৮. ৱজ্জিতত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

সংসৰং দীঘমদ্ধানন্তি আযস্মতো ৱজ্জিতত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো পঞ্চসট্ঠিমে কপ্পে একস্মিং পচ্চন্তগামে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো ৱনচৰকো হুত্ৱা ৱিচৰন্তো একদিৱসং উপসন্তং নাম পচ্চেকবুদ্ধং পব্বতগুহাযং ৱিহৰন্তং অদ্দস. সো তস্স উপসমং দিস্ৱা পসন্নমানসো চম্পকপুপ্ফেন পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কোসলৰট্ঠে ইব্ভকুলে নিব্বত্তো জাতদিৱসতো পট্ঠায মাতুগামহত্থং গতো ৰোদতি. ব্ৰহ্মলোকতো কিৰ চৱিত্ৱা ইধাগতো যস্মা মাতুগামসম্ফস্সং ন সহতি, তস্মা মাতুগামসম্ফস্সৱজ্জনতো ৱজ্জিতোত্ৱেৱ নামং জাতং. সো ৱযপ্পত্তো সত্থু যমকপাটিহাৰিযং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা তদহেৱ ছড়ভিঞ্ঞো অহোসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.৩৭.২৭-৩০) –

‘‘উপসন্তো চ সম্বুদ্ধো, ৱসতী পব্বতন্তৰে;

একচম্পকমাদায, উপগচ্ছিং নৰুত্তমং.

‘‘পসন্নচিত্তো সুমনো, পচ্চেকমুনিমুত্তমং;

উভো হত্থেহি পগ্গয্হ, পূজযিং অপৰাজিতং.

‘‘পঞ্চসট্ঠিম্হিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

ছড়ভিঞ্ঞো পন হুত্ৱা অত্তনো পুব্বেনিৱাসং অনুস্সৰিত্ৱা ধম্মসংৱেগেন –

২১৫. ‘‘সংসৰং দীঘমদ্ধানং, গতীসু পৰিৱত্তিসং;

অপস্সং অৰিযসচ্চানি, অন্ধভূতো পুথুজ্জনো.

২১৬. ‘‘তস্স মে অপ্পমত্তস্স, সংসাৰা ৱিনড়ীকতা;

সব্বা গতী সমুচ্ছিন্না, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি. – দ্ৱে গাথা অভাসি;

তত্থ সংসৰন্তি সংসৰন্তো, তস্মিং তস্মিং ভৱে আদাননিক্খেপৱসেন অপৰাপৰং সন্ধাৱন্তো. দীঘমদ্ধানন্তি চিৰকালং অনাদিমতি সংসাৰে অপৰিমাণকালং. গতীসূতি সুকতদুক্কটানং কম্মানং ৱসেন সুগতিদুগ্গতীসু. পৰিৱত্তিসন্তি ঘটীযন্তং ৱিয পৰিব্ভমন্তো চৱনুপপজ্জনৱসেন অপৰাপৰং পৰিৱত্তিং. তস্স পন পৰিৱত্তনস্স কাৰণমাহ ‘‘অপস্সং অৰিযসচ্চানি, অন্ধভূতো পুথুজ্জনো’’তি. দুক্খাদীনি চত্তাৰি অৰিযসচ্চানি ঞাণচক্খুনা অপস্সন্তো অপ্পটিৱিজ্ঝন্তো, ততো এৱ অৱিজ্জন্ধতায অন্ধভূতো পুথূনং জননাদীহি কাৰণেহি পুথুজ্জনো হোন্তো গতীসু পৰিৱত্তিসন্তি যোজনা, তেনেৱাহ ভগৱা –

‘‘চতুন্নং, ভিক্খৱে, অৰিযসচ্চানং অননুবোধা অপ্পটিৱেধা এৱমিদং দীঘমদ্ধানং সন্ধাৱিতং সংসৰিতং মমঞ্চেৱ তুম্হাকঞ্চা’’তি (মহাৱ. ২৮৭; দী. নি. ২.১৫৫; সং. নি. ৫.১০৯১; নেত্তি. ১১৪).

তস্স ময্হং ৱুত্তনযেন পুব্বে পুথুজ্জনস্সেৱ সতো ইদানি সত্থাৰা দিন্ননযেন অপ্পমত্তস্স অপ্পমাদপটিপত্তিযা সমথৱিপস্সনাভাৱনং মত্থকং পাপেত্ৱা ঠিতস্স. সংসাৰা ৱিনড়ীকতাতি সংসৰন্তি সত্তা এতেহীতি ‘‘সংসাৰা’’তি লদ্ধনামা কম্মকিলেসা অগ্গমগ্গেন সমুচ্ছিন্নত্তা ৱিগতনড়া নিম্মূলা কতা. সব্বা গতী সমুচ্ছিন্নাতি এৱং কম্মকিলেসৱট্টানং ৱিনড়ীকতত্তা নিৰযাদিকা সব্বাপি গতিযো সম্মদেৱ উচ্ছিন্না ৱিদ্ধংসিতা, ততো এৱ নত্থি দানি আযতিং পুনব্ভৱোতি ইদমেৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণং অহোসীতি.

ৱজ্জিতত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.