৩. মাণৱত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

জিণ্ণঞ্চ দিস্ৱা দুখিতঞ্চ ব্যাধিতন্তি আযস্মতো মাণৱত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তো ইতো একনৱুতে কপ্পে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা লক্খণধৰো হুত্ৱা ৱিপস্সিস্স ভগৱতো অভিজাতিযা লক্খণানি পৰিগ্গহেত্ৱা পুব্বনিমিত্তানি সাৱেত্ৱা, ‘‘একংসেন অযং বুদ্ধো ভৱিস্সতী’’তি ব্যাকৰিত্ৱা নানানযেহি থোমেত্ৱা অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং ব্ৰাহ্মণমহাসালস্স গেহে নিব্বত্তিত্ৱা যাৱ সত্তৱস্সানি, তাৱ অন্তোঘৰেযেৱ ৱড্ঢিত্ৱা সত্তমে সংৱচ্ছৰে উপনযনত্থং উয্যানং নীতো অন্তৰামগ্গে জিণ্ণাতুৰমতে দিস্ৱা তেসং অদিট্ঠপুব্বত্তা তে পৰিজনে পুচ্ছিত্ৱা জৰাৰোগমৰণসভাৱং সুত্ৱা সঞ্জাতসংৱেগো ততো অনিৱত্তন্তো ৱিহাৰং গন্ত্ৱা সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা মাতাপিতৰো অনুজানাপেত্ৱা পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৩.৪১-৬৪) –

‘‘জাযমানে ৱিপস্সিম্হি, নিমিত্তং ব্যাকৰিং অহং;

নিব্বাপযিঞ্চ জনতং, বুদ্ধো লোকে ভৱিস্সতি.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, দসসহস্সি কম্পতি;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, আলোকো ৱিপুলো অহু;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, সৰিতাযো ন সন্দযুং;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, অৱীচগ্গি ন পজ্জলি;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, পক্খিসঙ্ঘো ন সঞ্চৰি;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, ৱাতক্খন্ধো ন ৱাযতি;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, সব্বৰতনানি জোতযুং;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘যস্মিঞ্চ জাযমানস্মিং, সত্তাসুং পদৱিক্কমা;

সো দানি ভগৱা সত্থা, ধম্মং দেসেতি চক্খুমা.

‘‘জাতমত্তো চ সম্বুদ্ধো, দিসা সব্বা ৱিলোকযি;

ৱাচাসভিমুদীৰেসি, এসা বুদ্ধান ধম্মতা.

‘‘সংৱেজযিত্ৱা জনতং, থৱিত্ৱা লোকনাযকং;

সম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা, পক্কামিং পাচিনামুখো.

‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং বুদ্ধমভিথোমযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, থোমনায ইদং ফলং.

‘‘ইতো নৱুতিকপ্পম্হি, সম্মুখাথৱিকৱ্হযো;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘পথৱীদুন্দুভি নাম, একূননৱুতিম্হিতো;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘অট্ঠাসীতিম্হিতো কপ্পে, ওভাসো নাম খত্তিযো;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘সত্তাসীতিম্হিতো কপ্পে, সৰিতচ্ছেদনৱ্হযো;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘অগ্গিনিব্বাপনো নাম, কপ্পানং ছড়সীতিযা;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘গতিপচ্ছেদনো নাম, কপ্পানং পঞ্চসীতিযা;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘ৰাজা ৱাতসমো নাম, কপ্পানং চুল্লসীতিযা;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘ৰতনপজ্জলো নাম, কপ্পানং তেঅসীতিযা;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘পদৱিক্কমনো নাম, কপ্পানং দ্ৱেঅসীতিযা;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘ৰাজা ৱিলোকনো নাম, কপ্পানং একসীতিযা;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘গিৰসাৰোতি নামেন, কপ্পেসীতিম্হি খত্তিযো;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অধিগতাৰহত্তো পন ভিক্খূহি, ‘‘কেন, ত্ৱং আৱুসো, সংৱেগেন অতিদহৰোৱ সমানো পব্বজিতো’’তি পুচ্ছিতো অত্তনো পব্বজ্জানিমিত্তকিত্তনাপদেসেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –

৭৩. ‘‘জিণ্ণঞ্চ দিস্ৱা দুখিতঞ্চ ব্যাধিতং, মতঞ্চ দিস্ৱা গতমাযুসঙ্খযং;

ততো অহং নিক্খমিতূন পব্বজিং, পহায কামানি মনোৰমানী’’তি. –

গাথং অভাসি.

তত্থ জিণ্ণন্তি জৰায অভিভূতং, খণ্ডিচ্চপালিচ্চৱলিত্তচতাদীহি সমঙ্গীভূতং. দুখিতন্তি দুক্খপ্পত্তং. ব্যাধিতন্তি গিলানং. এত্থ চ ‘‘ব্যাধিত’’ন্তি ৱুত্তেপি দুক্খপ্পত্তভাৱো সিদ্ধো, ‘‘দুখিত’’ন্তি ৱচনং তস্স বাড়্হগিলানভাৱপৰিদীপনত্থং. মতন্তি কালঙ্কতং, যস্মা কালঙ্কতো আযুনো খযং ৱযং ভেদং গতো নাম হোতি, তস্মা ৱুত্তং ‘‘গতমাযুসঙ্খয’’ন্তি. তস্মা জিণ্ণব্যাধিমতানং দিট্ঠত্তা, ‘‘ইমে জৰাদযো নাম ন ইমেসংযেৱ, অথ খো সব্বসাধাৰণা, তস্মা অহম্পি জৰাদিকে অনতিৱত্তো’’তি সংৱিগ্গত্তা. নিক্খমিতূনাতি নিক্খমিত্ৱা, অযমেৱ ৱা পাঠো. পব্বজ্জাধিপ্পাযেন ঘৰতো নিগ্গন্ত্ৱা. পব্বজিন্তি সত্থু সাসনে পব্বজং উপগতো. পহায কামানি মনোৰমানীতি ইট্ঠকন্তাদিভাৱতো অৱীতৰাগানং মনো ৰমেন্তীতি মনোৰমে ৱত্থুকামে পজহিত্ৱা, তপ্পটিবদ্ধস্স ছন্দৰাগস্স অৰিযমগ্গেন সমুচ্ছিন্দনেন নিৰপেক্খভাৱেন ছড্ডেত্ৱাতি অত্থো. কামানং পহানকিত্তনমুখেন চেতং থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণং অহোসি. মাণৱকালে পব্বজিতত্তা ইমস্স থেৰস্স মাণৱোত্ৱেৱ সমঞ্ঞা জাতাতি.

মাণৱত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.