১০. সেৰীসকৱিমানৱণ্ণনা

সুণোথ যক্খস্স চ ৱাণিজান চাতি সেৰীসকৱিমানং. তস্স কা উপ্পত্তি? ভগৱতি পৰিনিব্বুতে আযস্মা কুমাৰকস্সপো পঞ্চহি ভিক্খুসতেহি সদ্ধিং সেতব্যনগৰং সম্পত্তো. তত্থ পাযাসিৰাজঞ্ঞং অত্তনো সন্তিকং উপগতং ৱিপৰীতগ্গাহতো ৱিৱেচেত্ৱা সম্মাদস্সনে পতিট্ঠাপেসি. সো ততো পট্ঠায পুঞ্ঞপসুতো হুত্ৱা সমণব্ৰাহ্মণানং দানং দেন্তো তত্থ অকতপৰিচযতায অসক্কচ্চং দানং দত্ৱা অপৰভাগে কালং কত্ৱা চাতুমহাৰাজিকভৱনে সুঞ্ঞে সেৰীসকে ৱিমানে নিব্বত্তি.

অতীতে কিৰ কস্সপস্স ভগৱতো কালে একো খীণাসৱত্থেৰো অঞ্ঞতৰস্মিং গামে পিণ্ডায চৰিত্ৱা বহিগামে দেৱসিকং একস্মিং পদেসে ভত্তকিচ্চং অকাসি. তং দিস্ৱা একো গোপালকো ‘‘অয্যো সূৰিযাতপেন কিলমতী’’তি পসন্নচিত্তো চতূহি সিৰীসথম্ভেহি সাখামণ্ডপং কত্ৱা অদাসি, মণ্ডপস্স সমীপে সিৰীসৰুক্খং ৰোপেসীতি চ ৱদন্তি. সো কালং কত্ৱা তেনেৱ পুঞ্ঞকম্মেন চাতুমহাৰাজিকেসু নিব্বত্তি, তস্স পুৰিমকম্মস্স সূচকং ৱিমানদ্ৱাৰে সিৰীসৱনং নিব্বত্তি ৱণ্ণগন্ধসম্পন্নেহি পুপ্ফেহি সব্বকালং উপসোভমানং, তেন তং ৱিমানং ‘‘সেৰীসক’’ন্তি পঞ্ঞাযিত্থ. সো চ দেৱপুত্তো একং বুদ্ধন্তৰং দেৱেসু চেৱ মনুস্সেসু চ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে যসত্থেৰস্স চতূসু ৱিমলাদীসু গিহিসহাযেসু গৱম্পতি নাম হুত্ৱা ভগৱতো ধম্মদেসনায অৰহত্তে পতিট্ঠিতো পুব্বাচিণ্ণৱসেন তং সুঞ্ঞৱিমানং দিস্ৱা অভিণ্হং দিৱাৱিহাৰং গচ্ছতি.

সো অপৰভাগে পাযাসিদেৱপুত্তং তত্থ দিস্ৱা ‘‘কোসি ত্ৱং, আৱুসো’’তি পুচ্ছিত্ৱা তেন ‘‘অহং, ভন্তে, পাযাসিৰাজঞ্ঞো ইধূপপন্নো’’তি ৱুত্তে ‘‘ননু ত্ৱং মিচ্ছাদিট্ঠিকো ৱিপৰীতদস্সনো কথমিধূপপন্নো’’তি আহ. অথ নং পাযাসিদেৱপুত্তো ‘‘অয্যেনম্হি কুমাৰকস্সপত্থেৰেন মিচ্ছাদস্সনতো ৱিৱেচিতো, পুঞ্ঞকিৰিযানং অসক্কচ্চকাৰিতায পন সুঞ্ঞে ৱিমানে নিব্বত্তো. সাধু, ভন্তে, মনুস্সলোকং গতকালে মম পৰিজনস্স আৰোচেথ ‘পাযাসিৰাজঞ্ঞো অসক্কচ্চং দানং দত্ৱা সুঞ্ঞং সেৰীসকৱিমানং উপপন্নো, তুম্হে পন সক্কচ্চং পুঞ্ঞানি কত্ৱা তত্ৰূপপত্তিযা চিত্তং পণিদহথা’’তি. থেৰো তস্সানুকম্পায তথা অকাসি. তেপি থেৰস্স ৱচনং সুত্ৱা তথা চিত্তং পণিধায পুঞ্ঞানি কত্ৱা সেৰীসকে ৱিমানে নিব্বত্তিংসু. সেৰীসকদেৱপুত্তং পন ৱেস্সৱণমহাৰাজা মৰুভূমিযং ছাযূদকৰহিতে মগ্গে মগ্গপটিপন্নানং মনুস্সানং অমনুস্সপৰিপন্থ মোচনত্থং মগ্গৰক্খকং ঠপেসি.

অথ অপৰেন সমযেন অঙ্গমগধৱাসিনো ৱাণিজা সকটসহস্সং ভণ্ডস্স পূৰেত্ৱা সিন্ধুসোৱীৰদেসং গচ্ছন্তা মৰুকন্তাৰে দিৱা উণ্হভযেন মগ্গং অপ্পটিপজ্জিত্ৱা ৰত্তিং নক্খত্তসঞ্ঞায মগ্গং পটিপজ্জিংসু. তে মগ্গমূড়্হা হুত্ৱা অঞ্ঞং দিসং অগমংসু. তেসং অন্তৰে একো উপাসকো অহোসি সদ্ধো পসন্নো সীলসম্পন্নো অৰহত্তপ্পত্তিযা উপনিস্সযসম্পন্নো মাতাপিতূনং উপট্ঠানত্থং ৱণিজ্জায গতো. তং অনুগ্গণ্হন্তো সেৰীসকদেৱপুত্তো সহ ৱিমানেন অত্তানং দস্সেসি. দস্সেত্ৱা চ পন ‘‘কস্মা তুম্হে ইমং ছাযূদকৰহিতং ৱালুকাকন্তাৰং পটিপন্না’’তি পুচ্ছি. তে চস্স তত্থ অত্তনো আগতপ্পকাৰং কথেসুং, তদত্থদীপনা দেৱপুত্তস্স ৱাণিজানঞ্চ ৱচনপটিৱচনগাথা হোন্তি. আদিতো পন দ্ৱে গাথা তাসং সম্বন্ধদস্সনত্থং ধম্মসঙ্গাহকেহি ঠপিতা –

১২২৮. ‘‘সুণোথ যক্খস্স চ ৱাণিজান চ, সমাগমো যত্থ তদা অহোসি;

যথা কথং ইতৰিতৰেন চাপি, সুভাসিতং তঞ্চ সুণাথ সব্বে.

