৭. অনূপমত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
নন্দমানাগতং চিত্তাতি আযস্মতো অনূপমত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো ইতো একতিংসে কপ্পে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং পদুমং নাম পচ্চেকবুদ্ধং পিণ্ডায চৰন্তং ৰথিযং দিস্ৱা পসন্নমানসো অঙ্কোলপুপ্ফেহি পূজেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কোসলৰট্ঠে ইব্ভকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৰূপসম্পত্তিযা অনূপমোতি লদ্ধনামো ৱযপ্পত্তো উপনিস্সযসম্পন্নতায কামে পহায পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো অৰঞ্ঞে ৱিহৰতি. তস্স চিত্তং বহিদ্ধা ৰূপাদিআৰম্মণেসু ৱিধাৱতি. কম্মট্ঠানং পৰিৱট্টতি. থেৰো ৱিধাৱন্তং চিত্তং নিগ্গণ্হন্তো –
২১৩. ‘‘নন্দমানাগতং চিত্তং, সূলমাৰোপমানকং;
তেন তেনেৱ ৱজসি, যেন সূলং কলিঙ্গৰং.
২১৪. ‘‘তাহং চিত্তকলিং ব্ৰূমি, তং ব্ৰূমি চিত্তদুব্ভকং;
সত্থা তে দুল্লভো লদ্ধো, মানত্থে মং নিযোজযী’’তি. –
ইমাহি দ্ৱীহি গাথাহি ওৱদি.
তত্থ নন্দমানাগতং চিত্তাতি নন্দমান অভিনন্দমান চিত্ত অভিনন্দমানং আগতং উপ্পন্নং. সূলমাৰোপমানকন্তি দুক্খুপ্পত্তিট্ঠানতায সূলসদিসত্তা সূলং তং তং ভৱং কম্মকিলেসেহি এত্তকং কালং আৰোপিযমানং. তেন তেনেৱ ৱজসি, যেন সূলং কলিঙ্গৰন্তি যত্থ যত্থ সূলসঙ্খাতা ভৱা কলিঙ্গৰসঙ্খাতা অধিকুট্টনকা কামগুণা চ তেন তেনেৱ, পাপচিত্ত, ৱজসি, তং তদেৱ ঠানং উপগচ্ছসি, অত্তনো অনত্থং ন সল্লক্খেসি.
তাহং চিত্তকলিং ব্ৰূমীতি তং তস্মা পমত্তভাৱতো চিত্তকলিং চিত্তকালকণ্ণিং অহং কথযামি. পুনপি তং ব্ৰূমি কথেমি চিত্তদুব্ভকং চিত্তসঙ্খাতস্স অত্তনো বহূপকাৰস্স সন্তানস্স অনত্থাৱহনতো চিত্তদুব্ভিং. ‘‘চিত্তদুব্ভগা’’তিপি পঠন্তি. চিত্তসঙ্খাতঅলক্খিকঅপ্পপুঞ্ঞাতি অত্থো. কিন্তি ব্ৰূহীতি চে? আহ ‘‘সত্থা তে দুল্লভো লদ্ধো, মানত্থে মং নিযোজযী’’তি. কপ্পানং অসঙ্খ্যেয্যম্পি নাম বুদ্ধসুঞ্ঞো লোকো হোতি, সত্থৰি উপ্পন্নেপি মনুস্সত্তসদ্ধাপটিলাভাদযো দুল্লভা এৱ, লদ্ধেসু চ তেসু সত্থাপি দুল্লভোযেৱ হোতি. এৱং দুল্লভো সত্থা ইদানি তযা লদ্ধো, তস্মিং লদ্ধে সম্পতিপি অনত্থে অহিতে আযতিঞ্চ অনত্থাৱহে দুক্খাৱহে অকুসলে মং মা নিযোজেসীতি. এৱং থেৰো অত্তনো চিত্তং ওৱদন্তো এৱ ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.৩৭.১৬-১৯) –
‘‘পদুমো নাম সম্বুদ্ধো, চিত্তকূটে ৱসী তদা;
দিস্ৱান তং অহং বুদ্ধং, সযম্ভুং অপৰাজিতং.
‘‘অঙ্কোলং পুপ্ফিতং দিস্ৱা, ওচিনিত্ৱানহং তদা;
উপগন্ত্ৱান সম্বুদ্ধং, পূজযিং পদুমং জিনং.
‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অনূপমত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.