সপি এৱং ভৱিস্সতি – ‘ৰাজা খো অপ্পমত্তো ৱিহৰতি, অপ্পমাদং উপনিস্সায. হন্দ, মযম্পি অপ্পমত্তা ৱিহৰাম, অপ্পমাদং উপনিস্সাযা’’’তি?
‘‘অপ্পমত্তস্স তে, মহাৰাজ, ৱিহৰতো অপ্পমাদং উপনিস্সায, অত্তাপি গুত্তো ৰক্খিতো ভৱিস্সতি – ইত্থাগাৰম্পি গুত্তং ৰক্খিতং ভৱিস্সতি, কোসকোট্ঠাগাৰম্পি গুত্তং ৰক্খিতং ভৱিস্সতী’’তি. ইদমৱোচ…পে…
‘‘ভোগে পত্থযমানেন, উড়াৰে অপৰাপৰে;
অপ্পমাদং পসংসন্তি, পুঞ্ঞকিৰিযাসু পণ্ডিতা.
‘‘অপ্পমত্তো উভো অত্থে, অধিগ্গণ্হাতি পণ্ডিতো;
দিট্ঠে ধম্মে চ যো অত্থো, যো চত্থো সম্পৰাযিকো;
অত্থাভিসমযা ধীৰো, পণ্ডিতোতি পৱুচ্চতী’’তি.