১২২৯. ‘‘যো সো অহু ৰাজা পাযাসি নাম, ভুম্মানং সহব্যগতো যসস্সী;

সো মোদমানোৱ সকে ৱিমানে, অমানুসো মানুসে অজ্ঝভাসী’’তি.

১২২৮-৯. তত্থ সুণোথাতি সৱনাণত্তিকৱচনং. যং মযং ইদানি ভণাম, তং সুণোথাতি. যক্খস্সাতি দেৱস্স. দেৱো হি মনুস্সানং একচ্চানং দেৱানঞ্চ পূজনীযভাৱতো ‘‘যক্খো’’তি ৱুচ্চতি. অপিচ সক্কোপি চত্তাৰো মহাৰাজানোপি ৱেস্সৱণপাৰিসজ্জাপি পুৰিসোপি ‘‘যক্খো’’তি ৱুচ্চতি. তথা হি ‘‘অতিবাড়্হং খো অযং যক্খো পমত্তো ৱিহৰতি, যংনূনাহং ইমং যক্খং সংৱেজেয্য’’ন্তিআদীসু (ম. নি. ১.৩৯৩) সক্কো ‘‘যক্খো’’তি ৱুত্তো. ‘‘চত্তাৰো যক্খা খগ্গহত্থা’’তিআদীসু মহাৰাজানো. ‘‘সন্তি হি, ভন্তে, উড়াৰা যক্খা ভগৱতো অপ্পসন্না’’তিআদীসু (দী. নি. ৩.২৭৬) ৱেস্সৱণপাৰিসজ্জা. ‘‘এত্তাৱতা যক্খস্স সুদ্ধী’’তিআদীসু (সু. নি. ৪৮২) পুৰিসো. ইধ পন ৱেস্সৱণপাৰিসজ্জো অধিপ্পেতো. ৱাণিজান চাতি গাথাবন্ধসুখত্থং অনুনাসিকলোপং কত্ৱা ৱুত্তং. সমাগমোতি সমোধানং. যত্থাতি যস্মিং ৱণ্ণুপথে. তদাতি তস্মিং মগ্গমূড়্হা হুত্ৱা গমনকালে. ইতৰিতৰেন চাপীতি ইতৰীতৰঞ্চাপি, ইদং যথাতি ইমিনা যোজেতব্বং. অযঞ্হেত্থ অত্থো – সেৰীসকদেৱপুত্তস্স ৱাণিজানঞ্চ তদা যত্থ সমাগমো অহোসি, তং সুণোথ, যথা ৱাপি তেহি অঞ্ঞমঞ্ঞং সুভাসিতং সুলপিতং কথং পৱত্তিতং, তঞ্চ সব্বে ওহিতচিত্তা সুণাথাতি. ভুম্মানন্তি ভুম্মদেৱানং.

ইদানি যক্খস্স পুচ্ছাগাথাযো হোন্তি –

১২৩০. ‘‘ৱঙ্কে অৰঞ্ঞে অমনুস্সট্ঠানে, কন্তাৰে অপ্পোদকে অপ্পভক্খে;

সুদুগ্গমে ৱণ্ণুপথস্স মজ্ঝে, ৱঙ্কংভযা নট্ঠমনা মনুস্সা.

১২৩১. ‘‘নযিধ ফলা মূলমযা চ সন্তি, উপাদানং নত্থি কুতোধ ভক্খো;

অঞ্ঞত্ৰ পংসূহি চ ৱালুকাহি চ, তত্তাহি উণ্হাহি চ দাৰুণাহি চ.

১২৩২. ‘‘উজ্জঙ্গলং তত্তমিৱং কপালং, অনাযসং পৰলোকেন তুল্যং;

লুদ্দানমাৱাসমিদং পুৰাণং, ভূমিপ্পদেসো অভিসত্তৰূপো.

১২৩৩. ‘‘অথ তুম্হে কেন ৱণ্ণেন, কিমাসমানা ইমং পদেসঞ্হি;

অনুপৱিট্ঠা সহসা সমেচ্চ, লোভা ভযা অথ ৱা সম্পমূড়্হা’’তি.

১২৩০. তত্থ ৱঙ্কেতি সংসযট্ঠানে. যত্থ পৱিট্ঠানং ‘‘জীৱিস্সাম নু খো, মৰিস্সাম নু খো’’তি জীৱিতে সংসযো হোতি, তাদিসে অৰঞ্ঞে. অমনুস্সট্ঠানেতি অমনুস্সানং পিসাচাদীনং সঞ্চৰণট্ঠানে, মনুস্সানং ৱা অগোচৰট্ঠানে. কন্তাৰেতি নিৰুদকে ইৰিণে, কং তাৰেন্তি নযন্তি এত্থাতি হি কন্তাৰো, উদকং গহেত্ৱা তৰিতব্বট্ঠানং. তেনাহ ‘‘অপ্পোদকে’’তি. অপ্প-সদ্দো হেত্থ অভাৱত্থো ‘‘অপ্পিচ্ছো অপ্পনিগ্ঘোসো’’তিআদীসু (অ. নি. ৮.২৩; চূড়ৱ. ৪৫৬) ৱিয. ৱণ্ণুপথস্স মজ্ঝেতি ৱালুকাকন্তাৰমজ্ঝেতি অত্থো. ৱঙ্কংভযাতি ৱঙ্কেহি ভীতা. ৱঙ্কেহি ভযং এতেসন্তি ‘‘ৱঙ্কভযা’’তি ৱত্তব্বে গাথাসুখত্থং সানুনাসিকং কত্ৱা ‘‘ৱঙ্কংভযা’’তি ৱুত্তং. ইদঞ্চ ৱালুকাকন্তাৰপৱেসনতো পুব্বে তেসং উপ্পন্নভযং সন্ধায ৱুত্তং. নট্ঠমনাতি মগ্গসতিৱিপ্পৱাসেন নট্ঠমানসা, মগ্গমূড়্হাতি অত্থো. মনুস্সাতি তেসং আলপনং.

