৭. একধম্মসৱনীযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

কিলেসা ঝাপিতা ময্হন্তি আযস্মতো একধম্মসৱনীযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে ৰুক্খদেৱতা হুত্ৱা নিব্বত্তো কতিপযে ভিক্খূ মগ্গমূড়্হে মহাৰঞ্ঞে ৱিচৰন্তে দিস্ৱা অনুকম্পমানো অত্তনো ভৱনতো ওতৰিত্ৱা তে সমস্সাসেত্ৱা ভোজেত্ৱা যথাধিপ্পেতট্ঠানং পাপেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো কস্সপে ভগৱতি লোকে উপ্পজ্জিত্ৱা কতবুদ্ধকিচ্চে পৰিনিব্বুতে তস্মিং কালে বাৰাণসিৰাজা কিকী নাম অহোসি. তস্মিং কালঙ্কতে তস্স পুথুৱিন্দৰাজা নাম পুত্তো আসি. তস্স পুত্তো সুসামো নাম. তস্স পুত্তো কিকীব্ৰহ্মদত্তো নাম হুত্ৱা ৰজ্জং কাৰেন্তো সাসনে অন্তৰহিতে ধম্মস্সৱনং অলভন্তো, ‘‘যো ধম্মং দেসেতি, তস্স সহস্সং দম্মী’’তি ঘোসাপেত্ৱা একম্পি ধম্মকথিকং অলভন্তো, ‘‘ময্হং পিতুপিতামহাদীনং কালে ধম্মো সংৱত্ততি, ধম্মকথিকা সুলভা অহেসুং. ইদানি পন চতুপ্পদিকগাথামত্তম্পি কথেন্তো দুল্লভো. যাৱ ধম্মসঞ্ঞা ন ৱিনস্সতি, তাৱদেৱ পব্বজিস্সামী’’তি ৰজ্জং পহায হিমৱন্তং উদ্দিস্স গচ্ছন্তং সক্কো দেৱৰাজা আগন্ত্ৱা, ‘‘অনিচ্চা ৱত সঙ্খাৰা’’তি গাথায ধম্মং কথেত্ৱা নিৱত্তেসি. সো নিৱত্তিত্ৱা বহুং পুঞ্ঞং কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সেতব্যনগৰে সেট্ঠিকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তো ভগৱতি সেতব্যনগৰে সিংসপাৱনে ৱিহৰন্তে সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ৱন্দিত্ৱা একমন্তং নিসীদি. তস্স সত্থা অজ্ঝাসযং ওলোকেত্ৱা, ‘‘অনিচ্চা ৱত সঙ্খাৰা’’তি ইমায গাথায ধম্মং দেসেসি. তস্স তত্থ কতাধিকাৰতায সো অনিচ্চসঞ্ঞায পাকটতৰং হুত্ৱা উপট্ঠিতায পটিলদ্ধসংৱেগো পব্বজিত্ৱা ধম্মসম্মসনং পট্ঠপেত্ৱা দুক্খসঞ্ঞং অনত্তসঞ্ঞঞ্চ মনসিকৰোন্তো ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১২.৬৬-৭১) –

‘‘পদুমুত্তৰবুদ্ধস্স, সাৱকা ৱনচাৰিনো;

ৱিপ্পনট্ঠা ব্ৰহাৰঞ্ঞে, অন্ধাৱ অনুসুয্যৰে.

‘‘অনুস্সৰিত্ৱা সম্বুদ্ধং, পদুমুত্তৰনাযকং;

তস্স তে মুনিনো পুত্তা, ৱিপ্পনট্ঠা মহাৱনে.

‘‘ভৱনা ওৰুহিত্ৱান, অগমিং ভিক্খুসন্তিকং;

তেসং মগ্গঞ্চ আচিক্খিং, ভোজনঞ্চ অদাসহং.

‘‘তেন কম্মেন দ্ৱিপদিন্দ, লোকজেট্ঠ নৰাসভ;

জাতিযা সত্তৱস্সোহং, অৰহত্তমপাপুণিং.

‘‘সচক্খূ নাম নামেন, দ্ৱাদস চক্কৱত্তিনো;

সত্তৰতনসম্পন্না, পঞ্চকপ্পসতে ইতো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

তস্স একেনেৱ ধম্মস্সৱনেন নিপ্ফন্নকিচ্চত্তা একধম্মসৱনীযোত্ৱেৱ সমঞ্ঞা অহোসি. সো অৰহা হুত্ৱা অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –

৬৭. ‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং, ভৱা সব্বে সমূহতা;

ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, নত্থি দানি পুনব্ভৱো’’তি. – গাথং অভাসি;

তত্থ কিলেসাতি যস্মিং সন্তানে উপ্পন্না, তং কিলেসেন্তি ৱিবাধেন্তি উপতাপেন্তি ৱাতি কিলেসা, ৰাগাদযো. ঝাপিতাতি ইন্দগ্গিনা ৱিয ৰুক্খগচ্ছাদযো অৰিযমগ্গঞাণগ্গিনা সমূলং দড্ঢা. ময্হন্তি মযা, মম সন্তানে ৱা. ভৱা সব্বে সমূহতাতি কামকম্মভৱাদযো সব্বে ভৱা সমুগ্ঘাটিতা কিলেসানং ঝাপিতত্তা. সতি হি কিলেসৱট্টে কম্মৱট্টেন ভৱিতব্বং. কম্মভৱানং সমূহতত্তা এৱ চ উপপত্তিভৱাপি সমূহতা এৱ অনুপ্পত্তিধম্মতায আপাদিতত্তা. ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰোতি জাতিআদিকো –

‘‘খন্ধানঞ্চ পটিপাটি, ধাতুআযতনান চ;

অব্বোচ্ছিন্নং ৱত্তমানা, সংসাৰোতি পৱুচ্চতী’’তি. –

ৱুত্তলক্খণো সংসাৰো ৱিসেসতো খীণো, তস্মা নত্থি দানি পুনব্ভৱো. যস্মা আযতিং পুনব্ভৱো নত্থি, তস্মা ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো. তস্মা চ পুনব্ভৱো নত্থি, যস্মা ভৱা সব্বে সমূহতাতি আৱত্তেত্ৱা ৱত্তব্বং. অথ ৱা ৱিক্খীণো জাতিসংসাৰো, ততো এৱ নত্থি দানি পুনব্ভৱোতি যোজেতব্বং.

একধম্মসৱনীযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.