৯. ছন্নত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

সুত্ৱান ধম্মং মহতো মহাৰসন্তি আযস্মতো ছন্নত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সিদ্ধত্থং ভগৱন্তং অঞ্ঞতৰং ৰুক্খমূলং উপগচ্ছন্তং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো মুদুসম্ফস্সং পণ্ণসন্থৰং সন্থৰিত্ৱা অদাসি. পুপ্ফেহি চ সমন্ততো ওকিৰিত্ৱা পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা পুনপি অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো অম্হাকং ভগৱতো কালে সুদ্ধোদনমহাৰাজস্স গেহে দাসিযা কুচ্ছিম্হি নিব্বত্তি, ছন্নোতিস্স নামং অহোসি, বোধিসত্তেন সহজাতো. সো সত্থু ঞাতিসমাগমে পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ভগৱতি পেমেন, ‘‘অম্হাকং বুদ্ধো, অম্হাকং ধম্মো’’তি মমত্তং উপ্পাদেত্ৱা সিনেহং ছিন্দিতুং অসক্কোন্তো সমণধম্মং অকত্ৱা সত্থৰি পৰিনিব্বুতে সত্থাৰা আণত্তৱিধিনা কতেন ব্ৰহ্মদণ্ডেন সন্তজ্জিতো সংৱেগপ্পত্তো হুত্ৱা সিনেহং ছিন্দিত্ৱা ৱিপস্সন্তো নচিৰেনেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১০.৪৫-৫০) –

‘‘সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো, অদাসিং পণ্ণসন্থৰং;

সমন্তা উপহাৰঞ্চ, কুসুমং ওকিৰিং অহং.

‘‘পাসাদেৱং গুণং ৰম্মং, অনুভোমি মহাৰহং;

মহগ্ঘানি চ পুপ্ফানি, সযনেভিসৱন্তি মে.

‘‘সযনেহং তুৱট্টামি, ৱিচিত্তে পুপ্ফসন্থতে;

পুপ্ফৱুট্ঠি চ সযনে, অভিৱস্সতি তাৱদে.

‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, অদাসিং পণ্ণসন্থৰং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, সন্থৰস্স ইদং ফলং.

‘‘তিণসন্থৰকা নাম, সত্তেতে চক্কৱত্তিনো;

ইতো তে পঞ্চমে কপ্পে, উপ্পজ্জিংসু জনাধিপা.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা ৱিমুত্তিসুখসন্তপ্পিতো পীতিৱেগৱিস্সট্ঠং উদানং উদানেন্তো –

৬৯. ‘‘সুত্ৱান ধম্মং মহতো মহাৰসং,

সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণৱৰেন দেসিতং;

মগ্গং পপজ্জিং অমতস্স পত্তিযা,

সো যোগক্খেমস্স পথস্স কোৱিদো’’তি. – গাথং অভাসি;

তত্থ সুত্ৱানাতি সুণিত্ৱা, সোতেন গহেত্ৱা ওহিতসোতো সোতদ্ৱাৰানুসাৰেন উপধাৰেত্ৱা. ধম্মন্তি চতুসচ্চধম্মং. মহতোতি ভগৱতো. ভগৱা হি মহন্তেহি উড়াৰতমেহি সীলাদিগুণেহি সমন্নাগতত্তা, সদেৱকেন লোকেন ৱিসেসতো মহনীযতায চ ‘‘মহা’’তি ৱুচ্চতি, যা তস্স মহাসমণোতি সমঞ্ঞা জাতা. নিস্সক্কৱচনঞ্চেতং ‘‘মহতো ধম্মং সুত্ৱানা’’তি. মহাৰসন্তি ৱিমুত্তিৰসস্স দাযকত্তা উড়াৰৰসং. সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণৱৰেন দেসিতন্তি সব্বং জানাতীতি সব্বঞ্ঞূ, তস্স ভাৱো সব্বঞ্ঞুতা. ঞাণমেৱ ৱৰং, ঞাণেসু ৱা ৱৰন্তি ঞাণৱৰং, সব্বঞ্ঞুতা ঞাণৱৰং এতস্সাতি সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণৱৰো, ভগৱা. তেন সব্বঞ্ঞুতঞ্ঞাণসঙ্খাতঅগ্গঞাণেন ৱা কৰণভূতেন দেসিতং কথিতং ধম্মং সুত্ৱানাতি যোজনা. যং পনেত্থ ৱত্তব্বং, তং পৰমত্থদীপনিযং ইতিৱুত্তকৱণ্ণনাযং ৱুত্তনযেন ৱেদিতব্বং. মগ্গন্তি অট্ঠঙ্গিকং অৰিযমগ্গং. পপজ্জিন্তি পটিপজ্জিং. অমতস্স পত্তিযাতি নিব্বানস্স অধিগমায উপাযভূতং পটিপজ্জিন্তি যোজনা. সোতি সো ভগৱা. যোগক্খেমস্স পথস্স কোৱিদোতি চতূহি যোগেহি অনুপদ্দুতস্স নিব্বানস্স যো পথো, তস্স কোৱিদো তত্থ সুকুসলো. অযঞ্হেত্থ অত্থো – ভগৱতো চতুসচ্চদেসনং সুত্ৱা অমতাধিগমূপাযমগ্গং অহং পটিপজ্জিং পটিপজ্জনমগ্গং মযা কতং, সো এৱ পন ভগৱা সব্বথা যোগক্খেমস্স পথস্স কোৱিদো, পৰসন্তানে ৱা পৰমনেসু কুসলো, যস্স সংৱিধানমাগম্ম অহম্পি মগ্গং পটিপজ্জিন্তি. অযমেৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণগাথা অহোসীতি.

ছন্নত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.