১২৩১. ইধাতি ইমস্মিং মৰুকন্তাৰে. ফলাতি অম্বজম্বুতালনাড়িকেৰাদিফলানি ন সন্তীতি যোজনা. মূলমযা চাতি মূলানিযেৱ মূলমযা, ৱল্লিকন্দাদীনি সন্ধায ৱদতি. উপাদানং নত্থীতি কিঞ্চাপি কিঞ্চি ভক্খং নত্থি, উপাদানং ৱা ইন্ধনং, অগ্গিস্স ইন্ধনমত্তম্পি নত্থি, কুতো কেন কাৰণেন ইধ মৰুকন্তাৰে ভক্খো সিযাতি অত্থো. যং পন অত্থি তত্থ, তং দস্সেতুং ‘‘অঞ্ঞত্ৰ পংসূহী’’তিআদি ৱুত্তং.

১২৩২. উজ্জঙ্গলন্তি জঙ্গলং ৱুচ্চতি লূখধূসৰো অনুদকো ভূমিপ্পদেসো, তং পন ঠানং জঙ্গলতোপি উক্কংসেন জঙ্গলন্তি আহ ‘‘উজ্জঙ্গল’’ন্তি. তেনাহ ‘‘তত্তমিৱং কপাল’’ন্তি, তত্তং অযোকপালসদিসন্তি অত্থো. গাথাসুখত্থঞ্চেত্থ সানুনাসিকং কত্ৱা ৱুত্তং, তত্তমিৱইচ্চেৱ দট্ঠব্বং. অনাযসন্তি নত্থি এত্থ আযো সুখন্তি অনাযং, ততো এৱ জীৱিতং সীযতি ৱিনাসেতীতি অনাযসং. অথ ৱা ন আযসন্তি অনাযসং. পৰলোকেনাতি নৰকেন তুল্যং. নৰকঞ্হি সত্তানং একন্তানত্থতায পৰভূতো পটিসত্তুভূতো লোকোতি ৱিসেসতো ‘‘পৰলোকো’’তি ৱুচ্চতি, সমন্ততো অযোমযত্তা আযসঞ্চ, ইদং পন তদভাৱতো অনাযসং, মহতো দুক্খস্স উপ্পত্তিট্ঠানতায পৰলোকসদিসন্তি দস্সেতি, ‘‘অনস্সয’’ন্তি চ কেচি পঠন্তি, সুখস্স অপ্পতিট্ঠানভূতন্তি অত্থো. লুদ্দানমাৱাসমিদং পুৰাণন্তি ইদং ঠানং চিৰকালতো পট্ঠায লুদ্দানং দাৰুণানং পিসাচাদীনং আৱাসভূতং. অভিসত্তৰূপোতি ‘‘এৱং লূখো ঘোৰাকাৰো হোতূ’’তি পোৰাণেহি ইসীহি সপিতসদিসো, দিন্নসপো ৱিযাতি অত্থো.

১২৩৩. কেন ৱণ্ণেনাতি কেন কাৰণেন. কিমাসমানাতি কিং পচ্চাসীসন্তা. হীতি নিপাতমত্তং. ‘‘পদেসম্পী’’তি চ পঠন্তি, ইমম্পি নাম পদেসন্তি অত্থো. সহসা সমেচ্চাতি সহসা আদীনৱানিসংসে অৱিচাৰেত্ৱা সমৱাযেন অনুপৱিট্ঠা সপ্পৱিট্ঠা. লোভা ভযা অথ ৱা কেনচি অনত্থকামেন পলোভিতা লোভতো কেনচি অমনুস্সাদিনা পৰিপাতিতা ভযা ৱা. অথ ৱা সম্পমূড়্হাতি মগ্গৱিপ্পনট্ঠা ইমং পদেসং অনুপৱিট্ঠাতি যোজনা.

ইদানি ৱাণিজা আহংসু –

১২৩৪. ‘‘মগধেসু অঙ্গেসু চ সত্থৱাহা, আৰোপযিত্ৱা পণিযং পুথুত্তং;

তে যামসে সিন্ধুসোৱীৰভূমিং, ধনত্থিকা উদ্দযং পত্থযানা.

১২৩৫. ‘‘দিৱা পিপাসংনধিৱাসযন্তা, যোগ্গানুকম্পঞ্চ সমেক্খমানা;

এতেন ৱেগেন আযাম সব্বে, ৰত্তিং মগ্গং পটিপন্না ৱিকালে.

১২৩৬. ‘‘তে দুপ্পযাতা অপৰদ্ধমগ্গা, অন্ধাকুলা ৱিপ্পনট্ঠা অৰঞ্ঞে;

সুদুগ্গমে ৱণ্ণুপথস্স মজ্ঝে, দিসং ন জানাম পমূড়্হচিত্তা.

১২৩৭. ‘‘ইদঞ্চ দিস্ৱান অদিট্ঠপুব্বং, ৱিমানসেট্ঠঞ্চ তৱঞ্চ যক্খ;

ততুত্তৰিং জীৱিতমাসমানা, দিস্ৱা পতীতা সুমনা উদগ্গা’’তি.

