৯. ৰামণেয্যকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

চিহচিহাভিনদিতেতি আযস্মতো ৰামণেয্যকত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিখিস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো পুপ্ফেহি পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তো অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা সুগতীসু এৱ পৰিৱত্তেন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং ইব্ভকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তো জেতৱনপটিগ্গহণে সঞ্জাতপ্পসাদো পব্বজিত্ৱা চৰিযানুকূলং কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা অৰঞ্ঞে ৱিহৰতি. তস্স অত্তনো সম্পত্তিযা পব্বজিতসাৰুপ্পায চ পটিপত্তিযা পাসাদিকভাৱতো ৰামণেয্যকোত্ৱেৱ সমঞ্ঞা অহোসি. অথেকদিৱসং মাৰো থেৰং ভিংসাপেতুকামো ভেৰৱসদ্দং অকাসি. তং সুত্ৱা থেৰো থিৰপকতিতায তেন অসন্তসন্তো ‘‘মাৰো অয’’ন্তি ঞত্ৱা তত্থ অনাদৰং দস্সেন্তো ‘‘চিহচিহাভিনদিতে’’তি গাথং অভাসি.

৪৯. তত্থ চিহচিহাভিনদিতেতি চিহচিহাতি অভিণ্হং পৱত্তসদ্দতায ‘‘চিহচিহা’’তি লদ্ধনামানং ৱট্টকানং অভিনাদনিমিত্তং, ৱিৰৱহেতূতি অত্থো. সিপ্পিকাভিৰুতেহি চাতি সিপ্পিকা ৱুচ্চন্তি দেৱকা পৰনামকা গেলঞ্ঞেন ছাতকিসদাৰকাকাৰা সাখামিগা. ‘‘মহাকলন্দকা’’তি কেচি, সিপ্পিকানং অভিৰুতেহি মহাৱিৰৱেহি, হেতুম্হি চেতং কৰণৱচনং, তং হেতূতি অত্থো. ন মে তং ফন্দতি চিত্তন্তি মম চিত্তং ন ফন্দতি ন চৱতি. ইদং ৱুত্তং হোতি – ইমস্মিং অৰঞ্ঞে ৱিৰৱহেতু সিপ্পিকাভিৰুতহেতু ৱিয, পাপিম, তৱ ৱিস্সৰকৰণহেতু মম চিত্তং কম্মট্ঠানতো ন পৰিপততীতি. তত্থ কাৰণমাহ ‘‘একত্তনিৰতঞ্হি মে’’তি. হি-সদ্দো হেতু অত্থো, যস্মা মম চিত্তং গণসঙ্গণিকং পহায একত্তে একীভাৱে, বহিদ্ধা ৱা ৱিক্খেপং পহায একত্তে একগ্গতায, একত্তে একসভাৱে ৱা নিব্বানে নিৰতং অভিৰতং, তস্মা কম্মট্ঠানতো ন ফন্দতি ন চৱতীতি, ইমং কিৰ গাথং ৱদন্তো এৱ থেৰো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.২১.৫-৯) –

‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণো ভগৱা, সতৰংসী পতাপৱা;

চঙ্কমনং সমাৰূড়্হো, মেত্তচিত্তো সিখীসভো.

‘‘পসন্নচিত্তো সুমনো, ৱন্দিত্ৱা ঞাণমুত্তমং;

মিনেলপুপ্ফং পগ্গয্হ, বুদ্ধস্স অভিৰোপযিং.

‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘একূনতিংসকপ্পম্হি, সুমেঘঘননামকো;

সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অযমেৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণগাথা অহোসি.

ৰামণেয্যকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.