৭. হত্থাৰোহপুত্তত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

ইদং পুৰে চিত্তমচাৰি চাৰিকন্তি আযস্মতো হত্থাৰোহপুত্তত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সত্থাৰং ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতং ৱিহাৰতো নিক্খন্তং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো পুপ্ফেহি পূজং কত্ৱা পঞ্চপতিট্ঠিতেন ৱন্দিত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং হত্থাৰোহকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো হত্থিসিপ্পে নিপ্ফত্তিং অগমাসি. সো একদিৱসং হত্থিং সিক্খাপেন্তো নদীতীৰং গন্ত্ৱা হেতুসম্পত্তিযা চোদিযমানো ‘‘কিং ময্হং ইমিনা হত্থিদমনেন, অত্তানং দমনমেৱ ৱৰ’’ন্তি চিন্তেত্ৱা ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱাৱ চৰিযানুকূলং কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো চিৰপৰিচযেন কম্মট্ঠানতো বহিদ্ধা ৱিধাৱন্তং চিত্তং ছেকো হত্থাচৰিযো ৱিয অঙ্কুসেন চণ্ডমত্তৱৰৱাৰণং পটিসঙ্খানঅঙ্কুসেন নিগ্গণ্হন্তো ‘‘ইদং পুৰে চিত্তমচাৰি চাৰিক’’ন্তি গাথং অভাসি.

৭৭. তত্থ ইদন্তি ৱুচ্চমানস্স চিত্তস্স অত্তপচ্চক্খতায ৱুত্তং. পুৰেতি নিগ্গহকালতো পুব্বে. অচাৰীতি ৱিচৰি, অনৱট্ঠিততায নানাৰম্মণেসু পৰিব্ভমি. চাৰিকন্তি যথাকামচৰিযং. তেনাহ ‘‘যেনিচ্ছকং যত্থকামং যথাসুখ’’ন্তি. তন্তি তং চিত্তং. অজ্জাতি এতৰহি. নিগ্গহেস্সামীতি নিগ্গণ্হিস্সামি, নিব্বিসেৱনং কৰিস্সামি. যোনিসোতি উপাযেন. যথা কিং? হত্থিপ্পভিন্নং ৱিয অঙ্কুসগ্গহো. ইদং ৱুত্তং হোতি – ইদং মম চিত্তং নাম ইতো পুব্বে ৰূপাদীসু আৰম্মণেসু যেন যেন ৰমিতুং ইচ্ছতি, তস্স তস্স ৱসেন যেনিচ্ছকং, যত্থ যত্থ চস্স কামো, তস্স তস্স ৱসেন যত্থকামং, যথা যথা ৱিচৰন্তস্স সুখং হোতি, তথেৱ চৰণতো যথাসুখং দীঘৰত্তং চাৰিকং অচৰি, তং অজ্জপাহং ভিন্নমদমত্তহত্থিং হত্থাচৰিযসঙ্খাতো ছেকো অঙ্কুসগ্গহো অঙ্কুসেন ৱিয যোনিসোমনসিকাৰেন নিগ্গহেস্সামি, নাস্স ৱীতিক্কমিতুং দস্সামীতি. এৱং ৱদন্তো এৱ চ থেৰো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৩.৯১-৯৬) –

‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণো সম্বুদ্ধো, ৱিপস্সী দক্খিণাৰহো;

পুৰক্খতো সাৱকেহি, আৰামা অভিনিক্খমি.

‘‘দিস্ৱানহং বুদ্ধসেট্ঠং, সব্বঞ্ঞুং তমনাসকং;

পসন্নচিত্তো সুমনো, গণ্ঠিপুপ্ফং অপূজযিং.

‘‘তেন চিত্তপ্পসাদেন, দ্ৱিপদিন্দস্স তাদিনো;

হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন, পুন ৱন্দিং তথাগতং.

‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিৰোপযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘একতালীসিতো কপ্পে, চৰণো নাম খত্তিযো;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অযমেৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণগাথা অহোসীতি.

হত্থাৰোহপুত্তত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.