১২৩৪. তত্থ মগধেসু অঙ্গেসু চ সত্থৱাহাতি মগধৰট্ঠে চ অঙ্গৰট্ঠে চ জাতা সংৱড্ঢা তংনিৱাসিনো সত্থে সত্থস্স চ ৱাহনকা সত্থকা চেৱ সত্থসামিকা চ. পণিযন্তি ভণ্ডং. তেতি তে মযং. যামসেতি গচ্ছাম. সিন্ধুসোৱীৰভূমিন্তি সিন্ধুদেসং সোৱীৰদেসঞ্চ. উদ্দযন্তি আনিসংসং অতিৰেকলাভং.

১২৩৫. অনধিৱাসযন্তাতি অধিৱাসেতুং অসক্কোন্তা. যোগ্গানুকম্পন্তি গোণাদীনং সত্তানং অনুগ্গহং. এতেন ৱেগেনাতি ইমিনা জৱেন, যেন তৱ দস্সনতো পুব্বে আযাম আগতম্হ. ৰত্তিং মগ্গং পটিপন্নাতি ৰত্তিযং মগ্গং পটিপন্না. ৱিকালেতি অকালে অৱেলাযং.

১২৩৬. দুপ্পযাতাতি দুট্ঠু পযাতা অপথে গতা, ততো এৱ অপৰদ্ধমগ্গা. অন্ধাকুলাতি অন্ধা ৱিয আকুলা, মগ্গজাননসমত্থস্স পঞ্ঞাচক্খুনো অভাৱেন অন্ধা, ততো এৱ আকুলা, ৱিপ্পনট্ঠা চ মগ্গসম্মূড়্হতায. দিসন্তি গন্তব্বদিসং, যস্সং দিসাযং সিন্ধুসোৱীৰদেসো, তং দিসং. পমূড়্হচিত্তাতি দিসাসংসযসুমূড়্হচিত্তা.

১২৩৭. তৱঞ্চাতি তুৱঞ্চ. যক্খাতি আলপনং. ততুত্তৰিং জীৱিতমাসমানাতি যো ‘‘ইতো পৰং অম্হাকং জীৱিতং নত্থী’’তি জীৱিতসংসযো উপ্পন্নো, ইদানি ততো উত্তৰিম্পি জীৱিতং আসীসন্তা. দিস্ৱাতি দস্সনহেতু. পতীতাতি পহট্ঠা. সুমনাতি সোমনস্সপ্পত্তা. উদগ্গাতি উদগ্গায পীতিযা উদগ্গচিত্তা.

এৱং ৱাণিজেহি অত্তনো পৱত্তিযা পকাসিতায পুন দেৱপুত্তো দ্ৱীহি গাথাহি পুচ্ছি –

১২৩৮. ‘‘পাৰং সমুদ্দস্স ইমঞ্চ ৱণ্ণুং, ৱেত্তাচৰং সঙ্কুপথঞ্চ মগ্গং;

নদিযো পন পব্বতানঞ্চ দুগ্গা, পুথুদ্দিসা গচ্ছথ ভোগহেতু.

১২৩৯. ‘‘পক্খন্দিযান ৱিজিতং পৰেসং, ৱেৰজ্জকে মানুসে পেক্খমানা;

যং ৱো সুতং ৱা অথ ৱাপি দিট্ঠং, অচ্ছেৰকং তং ৱো সুণোম তাতা’’তি.

তস্সত্থো – পাৰং সমুদ্দস্সাতি সমুদ্দস্স পৰতীৰং, ইমঞ্চ ঈদিসং, ৱণ্ণুং ৱণ্ণুপথং ৱেত্তলতা বন্ধিত্ৱা আচৰিতব্বতো ৱেত্তাচৰং মগ্গং, সঙ্কুকে খাণুকে কোট্টেত্ৱা গন্তব্বতো সঙ্কুপথং মগ্গং, নদিযো পন চন্দভাগাদিকা, পব্বতানঞ্চ ৱিসমপ্পদেসাতি এৱং দুগ্গা পুথুদ্দিসা ভোগনিমিত্তং গচ্ছথ, এৱং গচ্ছন্তা চ পক্খন্দিযান পক্খন্দিত্ৱা অনুপৱিসিত্ৱা, পৰেসং ৰাজূনং ৱিজিতং তত্থ ৱেৰজ্জকে ৱিদেসৱাসিকে মনুস্সে পেক্খমানা গচ্ছথ, এৱংভূতেহি ৱো তুম্হেহি যং সুতং ৱা অথ ৱা দিট্ঠং ৱা অচ্ছেৰকং অচ্ছৰিযং, তং ৱো সন্তিকে তাতা ৱাণিজা সুণোমাতি অত্তনো ৱিমানস্স অচ্ছৰিযভাৱং তেহি কথাপেতুকামো পুচ্ছতি.

এৱং দেৱপুত্তেন পুট্ঠা ৱাণিজা আহংসু –

১২৪০. ‘‘ইতোপি অচ্ছেৰতৰং কুমাৰ, ন নো সুতং ৱা অথ ৱাপি দিট্ঠং;

অতীতমানুসকমেৱ সব্বং, দিস্ৱা ন তপ্পাম অনোমৱণ্ণং.

১২৪১. ‘‘ৱেহাযসং পোক্খৰঞ্ঞো সৱন্তি, পহূতমল্যা বহুপুণ্ডৰীকা;

দুমা চিমে নিচ্চফলূপপন্না, অতীৱ গন্ধা সুৰভিং পৱাযন্তি.

১২৪২. ‘‘ৱেড়ূৰিযথম্ভা সতমুস্সিতাসে, সিলাপৱাড়স্স চ আযতংসা;

মসাৰগল্লা সহলোহিতঙ্গা, থম্ভা ইমে জোতিৰসামযাসে.

১২৪৩. ‘‘সহস্সথম্ভং অতুলানুভাৱং, তেসূপৰি সাধুমিদং ৱিমানং;

ৰতনন্তৰং কঞ্চনৱেদিমিস্সং, তপনীযপট্টেহি চ সাধুছন্নং.

