১. চক্কৱত্তিৰাজসুত্তৱণ্ণনা
৯৯৭. সোতাপত্তিসংযুত্তস্স পঠমে কিঞ্চাপীতি অনুগ্গহগৰহণেসু নিপাতো. চতুন্নঞ্হি মহাদীপানং ইস্সৰিযাধিপচ্চং ৰজ্জং অনুগ্গণ্হন্তো চতুন্নঞ্চ অপাযানং অপ্পহীনভাৱং গৰহন্তো সত্থা ‘‘কিঞ্চাপি, ভিক্খৱে, ৰাজা চক্কৱত্তী’’তিআদিমাহ. তত্থ চতুন্নং দীপানন্তি দ্ৱিসহস্সদীপপৰিৱাৰানং চতুন্নং মহাদীপানং. ইস্সৰিযাধিপচ্চন্তি ইস্সৰভাৱো ইস্সৰিযং, অধিপতিভাৱো আধিপচ্চং, ইস্সৰিযং আধিপচ্চং এতস্মিং ৰজ্জে, ন ছেদনভেদনন্তি ইস্সৰিযাধিপচ্চং. কাৰেত্ৱাতি এৱৰূপং ৰজ্জং পৱত্তাপেত্ৱা. কিঞ্চাপি, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকোতি এত্থ অনুগ্গহপসংসাসু নিপাতো. পিণ্ডিযালোপেন হি যাপনং অনুগ্গহন্তো চতুন্নঞ্চ অপাযানং পহীনভাৱং পসংসন্তো সত্থা ‘‘কিঞ্চাপি, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো’’তিআদিমাহ. তত্থ নন্তকানীতি অনন্তকানি. তেৰসহত্থোপি হি ৱত্থসাটকো দসচ্ছেদনতো পট্ঠায নন্তকন্তেৱ সঙ্খং গচ্ছতি.
অৱেচ্চপ্পসাদেনাতি অচলপ্পসাদেন. সো পনাযং পসাদো কিং একো, অনেকোতি? একোৱ, সো মগ্গেন আগতপ্পসাদো. যেসু পন ৱত্থূসু অপুব্বং অচৰিমং ৰুহতি, তেসং ৱসেন ‘‘বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেনা’’তিআদিনা নযেন তিধা ৱুত্তো. যস্মা চ একো, তস্মাৱ নিন্নানাকৰণো হোতি. অৰিযসাৱকস্স হি বুদ্ধেযেৱ পসাদো চ পেমঞ্চ গাৰৱঞ্চ মহন্তং, ন ধম্মে ৱা সঙ্ঘে ৱা, ধম্মেযেৱ ৱা মহন্তং, ন বুদ্ধে ৱা সঙ্ঘে ৱা, সঙ্ঘেযেৱ ৱা মহন্তং, ন বুদ্ধে ৱা ধম্মে ৱাতি এতং নত্থি. ইতিপি সো ভগৱাতিআদীনি ৱিসুদ্ধিমগ্গে ৱিত্থাৰিতানেৱ.
অৰিযকন্তেহীতি অৰিযানং কন্তেহি পিযেহি মনাপেহি. পঞ্চ হি সীলানি ভৱন্তৰগতাপি অৰিযা ন কোপেন্তি, এৱং তেসং পিযানি. তানি সন্ধাযেতং ৱুত্তং. অখণ্ডেহীতিআদি সদিসৱসেন ৱুত্তং. মুখৱট্টিযঞ্হি ছিন্নেকদেসা পাতি খণ্ডাতি ৱুচ্চতি, মজ্ঝে ভিন্না ছিদ্দাতি, একস্মিং পদেসে ৱিসভাগৱণ্ণা গাৱী সবলাতি, নানাবিন্দুচিত্তা কম্মাসাতি, এৱমেৱ পটিপাটিযা আদিম্হি ৱা অন্তে ৱা ভিন্নং সীলং খণ্ডং নাম, মজ্ঝে ভিন্নং ছিদ্দং, যত্থ কত্থচি দ্ৱিন্নং ৱা তিণ্ণং ৱা পটিপাটিযা ভিন্নত্তা সবলং, একন্তৰং ভিন্নং কম্মাসং. তেসং দোসানং অভাৱেন অখণ্ডাদিতা ৱেদিতব্বা. ভুজিস্সেহীতি ভুজিস্সভাৱকৰেহি. ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থেহীতি বুদ্ধাদীহি ৱিঞ্ঞূহি পসংসিতেহি. অপৰামট্ঠেহীতি ‘‘ইদং নাম তযা কতং, ইদং ৱীতিক্কন্ত’’ন্তি এৱং পৰামসিতুং অসক্কুণেয্যেহি. সমাধিসংৱত্তনিকেহীতি অপ্পনাসমাধিং উপচাৰসমাধিং ৱা সংৱত্তেতুং সমত্থেহি.