৩. পক্খত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

চুতা পতন্তীতি আযস্মতো পক্খত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সোপি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি কৰোন্তো ইতো একনৱুতে কপ্পে যক্খসেনাপতি হুত্ৱা ৱিপস্সিং ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো দিব্বৱত্থেন পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সক্কেসু দেৱদহনিগমে সাকিযৰাজকুলে নিব্বত্তি, ‘‘সম্মোদকুমাৰো’’তিস্স নামং অহোসি. অথস্স দহৰকালে ৱাতৰোগেন পাদা ন ৱহিংসু. সো কতিপযং কালং পীঠসপ্পী ৱিয ৱিচৰি. তেনস্স পক্খোতি সমঞ্ঞা জাতা. পচ্ছা অৰোগকালেপি তথেৱ নং সঞ্জানন্তি, সো ভগৱতো ঞাতিসমাগমে পাটিহাৰিযং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা কতপুব্বকিচ্চো কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা অৰঞ্ঞে ৱিহৰতি. অথেকদিৱসং গামং পিণ্ডায পৱিসিতুং গচ্ছন্তো অন্তৰামগ্গে অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে নিসীদি. তস্মিঞ্চ সমযে অঞ্ঞতৰো কুললো মংসপেসিং আদায আকাসেন গচ্ছতি, তং বহূ কুললা অনুপতিত্ৱা পাতেসুং. পাতিতং মংসপেসিং একো কুললো অগ্গহেসি. তং অঞ্ঞো অচ্ছিন্দিত্ৱা গণ্হি, তং দিস্ৱা থেৰো ‘‘যথাযং মংসপেসি, এৱং কামা নাম বহুসাধাৰণা বহুদুক্খা বহুপাযাসা’’তি – কামেসু আদীনৱং নেক্খম্মে চ আনিসংসং পচ্চৱেক্খিত্ৱা ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা ‘‘অনিচ্চ’’ন্তিআদিনা মনসিকৰোন্তো পিণ্ডায চৰিত্ৱা কতভত্তকিচ্চো দিৱাট্ঠানে নিসীদিত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১২.১-১০) –

‘‘ৱিপস্সী নাম ভগৱা, লোকজেট্ঠো নৰাসভো;

অট্ঠসট্ঠিসহস্সেহি, পাৱিসি বন্ধুমং তদা.

‘‘নগৰা অভিনিক্খম্ম, অগমং দীপচেতিযং;

অদ্দসং ৱিৰজং বুদ্ধং, আহুতীনং পটিগ্গহং.

‘‘চুল্লাসীতিসহস্সানি, যক্খা ময্হং উপন্তিকে;

উপট্ঠহন্তি সক্কচ্চং, ইন্দংৱ তিদসা গণা.

‘‘ভৱনা অভিনিক্খম্ম, দুস্সং পগ্গয্হহং তদা;

সিৰসা অভিৱাদেসিং, তঞ্চাদাসিং মহেসিনো.

‘‘অহো বুদ্ধো অহো ধম্মো, অহো নো সত্থু সম্পদা;

বুদ্ধস্স আনুভাৱেন, ৱসুধাযং পকম্পথ.

‘‘তঞ্চ অচ্ছৰিযং দিস্ৱা, অব্ভুতং লোমহংসনং;

বুদ্ধে চিত্তং পসাদেমি, দ্ৱিপদিন্দম্হি তাদিনে.

‘‘সোহং চিত্তং পসাদেত্ৱা, দুস্সং দত্ৱান সত্থুনো;

সৰণঞ্চ উপাগচ্ছিং, সামচ্চো সপৰিজ্জনো.

‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং কম্মমকৰিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘ইতো পন্নৰসে কপ্পে, সোড়সাসুং সুৱাহনা;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলা.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা যদেৱ সংৱেগৱত্থুং অঙ্কুসং কত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অঞ্ঞা অধিগতা, তস্স সংকিত্তনমুখেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো ‘‘চুতা পতন্তী’’তি গাথং অভাসি.

৬৩. তত্থ চুতাতি ভট্ঠা. পতন্তীতি অনুপতন্তি. পতিতাতি চৱনৱসেন ভূমিযং পতিতা, আকাসে ৱা সম্পতনৱসেন পতিতা. গিদ্ধাতি গেধং আপন্না. পুনৰাগতাতি পুনদেৱ উপগতা. চ-সদ্দো সব্বত্থ যোজেতব্বো. ইদং ৱুত্তং হোতি – পতন্তি অনুপতন্তি চ ইধ কুললা, ইতৰস্স মুখতো চুতা চ মংসপেসি, চুতা পন সা ভূমিযং পতিতা চ, গিদ্ধা গেধং আপন্না সব্বেৱ কুললা পুনৰাগতা. যথা চিমে কুললা, এৱং সংসাৰে পৰিব্ভমন্তা সত্তা যে কুসলধম্মতো চুতা, তে পতন্তি নিৰযাদীসু, এৱং পতিতা চ, সম্পত্তিভৱে ঠিতা তত্থ কামসুখানুযোগৱসেন কামভৱে ৰূপাৰূপভৱেসু চ ভৱনিকন্তিৱসেন গিদ্ধা চ পুনৰাগতা ভৱতো অপৰিমুত্তত্তা তেন তেন ভৱগামিনা কম্মেন তং তং ভৱসঞ্ঞিতং দুক্খং আগতা এৱ, এৱংভূতা ইমে সত্তা. মযা পন কতং কিচ্চং পৰিঞ্ঞাদিভেদং সোড়সৱিধম্পি কিচ্চং কতং, ন দানি তং কাতব্বং অত্থি. ৰতং ৰম্মং ৰমিতব্বং অৰিযেহি সব্বসঙ্খতৱিনিস্সটং নিব্বানং ৰতং অভিৰতং ৰম্মং. তেন চ সুখেনন্ৱাগতং সুখং ফলসমাপত্তিসুখেন অনুআগতং উপগতং অচ্চন্তসুখং নিব্বানং, সুখেন ৱা সুখাপটিপদাভূতেন ৱিপস্সনাসুখেন মগ্গসুখেন চ অন্ৱাগতং ফলসুখং নিব্বানসুখঞ্চাতি অত্থো ৱেদিতব্বো.

পক্খত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.