১২৪৪. ‘‘জম্বোনদুত্তত্তমিদং সুমট্ঠো, পাসাদসোপানফলূপপন্নো;

দড়্হো চ ৱগ্গু চ সুসঙ্গতো চ, অতীৱ নিজ্ঝানখমো মনুঞ্ঞো.

১২৪৫. ‘‘ৰতনন্তৰস্মিং বহুঅন্নপানং, পৰিৱাৰিতো অচ্ছৰাসঙ্গণেন;

মুৰজআলম্বৰতূৰিযঘুট্ঠো, অভিৱন্দিতোসি থুতিৱন্দনায.

১২৪৬. ‘‘সো মোদসি নাৰিগণপ্পবোধনো, ৱিমানপাসাদৱৰে মনোৰমে;

অচিন্তিযো সব্বগুণূপপন্নো, ৰাজা যথা ৱেস্সৱণো নড়িন্যা.

১২৪৭. ‘‘দেৱো নু আসি উদৱাসি যক্খো,

উদাহু দেৱিন্দো মনুস্সভূতো;

পুচ্ছন্তি তং ৱাণিজা সত্থৱাহা,

আচিক্খ কো নাম তুৱংসি যক্খো’’তি.

১২৪০-২. তত্থ কুমাৰাতি পঠমৱযে ঠিতত্তা দেৱপুত্তং আলপতি. সব্বন্তি দেৱপুত্তং তস্স ৱিমানপটিবদ্ধঞ্চ সন্ধায ৱদতি. পোক্খৰঞ্ঞোতি পোক্খৰণিযো. সতমুস্সিতাসেতি সতৰতনুব্বেধা. সিলাপৱাড়স্সাতি সিলায পৱাড়স্স চ, সিলামযা পৱাড়মযাতি অত্থো. আযতংসাতি দীঘংসা. অথ ৱা আযতা হুত্ৱা অট্ঠসোড়সদ্ৱত্তিংসাদিঅংসৱন্তো.

১২৪২. তেসূপৰীতি তেসং থম্ভানং উপৰি. সাধুমিদন্তি সুন্দৰং ইদং তৱ ৱিমানং. ৰতনন্তৰন্তি ৰতনন্তৰৱন্তং, ভিত্তিথম্ভসোপানাদীসু নানাৱিধেহি অঞ্ঞেহি ৰতনেহি যুত্তং. কঞ্চনৱেদিমিস্সন্তি সুৱণ্ণমযায ৱেদিকায সহিতং পৰিক্খিত্তং. তপনীযপট্টেহি চ সাধুছন্নন্তি তপনীযমযেহি অনেকৰতনমযেহি চ ছদনেহি তত্থ তত্থ সুট্ঠু ছাদিতং.

১২৪৪. জম্বোনদুত্তত্তমিদন্তি ইদং তৱ ৱিমানং যেভুয্যেন উত্তত্তজম্বুনদভাসুৰং. সুমট্ঠো পাসাদসোপানফলূপপন্নোতি তস্স চ সো সো পদেসো সুমট্ঠো সুট্ঠু মজ্জিতো, তেহি তেহি অনন্তৰপাসাদেহি সোপানৱিসেসেহি ৰমণীযেহি ফলকেহি চ যুত্তো. দড়্হোতি থিৰো. ৱগ্গূতি অভিৰূপো সমুগ্গতো. সুসঙ্গতোতি সুট্ঠু সঙ্গতাৱযৱো অঞ্ঞমঞ্ঞানুৰূপপাসাদাৱযৱো. অতীৱ নিজ্ঝানখমোতি পভস্সৰভাৱেপি অতিৱিয ওলোকনক্খমো. মনুঞ্ঞোতি মনোৰমো.

১২৪৫. ৰতনন্তৰস্মিন্তি ৰতনমযে, ৰতনভূতে ৱা সাৰভূতে ৱিমানস্স অব্ভন্তৰে. বহুঅন্নপানন্তি পেসলং পহূতং অন্নঞ্চ পানঞ্চ ৱিজ্জতি, উপলব্ভতীতি অধিপ্পাযো. মুৰজআলম্বৰতূৰিযঘুট্ঠোতি মুদিঙ্গানং আলম্বৰানং অৱসিট্ঠতূৰিযানঞ্চ সদ্দেহি নিচ্চঘোসিতো. অভিৱন্দিতোসীতি নমস্সিতো, থোমিতো ৱা অসি. তেনাহ ‘‘থূতিৱন্দনাযা’’তি.

১২৪৬. অচিন্তিযোতি অচিন্তেয্যানুভাৱো. নড়িন্যাতি এৱংনামকে কীড়নট্ঠানে যথা ৱেস্সৱণো মহাৰাজা, এৱং ত্ৱং মোদসীতি যোজনা.

১২৪৭. আসীতি অসি ভৱসি. দেৱিন্দোতি সক্কো দেৱৰাজা. মনুস্সভূতোতি মনুস্সেসু ভূতো মনুস্সজাতিকো. যক্খোতি দেৱাদিভাৱং পুচ্ছিত্ৱাপি যক্খভাৱং আসঙ্কন্তা ৱদন্তি.

ইদানি সো দেৱপুত্তো অত্তানং জানাপেন্তো –

১২৪৮. ‘‘সেৰীসকো নাম অহম্হি যক্খো, কন্তাৰিযো ৱণ্ণুপথম্হি গুত্তো;

ইমং পদেসং অভিপালযামি, ৱচনকৰো ৱেস্সৱণস্স ৰঞ্ঞো’’তি. –

আহ. তত্থ অহম্হী যক্খোতি অহং যক্খো অম্হি. কন্তাৰিযোতি আৰক্খণত্থং কন্তাৰে নিযুত্তো. গুত্তোতি গোপকো. তেনাহ ‘‘অভিপালযামী’’তি.

ইদানি ৱাণিজা তস্স কম্মাদীনি পুচ্ছন্তা আহংসু –

১২৪৯. ‘‘অধিচ্চলদ্ধং পৰিণামজং তে, সযংকতং উদাহু দেৱেহি দিন্নং;

পুচ্ছন্তি তং ৱাণিজা সত্থৱাহা, কথং তযা লদ্ধমিদং মনুঞ্ঞ’’ন্তি.

