৯. (পঠম) দেৱসভত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

উত্তিণ্ণা পঙ্কপলিপাতি আযস্মতো দেৱসভত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সোপি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো সিখিস্স ভগৱতো কালে পাৰাৱতযোনিযং নিব্বত্তো একদিৱসং সত্থাৰং দিস্ৱা পসন্নমানসো পিযালফলং উপনেসি. সত্থা তস্স পসাদসংৱড্ঢনত্থং তং পৰিভুঞ্জি. সো তেন অতিৱিয পসন্নচিত্তো হুত্ৱা কালেন কালং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা চিত্তং পসাদেতি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তো অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে অঞ্ঞতৰস্স মণ্ডলিকৰঞ্ঞো পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তো তৰুণকালেযেৱ ৰজ্জে পতিট্ঠিতো ৰজ্জসুখমনুভৱন্তো ৱুদ্ধো সত্থাৰং উপসঙ্কমি, তস্স সত্থা ধম্মং দেসেসি. সো ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো সংৱেগজাতো ৰজ্জং পহায পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৪.৬৬-৭২) –

‘‘পাৰাৱতো তদা আসিং, পৰং অনুপৰোধকো;

পব্ভাৰে সেয্যং কপ্পেমি, অৱিদূৰে সিখিসত্থুনো.

‘‘সাযং পাতঞ্চ পস্সামি, বুদ্ধং লোকগ্গনাযকং;

দেয্যধম্মো চ মে নত্থি, দ্ৱিপদিন্দস্স তাদিনো.

‘‘পিযালফলমাদায, অগমং বুদ্ধসন্তিকং;

পটিগ্গহেসি ভগৱা, লোকজেট্ঠো নৰাসভো.

‘‘ততো পৰং উপাদায, পৰিচাৰিং ৱিনাযকং;

তেন চিত্তপ্পসাদেন, তত্থ কালঙ্কতো অহং.

‘‘একত্তিংসে ইতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং অহং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.

‘‘ইতো পন্নৰসে কপ্পে, তযো আসুং পিযালিনো;

সত্তৰতনসম্পন্না, চক্কৱত্তী মহব্বলা.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা পহীনকিলেসপচ্চৱেক্খণৱসেন উপ্পন্নসোমনস্সো উদানং উদানেন্তো –

৮৯. ‘‘উত্তিণ্ণা পঙ্কপলিপা, পাতালা পৰিৱজ্জিতা;

মুত্তো ওঘা চ গন্থা চ, সব্বে মানা ৱিসংহতা’’তি. – গাথং অভাসি;

তত্থ উত্তিণ্ণাতি উত্তৰিতা অতিক্কন্তা. পঙ্কপলিপাতি পঙ্কা চ পলিপা চ. পঙ্কো ৱুচ্চতি পকতিকদ্দমো. ‘‘পলিপো’’তি গম্ভীৰপুথুলো মহাকদ্দমো. ইধ পন পঙ্কো ৱিযাতি পঙ্কো, কামৰাগো অসুচিভাৱাপাদনেন চিত্তস্স মক্খনতো. পলিপো ৱিযাতি পলিপো, পুত্তদাৰাদিৱিসযো বহলো ছন্দৰাগো ৱুত্তনযেন সম্মক্খনতো দুৰুত্তৰণতো চ. তে মযা অনাগামিমগ্গেন সব্বসো অতিক্কন্তাতি আহ ‘‘উত্তিণ্ণা পঙ্কপলিপা’’তি. পাতালাতি পাতাযালন্তি পাতালা, মহাসমুদ্দে নিন্নতৰপদেসা. কেচি পন নাগভৱনং ‘‘পাতাল’’ন্তি ৱদন্তি. ইধ পন অগাহদুৰৱগ্গাহদুৰুত্তৰণট্ঠেন পাতালা ৱিযাতি পাতালা, দিট্ঠিযো. তে চ মযা পঠমমগ্গাধিগমেনেৱ সব্বথা ৱজ্জিতা সমুচ্ছিন্নাতি আহ ‘‘পাতালা পৰিৱজ্জিতা’’তি মুত্তো ওঘা চ গন্থা চাতি কামোঘাদিওঘতো অভিজ্ঝাকাযগন্থাদিগন্থতো চ তেন তেন মগ্গেন মুত্তো পৰিমুত্তো, পুন অনভিকিৰণঅগন্থনৱসেন অতিক্কন্তোতি অত্থো. সব্বে মানা ৱিসংহতাতি নৱৱিধাপি মানা অগ্গমগ্গাধিগমেন ৱিসেসতো সঙ্ঘাতং ৱিনাসং আপাদিতা সমুচ্ছিন্না ‘‘মানৱিধা হতা’’তি কেচি পঠন্তি, মানকোট্ঠাসাতি অত্থো. ‘‘মানৱিসা’’তি অপৰে, তেসং পন মানৱিসস্স দুক্খস্স ফলতো মানৱিসাতি অত্থো দট্ঠব্বো.

(পঠম) দেৱসভত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.