৫. সব্বমিত্তত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
জনো জনম্হি সম্বদ্ধোতি আযস্মতো সব্বমিত্তত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো দ্ৱানৱুতে কপ্পে তিস্সস্স ভগৱতো কালে নেসাদকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱনচাৰিকো হুত্ৱা ৱনে মিগে ৱধিত্ৱা মংসং খাদন্তো জীৱতি. অথস্স ভগৱা অনুগ্গণ্হনত্থং ৱসনট্ঠানসমীপে তীণি পদচেতিযানি দস্সেত্ৱা পক্কামি. সো অতীতকালে সম্মাসম্বুদ্ধেসু কতপৰিচযত্তা চক্কঙ্কিতানি দিস্ৱা পসন্নমানসো কোৰণ্ডপুপ্ফেহি পূজং কত্ৱা তেন পুঞ্ঞকম্মেন তাৱতিংসভৱনে নিব্বত্তিত্ৱা অপৰাপৰং সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিনগৰে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তি, সব্বমিত্তোতিস্স নামং অহোসি. সো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো জেতৱনপটিগ্গহণে বুদ্ধানুভাৱং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা অৰঞ্ঞে ৱিহৰন্তো ৱস্সং উপগন্ত্ৱা ৱুট্ঠৱস্সো ভগৱন্তং ৱন্দিতুং সাৱত্থিং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে মাগৱিকেহি ওড্ডিতে পাসে মিগপোতকং বদ্ধং অদ্দস. মাতা পনস্স মিগী পাসং অপ্পৱিট্ঠাপি পুত্তসিনেহেন দূৰং ন গচ্ছতি, মৰণভযেন পাসসমীপম্পি ন উপগচ্ছতি মিগপোতকো চ ভীতো ইতো চিতো চ পৰিৱত্তেন্তো কৰুণং ৱিলপতি, তং দিস্ৱা থেৰো, ‘‘অহো সত্তানং স্নেহহেতুকং দুক্খ’’ন্তি গচ্ছন্তো ততো পৰং সম্বহুলে চোৰে একং পুৰিসং জীৱগাহং গহেত্ৱা পলালৱেণিযা সৰীৰং ৱেঠেত্ৱা ঝাপেন্তে, তঞ্চ মহাৱিৰৱং ৱিৰৱন্তং দিস্ৱা তদুভযং নিস্সায সঞ্জাতসংৱেগো তেসং চোৰানং সুণন্তানংযেৱ –
১৪৯. ‘‘জনো জনম্হি সম্বদ্ধো, জনমেৱস্সিতো জনো;
জনো জনেন হেঠীযতি, হেঠেতি চ জনো জনং.
১৫০. ‘‘কো হি তস্স জনেনত্থো, জনেন জনিতেন ৱা;
জনং ওহায গচ্ছং তং, হেঠযিত্ৱা বহুং জন’’ন্তি. – গাথাদ্ৱযং অভাসি;
তত্থ জনোতি অন্ধবালজনো. জনম্হীতি অঞ্ঞে জনে. সম্বদ্ধোতি তণ্হাবন্ধনেন বদ্ধো. ‘‘অযং মে পুত্তো, মাতা’’তিআদিনা পটিবদ্ধো. অযমেৱ ৱা পাঠো, ‘‘ইমে মং পোসেন্তি, অহং ইমে নিস্সায জীৱামী’’তি পটিবদ্ধচিত্তোতি অত্থো. জনমেৱস্সিতো জনোতি ‘‘অযং মে পুত্তো, ধীতা’’তিআদিনা অঞ্ঞমেৱ জনং অঞ্ঞো জনো অস্সিতো তণ্হায অল্লীনো পৰিগ্গয্হ ঠিতো. জনো জনেন হেঠীযতি, হেঠেতি চ জনো জনন্তি কম্মস্সকতায যথাভূতাৱবোধস্স চ অভাৱতো অজ্ঝুপেক্খনং অকত্ৱা লোভৱসেন যথা জনো জনং অস্সিতো, এৱং দোসৱসেন জনো জনেন হেঠীযতি ৱিবাধীযতি. ‘‘তযিদং ময্হংৱ উপৰি হেঠনফলৱসেন পৰিপতিস্সতী’’তি অজানন্তো হেঠেতি চ জনো জনং.
কো হি তস্স জনেনত্থোতি তস্স অঞ্ঞজনস্স অঞ্ঞেন জনেন তণ্হাৱসেন অস্সিতেন দোসৱসেন হেঠিতেন ৱা কো অত্থো. জনেন জনিতেন ৱাতি মাতাপিতা হুত্ৱা তেন অঞ্ঞেন জনেন জনিতেন ৱা কো অত্থো. জনং ওহায গচ্ছং তং, হেঠযিত্ৱা বহুং জনন্তি যস্মা সংসাৰে চৰতো জনস্স অযমেৱানুৰূপা পটিপত্তি, তস্মা তং জনং, তস্স চ বাধিকা যা সা তণ্হা চ, যো চ সো দোসো এৱ বহুং জনং বাধযিত্ৱা ঠিতো, তঞ্চ ওহায সব্বসো পহায পৰিচ্চজিত্ৱা গচ্ছং, তেহি অনুপদ্দুতং ঠানং গচ্ছেয্যং পাপুণেয্যন্তি অত্থো. এৱং পন ৱত্ৱা থেৰো তাৱদেৱ ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা অৰহত্তমপাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫০.১৫-২৪) –
‘‘ৱনকম্মিকো পুৰে আসিং, পিতুমাতুমতেনহং;
পসুমাৰেন জীৱামি, কুসলং মে ন ৱিজ্জতি.
‘‘মম আসযসামন্তা, তিস্সো লোকগ্গনাযকো;
পদানি তীণি দস্সেসি, অনুকম্পায চক্খুমা.
‘‘অক্কন্তে চ পদে দিস্ৱা, তিস্সনামস্স সত্থুনো;
হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন, পদে চিত্তং পসাদযিং.
‘‘কোৰণ্ডং পুপ্ফিতং দিস্ৱা, পাদপং ধৰণীৰুহং;
সকোসকং গহেত্ৱান, পদসেট্ঠমপূজযিং.
‘‘তেন কম্মেন সুকতেন, চেতনাপণিধীহি চ;
জহিত্ৱা মানুসং দেহং, তাৱতিংসমগচ্ছহং.
‘‘যং যং যোনুপপজ্জামি, দেৱত্তং অথ মানুসং;
কোৰণ্ডকছৱি হোমি, সুপ্পভাসো ভৱামহং.
‘‘দ্ৱেনৱুতে ইতো কপ্পে, যং কম্মমকৰিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পদপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
তে পন চোৰা থেৰস্স সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা সংৱেগজাতা পব্বজিত্ৱা ধম্মানুধম্মং পটিপজ্জিংসূতি.
সব্বমিত্তত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.