তত্থ অধিচ্চলদ্ধন্তি অধিচ্চসমুপ্পত্তিকং, যদিচ্ছকং লদ্ধন্তি অত্থো. পৰিণামজং তেতি নিযতিসঙ্গতিভাৱপৰিণতং, কালপৰিণতং ৱা. সযংকতন্তি তযা সযমেৱ কতং, দেৱিদ্ধিযা তযা সযমেৱ নিব্বত্তিতন্তি অত্থো. উদাহু দেৱেহি দিন্নন্তি তযা আৰাধিতেহি দেৱেহি পসাদৱসেন নিস্সট্ঠং.

ইদানি দেৱপুত্তো চতুৰোপি পকাৰে পটিক্খিপিত্ৱা পুঞ্ঞমেৱ অপদিসন্তো –

১২৫০. ‘‘নাধিচ্চলদ্ধং ন পৰিণামজং মে, ন সযংকতং ন হি দেৱেহি দিন্নং;

সকেহি কম্মেহি অপাপকেহি, পুঞ্ঞেহি মে লদ্ধমিদং মনুঞ্ঞ’’ন্তি. –

গাথমাহ.

তং সুত্ৱা ৱাণিজা পুন ‘‘নাধিচ্চলদ্ধ’’ন্তি গাথাযং পুঞ্ঞাধিকমেৱ তে চতুৰো পকাৰে আৰোপেত্ৱা পুঞ্ঞস্স চ সৰূপং পুচ্ছিংসু –

১২৫১. ‘‘কিং তে ৱতং কিং পন ব্ৰহ্মচৰিযং, কিস্স সুচিণ্ণস্স অযং ৱিপাকো;

পুচ্ছন্তি তং ৱাণিজা সত্থৱাহা, কথং তযা লদ্ধমিদং ৱিমান’’ন্তি.

তত্থ ৱতন্তি ৱতসমাদানং. ব্ৰহ্মচৰিযন্তি সেট্ঠচৰিযং.

পুন দেৱপুত্তো তে পটিক্খিপিত্ৱা অত্তানং যথূপচিতং পুঞ্ঞঞ্চ দস্সেন্তো –

১২৫২. ‘‘মমং পাযাসীতি অহু সমঞ্ঞা, ৰজ্জং যদা কাৰযিং কোসলানং;

নত্থিকদিট্ঠি কদৰিযো পাপধম্মো, উচ্ছেদৱাদী চ তদা অহোসিং.

১২৫৩. ‘‘সমণো চ খো আসি কুমাৰকস্সপো, বহুস্সুতো চিত্তকথী উড়াৰো;

সো মে তদা ধম্মকথং অভাসি, দিট্ঠিৱিসূকানি ৱিনোদযী মে.

১২৫৪. ‘‘তাহং তস্স ধম্মকথং সুণিত্ৱা, উপাসকত্তং পটিৱেদযিস্সং;

পাণাতিপাতা ৱিৰতো অহোসিং, লোকে অদিন্নং পৰিৱজ্জযিস্সং;

অমজ্জপো নো চ মুসা অভাণিং, সকেন দাৰেন চ অহোসিং তুট্ঠো.

১২৫৫. ‘‘তং মে ৱতং তং পন ব্ৰহ্মচৰিযং, তস্স সুচিণ্ণস্স অযং ৱিপাকো;

তেহেৱ কম্মেহি অপাপকেহি, পুঞ্ঞেহি মে লদ্ধমিদং ৱিমান’’ন্তি. –

আহ. তং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.

অথ ৱাণিজা দেৱপুত্তং ৱিমানঞ্চস্স পচ্চক্খতো দিস্ৱা কম্মফলং সদ্দহিত্ৱা অত্তনো কম্মফলে সদ্ধং পৱেদেন্তা –

১২৫৬. ‘‘সচ্চং কিৰাহংসু নৰা সপঞ্ঞা, অনঞ্ঞথা ৱচনং পণ্ডিতানং;

যহিং যহিং গচ্ছতি পুঞ্ঞকম্মো, তহিং তহিং মোদতি কামকামী.

১২৫৭. ‘‘যহিং যহিং সোকপৰিদ্দৱো চ, ৱধো চ বন্ধো চ পৰিক্কিলেসো;

তহিং তহিং গচ্ছতি পাপকম্মো, ন মুচ্চতি দুগ্গতিযা কদাচী’’তি. –

গাথাদ্ৱযং অৱোচুং. তত্থ সোকপৰিদ্দৱোতি সোকো চ পৰিদেৱো চ. পৰিক্কিলেসোতি ৱুত্তা অনত্থুপ্পত্তি.

এৱং তেসু কথেন্তেসুযেৱ ৱিমানদ্ৱাৰে সিৰীসৰুক্খতো পৰিপাকেন মুত্তবন্ধনা পৰিপক্কা সিপাটিকা পতি, তেন দেৱপুত্তো সপৰিজনো দোমনস্সপ্পত্তো অহোসি. তং দিস্ৱা ৱাণিজা –

১২৫৮. ‘‘সম্মূড়্হৰূপোৱ জনো অহোসি, অস্মিং মুহুত্তে কললীকতোৱ;

জনস্সিমস্স তুয্হঞ্চ কুমাৰ, অপ্পচ্চযো কেন নু খো অহোসী’’তি. –

গাথমাহংসু. তত্থ সম্মূড়্হৰূপোৱাতি সোকৱসেন সব্বসো মূড়্হসভাৱো ৱিয. জনোতি দেৱজনো. অস্মিং মুহুত্তেতি ইমস্মিং মুহুত্তমত্তে. কললীকতোতি কললং ৱিয কতো, কললনিস্সিতউদকীভূতো ৱিয আৱিলোতি অধিপ্পাযো. জনস্সিমস্স তুয্হঞ্চাতি ইমস্স তৱ পৰিজনস্স তুয্হঞ্চ. অপ্পচ্চযোতি দোমনস্সং.

