৫. উক্খেপকতৱচ্ছত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

উক্খেপকতৱচ্ছস্সাতি আযস্মতো উক্খেপকতৱচ্ছত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সোপি কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো ইতো চতুনৱুতে কপ্পে সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো সত্থাৰং উদ্দিস্স মাড়ং কৰোন্তস্স পূগস্স একত্থম্ভং অলভন্তস্স থম্ভং দত্ৱা সহাযকিচ্চং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি, ৱচ্ছোতিস্স গোত্ততো আগতনামং. সো সত্থু সন্তিকে ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা কোসলৰট্ঠে গামকাৱাসে ৱসন্তো আগতাগতানং ভিক্খূনং সন্তিকে ধম্মং পৰিযাপুণাতি. ‘‘অযং ৱিনযো ইদং সুত্তন্তং অযং অভিধম্মো’’তি পন পৰিচ্ছেদং ন জানাতি. অথেকদিৱসং আযস্মন্তং ধম্মসেনাপতিং পুচ্ছিত্ৱা যথাপৰিচ্ছেদং সব্বং সল্লক্খেসি. ধম্মসঙ্গীতিযা পুব্বেপি পিটকাদিসমঞ্ঞা পৰিযত্তিসদ্ধম্মে ৱৱত্থিতা এৱ, যতো ভিক্খূনং ৱিনযধৰাদিৱোহাৰো. সো তেপিটকং বুদ্ধৱচনং উগ্গণ্হন্তো পৰিপুচ্ছন্তো তত্থ ৱুত্তে ৰূপাৰূপধম্মে সল্লক্খেত্ৱা ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা সম্মসন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.২.১৩-২৬) –

‘‘সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো, মহাপূগগণো অহু;

সৰণং গতা চ তে বুদ্ধং, সদ্দহন্তি তথাগতং.

‘‘সব্বে সঙ্গম্ম মন্তেত্ৱা, মাড়ং কুব্বন্তি সত্থুনো;

একত্থম্ভং অলভন্তা, ৱিচিনন্তি ব্ৰহাৱনে.

‘‘তেহং অৰঞ্ঞে দিস্ৱান, উপগম্ম গণং তদা;

অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱান, পটিপুচ্ছিং গণং অহং.

‘‘তে মে পুট্ঠা ৱিযাকংসু, সীলৱন্তো উপাসকা;

মাড়ং মযং কত্তুকামা, একত্থম্ভো ন লব্ভতি.

‘‘একত্থম্ভং মমং দেথ, অহং দস্সামি সত্থুনো;

আহৰিস্সামহং থম্ভং, অপ্পোস্সুক্কা ভৱন্তু তে.

‘‘তে মে থম্ভং পৱেচ্ছিংসু, পসন্না তুট্ঠমানসা;

ততো পটিনিৱত্তিত্ৱা, অগমংসু সকং ঘৰং.

‘‘অচিৰং গতে পূগগণে, থম্ভং অহাসহং তদা;

হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন, পঠমং উস্সপেসহং.

‘‘তেন চিত্তপ্পসাদেন, ৱিমানং উপপজ্জহং;

উব্বিদ্ধং ভৱনং ময্হং, সত্তভূমং সমুগ্গতং.

‘‘ৱজ্জমানাসু ভেৰীসু, পৰিচাৰেমহং সদা;

পঞ্চপঞ্ঞাসকপ্পম্হি, ৰাজা আসিং যসোধৰো.

‘‘তত্থাপি ভৱনং ময্হং, সত্তভূমং সমুগ্গতং;

কূটাগাৰৱৰূপেতং, একত্থম্ভং মনোৰমং.

‘‘একৱীসতিকপ্পম্হি, উদেনো নাম খত্তিযো;

তত্ৰাপি ভৱনং ময্হং, সত্তভূমং সমুগ্গতং.

‘‘যং যং যোনুপপজ্জামি, দেৱত্তং অথ মানুসং;

অনুভোমি সুখং সব্বং, একত্থম্ভস্সিদং ফলং.

‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং থম্ভমদদং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, একত্থম্ভস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা কতকিচ্চত্তা অকিলাসুভাৱে ঠিতো অত্তনো সন্তিকং উপগতানং গহট্ঠপব্বজিতানং অনুকম্পং উপাদায তেপিটকং বুদ্ধৱচনং ৱীমংসিত্ৱা ধম্মং দেসেসি. দেসেন্তো চ একদিৱসং অত্তানং পৰং ৱিয কত্ৱা দস্সেন্তো –

৬৫. ‘‘উক্খেপকতৱচ্ছস্স, সঙ্কলিতং বহূহি ৱস্সেহি;

তং ভাসতি গহট্ঠানং, সুনিসিন্নো উড়াৰপামোজ্জো’’তি. – গাথং অভাসি;

তত্থ উক্খেপকতৱচ্ছস্সাতি কতউক্খেপৱচ্ছস্স, ভিক্খুনো সন্তিকে ৱিসুং ৱিসুং উগ্গহিতং ৱিনযপদেসং সুত্তপদেসং অভিধম্মপদেসঞ্চ যথাপৰিচ্ছেদং ৱিনযসুত্তাভিধম্মানংযেৱ উপৰি খিপিত্ৱা সজ্ঝাযনৱসেন তত্থ তত্থেৱ পক্খিপিত্ৱা ঠিতৱচ্ছেনাতি অত্থো কৰণত্থে হি ইদং সামিৱচনং. সঙ্কলিতং বহূহি ৱস্সেহীতি বহুকেহি সংৱচ্ছৰেহি সম্পিণ্ডনৱসেন হদযে ঠপিতং. ‘‘সঙ্খলিত’’ন্তিপি পাঠো, সঙ্খলিতং ৱিয কতং একাবদ্ধৱসেন ৱাচুগ্গতং কতং. যং বুদ্ধৱচনন্তি ৱচনসেসো. তন্তি তং পৰিযত্তিধম্মং ভাসতি কথেতি. গহট্ঠানন্তি তেসং যেভুয্যতায ৱুত্তং. সুনিসিন্নোতি তস্মিং ধম্মে সম্মা নিচ্চলো নিসিন্নো, লাভসক্কাৰাদিং অপচ্চাসীসন্তো কেৱলং ৱিমুত্তাযতনসীসেযেৱ ঠত্ৱা কথেতীতি অত্থো. তেনাহ ‘‘উড়াৰপামোজ্জো’’তি ফলসমাপত্তিসুখৱসেন ধম্মদেসনাৱসেনেৱ চ উপ্পন্নউড়াৰপামোজ্জোতি. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘যথা যথাৱুসো ভিক্খু, যথাসুতং যথাপৰিযত্তং ধম্মং ৱিত্থাৰেন পৰেসং দেসেতি তথা তথা সো তস্মিং ধম্মে লভতি অত্থৱেদং, লভতি ধম্মৱেদং, লভতি ধম্মূপসংহিতং পামোজ্জ’’ন্তিআদি (দী. নি. ৩.৩৫৫).

উক্খেপকতৱচ্ছত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.