১০. সামিদত্তত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
পঞ্চক্খন্ধা পৰিঞ্ঞাতাতি আযস্মতো সামিদত্তত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো অত্থদস্সিস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো সত্থৰি পৰিনিব্বুতে তস্স থূপে পুপ্ফেহি ছত্তাতিছত্তং কত্ৱা পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰাজগহে অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি, সামিদত্তোতিস্স নামং অহোসি. সো অনুক্কমেন ৱিঞ্ঞুতং পত্তো বুদ্ধানুভাৱং সুত্ৱা উপাসকেহি সদ্ধিং ৱিহাৰং গতো সত্থাৰং ধম্মং দেসেন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো একমন্তং নিসীদি. সত্থা তস্স অজ্ঝাসযং ওলোকেত্ৱা তথা ধম্মং দেসেসি, যথা সদ্ধং পটিলভি সংসাৰে চ সংৱেগং. সো পটিলদ্ধসদ্ধো সংৱেগজাতো পব্বজিত্ৱা ঞাণস্স অপৰিপক্কত্তা কতিপযকালং অলসবহুলী ৱিহাসি. পুন সত্থাৰা ধম্মদেসনায সমুত্তেজিতো ৱিপস্সনায কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা তত্থ যুত্তপ্পযুত্তো ৱিহৰন্তো নচিৰেনেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৫.১-৪) –
‘‘পৰিনিব্বুতে ভগৱতি, অত্থদস্সীনৰুত্তমে;
ছত্তাতিছত্তং কাৰেত্ৱা, থূপম্হি অভিৰোপযিং.
‘‘কালেন কালমাগন্ত্ৱা, নমস্সিং লোকনাযকং;
পুপ্ফচ্ছদনং কত্ৱান, ছত্তম্হি অভিৰোপযিং.
‘‘সত্তৰসে কপ্পসতে, দেৱৰজ্জমকাৰযিং;
মনুস্সত্তং ন গচ্ছামি, থূপপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৱা সব্বে সমূহতা;
নাগোৱ বন্ধনং ছেত্ৱা, ৱিহৰামি অনাসৱো.
‘‘স্ৱাগতং ৱত মে আসি, বুদ্ধসেট্ঠস্স সন্তিকে;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
সো অপৰভাগে ভিক্খূহি ‘‘কিং তযা, আৱুসো, উত্তৰিমনুস্সধম্মো অধিগতো’’তি পুট্ঠো সাসনস্স নিয্যানিকভাৱং অত্তনো চ ধম্মানুধম্মপ্পটিপত্তিং তেসং পৱেদেন্তো অঞ্ঞাব্যাকৰণৱসেন –
৯০. ‘‘পঞ্চক্খন্ধা পৰিঞ্ঞাতা, তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকা;
ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি. – গাথং অভাসি;
তত্থ পঞ্চক্খন্ধা পৰিঞ্ঞাতাতি মযা ইমে পঞ্চুপাদানক্খন্ধা ‘‘ইদং দুক্খং, এত্তকং দুক্খং, ন ততো ভিয্যো’’তি তীহি পৰিঞ্ঞাহি পৰিচ্ছিন্দিত্ৱা ঞাতা ৱিদিতা পটিৱিদ্ধা. তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকাতি তথা পৰিঞ্ঞাতত্তাযেৱ মূলভূতস্স সমুদযস্স সব্বসো পহীনত্তা তে ইদানি যাৱ চৰিমকচিত্তনিৰোধো তিট্ঠন্তি ছিন্নমূলকা, চৰিমকচিত্তনিৰোধেন পন অপ্পটিসন্ধিকাৱ নিৰুজ্ঝন্তি. তেনাহ – ‘‘ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি. তস্সত্থো হেট্ঠা ৱুত্তোযেৱ.
সামিদত্তত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
নৱমৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.