তং সুত্ৱা দেৱপুত্তো –

১২৫৯. ‘‘ইমে চ সিৰীসৱনা তাতা, দিব্বা গন্ধা সুৰভী সম্পৱন্তি;

তে সম্পৱাযন্তি ইমং ৱিমানং, দিৱা চ ৰত্তো চ তমং নিহন্ত্ৱা.

১২৬০. ‘‘ইমেসঞ্চ খো ৱস্সসতচ্চযেন, সিপাটিকা ফলতি একমেকা;

মানুস্সকং ৱস্সসতং অতীতং, যদগ্গে কাযম্হি ইধূপপন্নো.

১২৬১. ‘‘দিস্ৱানহং ৱস্সসতানি পঞ্চ,

অস্মিং ৱিমানে ঠত্ৱান তাতা;

আযুক্খযা পুঞ্ঞক্খযা চৱিস্সং,

তেনেৱ সোকেন পমুচ্ছিতোস্মী’’তি. – আহ;

১২৫৬. তত্থ সিৰীসৱনাতি সিৰীসৱিপিনতো. তাতাতি ৱাণিজে আলপতি. ইমে তুম্হাকং ময্হঞ্চ পচ্চক্খভূতা দিব্বা গন্ধা সুৰভী অতিৱিয সুগন্ধাযেৱ সমন্ততো পৱন্তি পৱাযন্তি. তে দিব্বা গন্ধা এৱং ৱাযন্তা ইমং ৱিমানং সম্পৱাযন্তি সম্মদেৱ গন্ধং গাহাপেন্তি, ন কেৱলং সম্পৱাযনমেৱ, অথ খো অত্তনো পভায তমম্পি নিহন্তি. তেনাহ ‘‘দিৱা চ ৰত্তো চ তমং নিহন্ত্ৱা’’তি.

১২৬০-৬১. ইমেসন্তি সিৰীসানং. সিপাটিকাতি ফলকুট্ঠিলিকা. ফলতীতি পচ্চিত্ৱা ৱণ্টতো মুচ্চতি, পুটভেদং ৱা পত্ৱা সিস্সতি. মানুস্সকং ৱস্সসতং অতীতন্তি যস্মা ৱস্সসতস্স অচ্চযেন ইমস্স সিৰীসস্স সিপাটিকা ফলতি, অযঞ্চ ফলিতা, তস্মা ময্হং মানুস্সকং ৱস্সসতং অতীতং. যদগ্গে যতো পট্ঠায, কাযম্হি ইধ ইমস্মিং দেৱনিকাযে উপপন্নো নিব্বত্তো. ময্হঞ্চ দেৱগণনায পঞ্চ ৱস্সসতানি আযু, তস্মা খীযতি মে আযূতি সোকৱসেন সম্পমূড়্হোতি দস্সেতি. তেনাহ ‘‘দিস্ৱানহং ৱস্সসতানি পঞ্চ…পে… তেনেৱ সোকেন পমুচ্ছিতোস্মী’’তি.

অথ নং ৱাণিজা সমস্সাসেন্তো –

১২৬২. ‘‘কথং নু সোচেয্য তথাৱিধো সো, লদ্ধা ৱিমানং অতুলং চিৰায;

যে চাপি খো ইত্তৰমুপপন্না, তে নূন সোচেয্যুং পৰিত্তপুঞ্ঞা’’তি. –

আহংসু. তত্থ যাদিসেহি অপ্পাযুকেহি মৰণং পটিচ্চ সোচিতব্বং সিযা, তাদিসো পন এৱং দিব্বানুভাৱসম্পন্নো নৱুতিৱস্সসতসহস্সাযুকো কথং নু সোচেয্য, ন সোচিতব্বমেৱাতি অধিপ্পাযো.

দেৱপুত্তো তত্তকেনেৱ সমস্সাসেত্ৱা তেসং ৱচনং সম্পটিচ্ছন্তো তেসঞ্চ উপদেসং দেন্তো –

১২৬৩. ‘‘অনুচ্ছৱিং ওৱদিযঞ্চ মেতং, যং মং তুম্হে পেয্যৱাচং ৱদেথ;

তুম্হে চ খো তাতা মযানুগুত্তা, যেহিচ্ছকং তেন পলেথ সোত্থি’’ন্তি. –

গাথমাহ. তত্থ অনুচ্ছৱিন্তি অনুচ্ছৱিকং, তুম্হাকমেৱ তং যুত্তৰূপং. ওৱদিযঞ্চ মেতন্তি মে ময্হং তুম্হেহি ওৱদিযং ওৱাদৱসেন ৱত্তব্বমেতং. যং যস্মা, মং ময্হং, তুম্হে ‘‘কথং নু সোচেয্য’’ন্তিআদিনা পেয্যৱাচং পিযৱচনং ৱদেথ. যং ৱা পেয্যৱাচায ৱদনং কথনং, তং তুম্হাকমেৱ অনুচ্ছৱিকন্তি যোজনা. অথ ৱা যং যস্মা তুম্হে পেয্যৱাচং ৱদেথ, তস্মা অনুচ্ছৱিকং ওৱদিযঞ্চ ওৱদিতব্বং ওৱাদানুৰূপং কাতব্বঞ্চ মে মযা কতং, কিং পন তন্তি আহ ‘‘তুম্হে চ খো তাতা’’তিআদি. তত্থ মযানুগুত্তাতি ইমস্মিং অমনুস্সপৰিগ্গহে মৰুকন্তাৰে যাৱ কন্তাৰাতিক্কমা মযা অনুগুত্তা ৰক্খিতা, যেনিচ্ছকং যথাৰুচিতেন, সোত্থিং খেমেন, পলেথ গচ্ছথাতি অত্থো.

