৭. নন্দকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
যথাপি ভদ্দো আজঞ্ঞোতি আযস্মতো নন্দকত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি কৰোন্তো সিখিস্স ভগৱতো কালে পচ্চন্তদেসে উপ্পজ্জিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো ৱনচাৰিকো হুত্ৱা ৱিচৰন্তো একদিৱসং সত্থু চঙ্কমনট্ঠানং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো ৱালুকা ওকিৰি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে চম্পাযং গহপতিকুলে নিব্বত্তি, তস্স নন্দকোতি নামং অকংসু. জেট্ঠকভাতা পনস্স ভৰতো নাম. তস্স পুব্বযোগো অনন্তৰৱত্থুস্মিং আৱিভৱিস্সতি. তে উভোপি ৱিঞ্ঞুতং পত্ৱা আযস্মন্তং সোণং কোড়িৱিসং পব্বজিতং সুত্ৱা ‘‘সোণোপি নাম তথাসুখুমালো পব্বজি, কিমঙ্গং পন ময’’ন্তি পব্বজিংসু. তেসু ভৰতো নচিৰস্সেৱ ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা ছড়ভিঞ্ঞো অহোসি. নন্দকো পন কিলেসানং বলৱভাৱেন তাৱ ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেতুং নাসক্খি, ৱিপস্সনায কম্মং কৰোতি এৱ. অথস্স ভৰতত্থেৰো আসযং ঞত্ৱা অৱস্সযো ভৱিতুকামো তং পচ্ছাসমণং কত্ৱা ৱিহাৰতো নিক্খমিত্ৱা মগ্গসমীপে নিসিন্নো ৱিপস্সনাকথং কথেসি.
তেন চ সমযেন সকটসত্থে গচ্ছন্তে একো সকটে যুত্তো গোণো চিক্খল্লট্ঠানে সকটং উদ্ধৰিতুং অসক্কোন্তো পৰিপতি. ততো নং সত্থৱাহো সকটা মোচেত্ৱা তিণঞ্চ পানীযঞ্চ দত্ৱা পৰিস্সমং অপনেত্ৱা পুন ধুৰে যোজেসি. ততো গোণো ৱূপসন্তপৰিস্সমো লদ্ধবলো তং সকটং চিক্খল্লট্ঠানতো উদ্ধৰিত্ৱা থলে পতিট্ঠাপেসি. অথ ভৰতত্থেৰো নন্দকস্স ‘‘পস্সসি নো ত্ৱং, আৱুসো নন্দক, ইমস্স কম্ম’’ন্তি তং নিদস্সেত্ৱা তেন ‘‘পস্সামী’’তি ৱুত্তে ‘‘ইমমত্থং সুট্ঠু উপধাৰেহী’’তি আহ. ইতৰো ‘‘যথাযং গোণো ৱূপসন্তপৰিস্সমো পঙ্কট্ঠানতো ভাৰং উব্বহতি, এৱং মযাপি সংসাৰপঙ্কতো অত্তা উদ্ধৰিতব্বো’’তি তমেৱাৰম্মণং কত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৪৮.৯০-৯৫) –
‘‘মিগলুদ্দো পুৰে আসিং, অৰঞ্ঞে কাননে অহং;
ৱাতমিগং গৱেসন্তো, চঙ্কমং অদ্দসং অহং.
‘‘উচ্ছঙ্গেন পুলিনং গয্হ, চঙ্কমে ওকিৰিং অহং;
পসন্নচিত্তো সুমনো, সুগতস্স সিৰীমতো.
‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, পুলিনং ওকিৰিং অহং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পুলিনস্স ইদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো জেট্ঠভাতিকস্স ভৰতত্থেৰস্স সন্তিকে অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –
১৭৩. ‘‘যথাপি ভদ্দো আজঞ্ঞো, খলিত্ৱা পতিতিট্ঠতি;
ভিয্যো লদ্ধান সংৱেগং, অদীনো ৱহতে ধুৰং.
১৭৪. ‘‘এৱং দস্সনসম্পন্নং, সম্মাসম্বুদ্ধসাৱকং;
আজানীযং মং ধাৰেথ, পুত্তং বুদ্ধস্স ওৰস’’ন্তি. – গাথাদ্ৱযং অভাসি;
তত্থ ভিয্যো লদ্ধান সংৱেগং, অদীনো ৱহতে ধুৰন্তি ‘‘ময্হং জাতিবলৱীৰিযানং অননুচ্ছৱিকমেতং যদিদং আগতস্স ভাৰস্স অৱহন’’ন্তি সংৱেগং লভিত্ৱা অদীনো অদীনমানসো অলীনচিত্তো. ‘‘অলীনো’’তি ৱা পাঠো, সো এৱ অত্থো. ভিয্যো পুনপ্পুনং ভিয্যোসোমত্তায অত্তনো ধুৰং ভাৰং ৱহতে উব্বহতি. সেসং হেট্ঠা ৰমণীযৱিহাৰিত্থেৰস্স গাথাৱণ্ণনাযং ৱুত্তনযমেৱ.
নন্দকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.