৭. পৱিট্ঠত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
খন্ধা দিট্ঠা যথাভূতন্তি আযস্মতো পৱিট্ঠত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং কৰোন্তো অত্থদস্সিস্স ভগৱতো কালে কেসৱো নাম তাপসো হুত্ৱা একদিৱসং সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পসন্নমানসো অভিৱাদেত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গয্হ পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধৰট্ঠে ব্ৰাহ্মণকুলে উপ্পজ্জিত্ৱা অনুক্কমেন ৱিঞ্ঞুতং পত্তো নেক্খম্মনিন্নজ্ঝাসযতায পৰিব্বাজকপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা তত্থ সিক্খিতব্বং সিক্খিত্ৱা ৱিচৰন্তো উপতিস্সকোলিতানং বুদ্ধসাসনে পব্বজিতভাৱং সুত্ৱা ‘‘তেপি নাম মহাপঞ্ঞা তত্থ পব্বজিতা, তদেৱ মঞ্ঞে সেয্যো’’তি সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজি. তস্স সত্থা ৱিপস্সনং আচিক্খি. সো ৱিপস্সনং আৰভিত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৪.৫৫-৫৯) –
‘‘নাৰদো ইতি মে নামং, কেসৱো ইতি মং ৱিদূ;
কুসলাকুসলং এসং, অগমং বুদ্ধসন্তিকং.
‘‘মেত্তচিত্তো কাৰুণিকো, অত্থদস্সী মহামুনি;
অস্সাসযন্তো সত্তে সো, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.
‘‘সকং চিত্তং পসাদেত্ৱা, সিৰে কত্ৱান অঞ্জলিং;
সত্থাৰং অভিৱাদেত্ৱা, পক্কামিং পাচিনামুখো.
‘‘সত্তৰসে কপ্পসতে, ৰাজা আসি মহীপতি;
অমিত্ততাপনো নাম, চক্কৱত্তী মহব্বলো.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –
৮৭. ‘‘খন্ধা দিট্ঠা যথাভূতং, ভৱা সব্বে পদালিতা;
ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি. – গাথং অভাসি;
তত্থ খন্ধাতি পঞ্চুপাদানক্খন্ধা, তে হি ৱিপস্সনুপলক্খণতো সামঞ্ঞলক্খণতো চ ঞাতপৰিঞ্ঞাদীহি পৰিজাননৱসেন ৱিপস্সিতব্বা. দিট্ঠা যথাভূতন্তি ৱিপস্সনাপঞ্ঞাসহিতায মগ্গপঞ্ঞায ‘‘ইদং দুক্খ’’ন্তিআদিনা অৱিপৰীততো দিট্ঠা. ভৱা সব্বে পদালিতাতি কামভৱাদযো সব্বে কম্মভৱা উপপত্তিভৱা চ মগ্গঞাণসত্থেন ভিন্না ৱিদ্ধংসিতা. কিলেসপদালনেনেৱ হি কম্মোপপত্তিভৱা পদালিতা নাম হোন্তি. তেনাহ ‘‘ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি. তস্সত্থো হেট্ঠা ৱুত্তোযেৱ.
পৱিট্ঠত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.