৮. অজ্জুনত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
অসক্খিং ৱত অত্তানন্তি আযস্মতো অজ্জুনত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে সীহযোনিযং নিব্বত্তো একদিৱসং অৰঞ্ঞে অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসিন্নং সত্থাৰং দিস্ৱা ‘‘অযং খো ইমস্মিং কালে সব্বসেট্ঠো পুৰিসসীহো’’তি পসন্নমানসো সুপুপ্ফিতসালসাখং ভঞ্জিত্ৱা সত্থাৰং পূজেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং সেট্ঠিকুলে নিব্বত্তি. অজ্জুনোতিস্স নামং অহোসি. সো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো নিগণ্ঠেহি কতপৰিচযো হুত্ৱা ‘‘এৱাহং অমতং অধিগমিস্সামী’’তি ৱিৱট্টজ্ঝাসযতায দহৰকালেযেৱ নিগণ্ঠেসু পব্বজিত্ৱা তত্থ সাৰং অলভন্তো সত্থু যমকপাটিহাৰিযং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো সাসনে পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং আৰভিত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহা অহোসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৪.৬০-৬৫) –
‘‘মিগৰাজা তদা আসিং, অভিজাতো সুকেসৰী;
গিৰিদুগ্গং গৱেসন্তো, অদ্দসং লোকনাযকং.
‘‘অযং নু খো মহাৱীৰো, নিব্বাপেতি মহাজনং;
যংনূনাহং উপাসেয্যং, দেৱদেৱং নৰাসভং.
‘‘সাখং সালস্স ভঞ্জিত্ৱা, সকোসং পুপ্ফমাহৰিং;
উপগন্ত্ৱান সম্বুদ্ধং, অদাসিং পুপ্ফমুত্তমং.
‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিৰোপযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, পুপ্ফদানস্সিদং ফলং.
‘‘ইতো চ নৱমে কপ্পে, ৱিৰোচনসনামকা;
তযো আসিংসু ৰাজানো, চক্কৱত্তী মহব্বলা.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অনুত্তৰসুখাধিগমসম্ভূতেন পীতিৱেগেন উদানং উদানেন্তো –
৮৮. ‘‘অসক্খিং ৱত অত্তানং, উদ্ধাতুং উদকা থলং;
ৱুয্হমানো মহোঘেৱ, সচ্চানি পটিৱিজ্ঝহ’’ন্তি. – গাথং অভাসি;
তত্থ অসক্খিন্তি সক্কোসিং. ৱতাতি ৱিম্হযে নিপাতো. অতিৱিম্হযনীযঞ্হেতং যদিদং সচ্চপটিৱেধো. তেনাহ –
‘‘তং কিংমঞ্ঞথ, ভিক্খৱে, কতমং নু খো দুক্কৰতৰং ৱা দুৰভিসম্ভৱতৰং ৱা, যং সত্তধা ভিন্নস্স ৱালস্স কোটিযা কোটিং পটিৱিজ্ঝেয্যা’’তিআদি (সং. নি. ৫.১১১৫)?
অত্তানন্তি নিযকজ্ঝত্তং সন্ধায ৱদতি. যো হি পৰো ন হোতি সো অত্তাতি. উদ্ধাতুন্তি উদ্ধৰিতুং, ‘‘উদ্ধট’’ন্তিপি পাঠো. উদকাতি সংসাৰমহোঘসঙ্খাতা উদকা. থলন্তি নিব্বানথলং. ৱুয্হমানো মহোঘেৱাতি মহণ্ণৱে ৱুয্হমানো ৱিয. ইদং ৱুত্তং হোতি – যথা নাম গম্ভীৰৱিত্থতে অপ্পতিট্ঠে মহতি উদকোঘে ৱেগসা ৱুয্হমানো পুৰিসো কেনচি অত্থকামেন উপনীতং ফিযাৰিত্তসম্পন্নং দড়্হনাৱং লভিত্ৱা সুখেনেৱ ততো অত্তানং উদ্ধৰিতুং সক্কুণেয্য পাৰং পাপুণেয্য, এৱমেৱাহং সংসাৰমহোঘে কিলেসাভিসঙ্খাৰৱেগেন ৱুয্হমানো সত্থাৰা উপনীতং সমথৱিপস্সনুপেতং অৰিযমগ্গনাৱং লভিত্ৱা ততো অত্তানং উদ্ধৰিতুং নিব্বানথলং পত্তুং অহো অসক্খিন্তি. যথা পন অসক্খি, তং দস্সেতুং ‘‘সচ্চানি পটিৱিজ্ঝহ’’ন্তি আহ. যস্মা অহং দুক্খাদীনি চত্তাৰি অৰিযসচ্চানি পৰিঞ্ঞাপহানসচ্ছিকিৰিযাভাৱনাপটিৱেধেন পটিৱিজ্ঝিং অৰিযমগ্গঞাণেন অঞ্ঞাসিং, তস্মা অসক্খিং ৱত অত্তানং উদ্ধাতুং উদকা থলন্তি যোজনা.
অজ্জুনত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.