৬. মহাকাড়ত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
কাড়ী ইত্থীতি আযস্মতো মহাকাড়ত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো একনৱুতে কপ্পে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো কেনচিদেৱ কৰণীযেন অৰঞ্ঞং গতো তত্থ অঞ্ঞতৰস্স ৰুক্খস্স সাখায ওলম্বমানং পংসুকূলচীৱৰং দিস্ৱা ‘‘অৰিযদ্ধজো ওলম্বতী’’তি পসন্নচিত্তো কিঙ্কণিপুপ্ফানি গহেত্ৱা পংসুকূলং পূজেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সেতব্যনগৰে সত্থৱাহকুলে নিব্বত্তিত্ৱা মহাকাড়োতি লদ্ধনামো ৱিঞ্ঞুতং পত্ৱা ঘৰাৱাসং ৱসন্তো পঞ্চহি সকটসতেহি ভণ্ডং গহেত্ৱা ৱাণিজ্জৱসেন সাৱত্থিং গতো একমন্তং সকটসত্থং নিৱেসেত্ৱা অদ্ধানপৰিস্সমং ৱিনোদেত্ৱা অত্তনো পৰিসায সদ্ধিং নিসিন্নো সাযন্হসমযং গন্ধমালাদিহত্থে উপাসকে জেতৱনং গচ্ছন্তে দিস্ৱা সযম্পি তেহি সদ্ধিং ৱিহাৰং গন্ত্ৱা সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা সোসানিকঙ্গং অধিট্ঠায সুসানে ৱসতি. অথেকদিৱসং কাড়ী নাম একা ইত্থী ছৱডাহিকা থেৰস্স কম্মট্ঠানত্থায অচিৰমতসৰীৰং উভো সত্থী ভিন্দিত্ৱা উভো চ বাহূ ভিন্দিত্ৱা সীসঞ্চ দধিথালকং ৱিয ভিন্দিত্ৱা সব্বং অঙ্গপচ্চঙ্গং সম্বন্ধমেৱ কত্ৱা থেৰস্স ওলোকেতুং যোগ্যট্ঠানে ঠপেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. থেৰো তং দিস্ৱা অত্তানং ওৱদন্তো –
১৫১. ‘‘কাড়ী ইত্থী ব্ৰহতী ধঙ্কৰূপা, সত্থিঞ্চ ভেত্ৱা অপৰঞ্চ সত্থিং;
বাহঞ্চ ভেত্ৱা অপৰঞ্চ বাহং, সীসঞ্চ ভেত্ৱা দধিথালকংৱ;
এসা নিসিন্না অভিসন্দহিত্ৱা.
১৫২. ‘‘যো ৱে অৱিদ্ৱা উপধিং কৰোতি, পুনপ্পুনং দুক্খমুপেতি মন্দো;
তস্মা পজানং উপধিং ন কযিৰা, মাহং পুন ভিন্নসিৰো সযিস্স’’ন্তি. –
গাথাদ্ৱযং অভাসি.
তত্থ কাড়ীতি তস্সা নামং, কাড়ৱণ্ণত্তা ৱা এৱং ৱুত্তং. ব্ৰহতীতি মহাসৰীৰা আৰোহপৰিণাহৱতী. ধঙ্কৰূপাতি কাড়ৱণ্ণত্তা এৱ কাকসদিসৰূপা. সত্থিঞ্চ ভেত্ৱাতি মতসৰীৰস্স সত্থিং জণ্ণুভেদনেন ভঞ্জিত্ৱা. অপৰঞ্চ সত্থিন্তি ইতৰঞ্চ সত্থিং ভঞ্জিত্ৱা. বাহঞ্চ ভেত্ৱাতি বাহট্ঠিঞ্চ অগ্গবাহট্ঠানেযেৱ ভঞ্জিত্ৱা. সীসঞ্চ ভেত্ৱা দধিথালকংৱাতি মতসৰীৰস্স সীসং ভিন্দিত্ৱা ভিন্নত্তা এৱ লেড্ডুদণ্ডাদীহি পগ্ঘৰন্তং দধিথালকং ৱিয, পগ্ঘৰন্তং মত্থলুঙ্গং কত্ৱাতি অত্থো. এসা নিসিন্না অভিসন্দহিত্ৱাতি ছিন্নভিন্নাৱযৱং মতসৰীৰং তে অৱযৱে যথাঠানেযেৱ ঠপনেন সন্দহিত্ৱা সহিতং কত্ৱা মংসাপণং পসাৰেন্তী ৱিয এসা নিসিন্না.
যো ৱে অৱিদ্ৱা উপধিং কৰোতীতি যো ইমায উপট্ঠাপিতং কম্মট্ঠানং দিস্ৱাপি অৱিদ্ৱা অকুসলো কম্মট্ঠানং ছড্ডেত্ৱা অযোনিসোমনসিকাৰেন কিলেসূপধিং উপ্পাদেতি, সো মন্দো মন্দপঞ্ঞো সংসাৰস্স অনতিৱত্তনতো পুনপ্পুনং অপৰাপৰং নিৰযাদীসু দুক্খং উপেতি. তস্মা পজানং উপধিং ন কযিৰাতি তস্মাতি যস্মা চেতদেৱং, তস্মা. পজানং উপধিন্তি ‘‘ইধ যং দুক্খং সম্ভোতী’’তি পজানন্তো যোনিসো মনসিকৰোন্তো কিলেসূপধিং ন কযিৰা ন উপ্পাদেয্য. কস্মা? মাহং পুন ভিন্নসিৰো সযিস্সন্তি যথযিদং মতসৰীৰং ভিন্নসৰীৰং সযতি, এৱং কিলেসূপধীহি সংসাৰে পুনপ্পুনং উপ্পত্তিযা কটসিৱড্ঢকো হুত্ৱা ভিন্নসিৰো অহং মা সযিস্সন্তি. এৱং ৱদন্তো এৱ থেৰো ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫০.৮-১৪) –
‘‘হিমৱন্তস্সাৱিদূৰে, উদঙ্গণো নাম পব্বতো;
তত্থদ্দসং পংসুকূলং, দুমগ্গম্হি ৱিলম্বিতং.
‘‘তীণি কিঙ্কণিপুপ্ফানি, ওচিনিত্ৱানহং তদা;
হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন, পংসুকূলমপূজযিং.
‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসমগচ্ছহং.
‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং কম্মমকৰিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পূজিত্ৱা অৰহদ্ধজং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
মহাকাড়ত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.