অথ ৱাণিজা কতঞ্ঞুভাৱং পকাসেন্তা –

১২৬৪. ‘‘গন্ত্ৱা মযং সিন্ধুসোৱীৰভূমিং, ধনত্থিকা উদ্দযং পত্থযানা;

যথাপযোগা পৰিপুণ্ণচাগা, কাহাম সেৰীসমহং উড়াৰন্তি. –

গাথমাহংসু. তত্থ যথাপযোগাতি ইদানি কতপটিঞ্ঞানুৰূপপযোগা. পৰিপুণ্ণচাগাতি সমত্তচাগা, উড়াৰস্স মহস্স পৰিযত্তপৰিচ্চাগা. মহন্তি উস্সৱপূজং.

পুন দেৱপুত্তো মহকৰণং পটিক্খিপন্তো কত্তব্বেসু চ তে নিযোজেন্তো –

১২৬৫. ‘‘মা চেৱ সেৰীসমহং অকত্থ, সব্বঞ্চ ৱো ভৱিস্সতি যং ৱদেথ;

পাপানি কম্মানি ৱিৱজ্জযাথ, ধম্মানুযোগঞ্চ অধিট্ঠহাথা’’তি. –

গাথমাহ. তত্থ যং ৱদেথাতি যং তুম্হে খেমেন সিন্ধুসোৱীৰদেসপত্তিং তত্থ চ ৱিপুলং উদ্দযং লাভং পচ্চাসীসন্তা ‘‘গন্ত্ৱা ময’’ন্তিআদীনি ৱদথ. সব্বং তং ৱো তুম্হাকং তথেৱ ভৱিস্সতি, তত্থ নিক্কঙ্খা হোথ, তুম্হে পন ইতো পট্ঠায পাপানি কম্মানি পাণাতিপাতাদীনি ৱিৱজ্জযাথ পৰিৱজ্জেথ. ধম্মানুযোগন্তি দানাদিকুসলধম্মস্স অনুযুঞ্জনং. অধিট্ঠহাথাতি অনুসিক্খথ ইদং সেৰীসকমহন্তি দস্সেতি.

যং পন উপাসকং অনুগ্গণ্হন্তো তেসং ৰক্খাৱৰণং কাতুকামো অহোসি, তস্স গুণং কিত্তেত্ৱা তং তেসং উদ্দিসন্তো ইমা গাথাযো আহ –

১২৬৬. ‘‘উপাসকো অত্থি ইমম্হি সঙ্ঘে, বহুস্সুতো সীলৱতূপপন্নো;

সদ্ধো চ চাগী চ সুপেসলো চ, ৱিচক্খণো সন্তুসিতো মুতীমা.

১২৬৭. ‘‘সঞ্জানমানো ন মুসা ভণেয্য, পৰূপঘাতায ন চেতযেয্য;

ৱেভূতিকং পেসুণং নো কৰেয্য, সণ্হঞ্চ ৱাচং সখিলং ভণেয্য.

১২৬৮. ‘‘সগাৰৱো সপ্পতিস্সো ৱিনীতো, অপাপকো অধিসীলে ৱিসুদ্ধো;

সো মাতৰং পিতৰঞ্চাপি জন্তু, ধম্মেন পোসেতি অৰিযৱুত্তি.

১২৬৯. ‘‘মঞ্ঞে সো মাতাপিতূনং কাৰণা, ভোগানি পৰিযেসতি ন অত্তহেতু;

মাতাপিতূনঞ্চ যো অচ্চযেন, নেক্খম্মপোণো চৰিস্সতি ব্ৰহ্মচৰিযং.

১২৭০. ‘‘উজূ অৱঙ্কো অসঠো অমাযো, ন লেসকপ্পেন চ ৱোহৰেয্য;

সো তাদিসো সুকতকম্মকাৰী, ধম্মে ঠিতো কিন্তি লভেথ দুক্খং.

১২৭১. ‘‘তংকাৰণা পাতুকতোম্হি অত্তনা, তস্মা ধম্মং পস্সথ ৱাণিজাসে;

অঞ্ঞত্ৰ তেনিহ ভস্মী ভৱেথ, অন্ধাকুলা ৱিপ্পনট্ঠা অৰঞ্ঞে;

তং খিপ্পমানেন লহুং পৰেন, সুখো হৱে সপ্পুৰিসেন সঙ্গমো’’তি.

১২৬৬. তত্থ সঙ্ঘেতি সত্তসমূহে. ৱিচক্খণোতি তত্থ তত্থ কত্তব্বতায কুসলো. সন্তুসিতোতি সন্তুট্ঠো. মুতীমাতি কম্মস্সকতঞাণাদিনা ইধলোকপৰলোকহিতানং মুননতো মুতিমা.

১২৬৭. সঞ্জানমানো ন মুসা ভণেয্যাতি সম্পজানমুসা ন ভাসেয্য. ৱেভূতিকন্তি সহিতানং ৱিনাভাৱকৰণতো ‘‘ৱেভূতিক’’ন্তি লদ্ধনামং পিসুণং, নো কৰেয্য ন ৱদেয্য.

১২৬৮. সপ্পতিস্সোতি পতিস্সযো গৰুট্ঠানিযেসু নিৱাতৱুত্তিকত্তা সোৰচ্চং, সহ পতিস্সেনাতি সপ্পতিস্সো. অধিসীলেতি উপাসকেন ৰক্খিতব্বঅধিসীলসিক্খায. অৰিযৱুত্তীতি পৰিসুদ্ধৱুত্তি.

১২৬৯. নেক্খম্মপোণোতি নিব্বাননিন্নো. চৰিস্সতি ব্ৰহ্মচৰিযন্তি পব্বজ্জং সাসনব্ৰহ্মচৰিযং চৰিস্সতি.

১২৭০. লেসকপ্পেনাতি কপ্পিযলেসেন. ন চ ৱোহৰেয্যাতি মাযাসাঠেয্যৱসেন ৱচনং ন নিচ্ছাৰেয্য. ধম্মে ঠিতো কিন্তি লভেথ দুক্খন্তি এৱং ৱুত্তনযেন ধম্মে ঠিতো ধম্মচাৰী সমচাৰী কিন্তি কেন পকাৰেন দুক্খং লভেথ পাপুণেয্য.