৫. অঞ্জনৱনিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

আসন্দিং কুটিকং কত্ৱাতি আযস্মতো অঞ্জনৱনিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে সুদস্সনো নাম মালাকাৰো হুত্ৱা সুমনপুপ্ফেহি ভগৱন্তং পূজেত্ৱা অঞ্ঞম্পি তত্থ তত্থ বহুং পুঞ্ঞং কত্ৱা দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো কস্সপস্স ভগৱতো সাসনে পব্বজিত্ৱা সমণধম্মং অকাসি. অথ ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৱেসালিযং ৱজ্জিৰাজকুলে নিব্বত্তিত্ৱা তস্স ৱযপ্পত্তকালে ৱজ্জিৰট্ঠে অৱুট্ঠিভযং ব্যাধিভযং অমনুস্সভযন্তি তীণি ভযানি উপ্পজ্জিংসু. তং সব্বং ৰতনসুত্তৱণ্ণনাযং (খু. পা. অট্ঠ. ৰতনসুত্তৱণ্ণনা; সু. নি. অট্ঠ. ১.ৰতনসুত্তৱণ্ণনা) ৱুত্তনযেন ৱেদিতব্বং. ভগৱতি পন ৱেসালিং পৱিট্ঠে ভযেসু চ ৱূপসন্তেসু সত্থু ধম্মদেসনায সম্বহুলানং দেৱমনুস্সানং ধম্মাভিসমযে চ জাতে অযং ৰাজকুমাৰো বুদ্ধানুভাৱং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজি. যথা চাযং এৱং অনন্তৰং ৱুচ্চমানা চত্তাৰোপি জনা. তেপি হি ইমস্স সহাযভূতা লিচ্ছৱিৰাজকুমাৰা এৱং ইমিনাৱ নীহাৰেন পব্বজিংসু. কস্সপসম্বুদ্ধকালেপি সহাযা হুত্ৱা ইমিনা সহেৱ পব্বজিত্ৱা সমণধম্মং অকংসু, পদুমুত্তৰস্সপি ভগৱতো পাদমূলে কুসলবীজৰোপনাদিং অকংসূতি. তত্থাযং কতপুব্বকিচ্চো সাকেতে অঞ্জনৱনে সুসানট্ঠানে ৱসন্তো উপকট্ঠায ৱস্সূপনাযিকায মনুস্সেহি ছড্ডিতং জিণ্ণকং আসন্দিং লভিত্ৱা তং চতূসু পাসাণেসু ঠপেত্ৱা উপৰি তিৰিযঞ্চ তিণাদীহি ছাদেত্ৱা দ্ৱাৰং যোজেত্ৱা ৱস্সং উপগতো. পঠমমাসেযেৱ ঘটেন্তো ৱাযমন্তো অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১১.২৪-২৮) –

‘‘সুদস্সনোতি নামেন, মালাকাৰো অহং তদা;

অদ্দসং ৱিৰজং বুদ্ধং, লোকজেট্ঠং নৰাসভং.

‘‘জাতিপুপ্ফং গহেত্ৱান, পূজযিং পদুমুত্তৰং;

ৱিসুদ্ধচক্খু সুমনো, দিব্বচক্খুং সমজ্ঝগং.

‘‘এতিস্সা পুপ্ফপূজায, চিত্তস্স পণিধীহি চ;

কপ্পানং সতসহস্সং, দুগ্গতিং নুপপজ্জহং.

‘‘সোড়সাসিংসু ৰাজানো, দেৱুত্তৰসনামকা;

ছত্তিংসম্হি ইতো কপ্পে, চক্কৱত্তী মহব্বলা.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা ৱিমুত্তিসুখং পটিসংৱেদেন্তো সমাপত্তিতো ৱুট্ঠায যথালদ্ধং সম্পত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা পীতিৱেগেন উদানেন্তো ‘‘আসন্দিং কুটিকং কত্ৱা’’তি গাথং অভাসি.

৫৫. তত্থ আসন্দিং কুটিকং কত্ৱাতি আসন্দী নাম দীঘপাদকং চতুৰস্সপীঠং, আযতং চতুৰস্সম্পি অত্থিযেৱ, যত্থ নিসীদিতুমেৱ সক্কা, ন নিপজ্জিতুং তং আসন্দিং কুটিকং কত্ৱা ৱাসত্থায হেট্ঠা ৱুত্তনযেন কুটিকং কত্ৱা যথা তত্থ নিসিন্নস্স উতুপৰিস্সযাভাৱেন সুখেন সমণধম্মং কাতুং সক্কা, এৱং কুটিকং কত্ৱা. এতেন পৰমুক্কংসগতং সেনাসনে অত্তনো অপ্পিচ্ছতং সন্তুট্ঠিঞ্চ দস্সেতি. ৱুত্তম্পি চেতং ধম্মসেনাপতিনা –

‘‘পল্লঙ্কেন নিসিন্নস্স, জণ্ণুকেনাভিৱস্সতি;

অলং ফাসুৱিহাৰায, পহিতত্তস্স ভিক্খুনো’’তি. (থেৰগা. ৯৮৫; মি. প. ৬.১.১);

অপৰে ‘‘আসন্দিকুটিক’’ন্তি পাঠং ৱত্ৱা ‘‘আসন্দিপ্পমাণং কুটিকং কত্ৱা’’তি অত্থং ৱদন্তি. অঞ্ঞে পন ‘‘আসননিসজ্জাদিগতে মনুস্সে উদ্দিস্স মঞ্চকস্স উপৰি কতকুটিকা আসন্দী নাম, তং আসন্দিং কুটিকং কত্ৱা’’তি অত্থং ৱদন্তি. ওগ্গয্হাতি ওগাহেত্ৱা অনুপৱিসিত্ৱা. অঞ্জনং ৱনন্তি এৱংনামকং ৱনং, অঞ্জনৱণ্ণপুপ্ফভাৱতো হি অঞ্জনা ৱুচ্চন্তি ৱল্লিযো, তব্বহুলতায তং ৱনং ‘‘অঞ্জনৱন’’ন্তি নামং লভি. অপৰে পন ‘‘অঞ্জনা নাম মহাগচ্ছা’’তি ৱদন্তি, তং অঞ্জনৱনং ওগ্গয্হ আসন্দিকং কুটিকং কত্ৱা তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসনন্তি ৱিহৰতা মযাতি ৱচনসেসেনেৱ যোজনা. ইদমেৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণং অহোসীতি.

অঞ্জনৱনিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.