৮. গৱম্পতিত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
যো ইদ্ধিযা সৰভুন্তি আযস্মতো গৱম্পতিত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো ইতো একতিংসে কপ্পে সিখিং ভগৱন্তং পস্সিত্ৱা পসন্নমানসো পুপ্ফেহি পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে উপ্পন্নো অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কৰোন্তো কোণাগমনস্স ভগৱতো চেতিযে ছত্তঞ্চ ৱেদিকঞ্চ কাৰেসি. কস্সপস্স পন ভগৱতো কালে অঞ্ঞতৰস্মিং কুলগেহে নিব্বত্তো. তস্মিঞ্চ কুলে বহুং গোমণ্ডলং অহোসি. তং গোপালকা ৰক্খন্তি. অযং তত্থ অন্তৰন্তৰা যুত্তপ্পযুত্তং ৱিচাৰেন্তো ৱিচৰতি. সো একং খীণাসৱত্থেৰং গামে পিণ্ডায চৰিত্ৱা বহিগামে দেৱসিকং একস্মিং পদেসে ভত্তকিচ্চং কৰোন্তং দিস্ৱা ‘‘অয্যো সূৰিযাতপেন কিলমিস্সতী’’তি চিন্তেত্ৱা চত্তাৰো সিৰীসদণ্ডে উস্সাপেত্ৱা তেসং উপৰি সিৰীসসাখাযো ঠপেত্ৱা সাখামণ্ডপং কত্ৱা অদাসি. ‘‘মণ্ডপস্স সমীপে সিৰীসৰুক্খং ৰোপেসী’’তি চ ৱদন্তি. তস্স অনুকম্পায দেৱসিকং থেৰো তত্থ নিসীদি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন ততো চৱিত্ৱা চাতুমহাৰাজিকেসু নিব্বত্তি. তস্স পুৰিমকম্মসংসূচকং ৱিমানদ্ৱাৰে মহন্তং সিৰীসৱনং নিব্বত্তি ৱণ্ণগন্ধসম্পন্নেহি অঞ্ঞেহি পুপ্ফেহি সব্বকালে উপসোভযমানং, তেন তং ৱিমানং ‘‘সেৰীসক’’ন্তি পঞ্ঞাযিত্থ. সো দেৱপুত্তো একং বুদ্ধন্তৰং দেৱেসু চ মনুস্সেসু চ সংসৰিত্ৱা ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে যসত্থেৰস্স চতূসু গিহিসহাযেসু গৱম্পতি নাম হুত্ৱা আযস্মতো যসস্স পব্বজিতভাৱং সুত্ৱা অত্তনো সহাযেহি সদ্ধিং ভগৱতো সন্তিকং অগমাসি. সত্থা তস্স ধম্মং দেসেসি. সো দেসনাৱসানে সহাযেহি সদ্ধিং অৰহত্তে পতিট্ঠাসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫৩.৪২-৪৭) –
‘‘মিগলুদ্দো পুৰে আসিং, ৱিপিনে ৱিচৰং অহং;
অদ্দসং ৱিৰজং বুদ্ধং, সব্বধম্মান পাৰগুং.
‘‘তস্মিং মহাকাৰুণিকে, সব্বসত্তহিতে ৰতে;
পসন্নচিত্তো সুমনো, নেলপুপ্ফং অপূজযিং.
‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা থেৰো ৱিমুত্তিসুখং পটিসংৱেদেন্তো সাকেতে ৱিহৰতি অঞ্জনৱনে. তেন চ সমযেন ভগৱা মহতা ভিক্খুসঙ্ঘেন সদ্ধিং সাকেতং গন্ত্ৱা অঞ্জনৱনে ৱিহাসি. সেনাসনং নপ্পহোসি. সম্বহুলা ভিক্খূ ৱিহাৰসামন্তা সৰভুযা নদিযা ৱালিকাপুড়িনে সযিংসু. অথ অড্ঢৰত্তসমযে নদিযা উদকোঘে আগচ্ছন্তে সামণেৰাদযো উচ্চাসদ্দমহাসদ্দা অহেসুং. ভগৱা তং ঞত্ৱা আযস্মন্তং গৱম্পতিং আণাপেসি – ‘‘গচ্ছ, গৱম্পতি, জলোঘং ৱিক্খম্ভেত্ৱা ভিক্খূনং ফাসুৱিহাৰং কৰোহী’’তি. থেৰো ‘‘সাধু, ভন্তে’’তি ইদ্ধিবলেন নদীসোতং ৱিক্খম্ভি, তং দূৰতোৱ পব্বতকূটং ৱিয অট্ঠাসি. ততো পট্ঠায থেৰস্স আনুভাৱো লোকে পাকটো অহোসি. অথেকদিৱসং সত্থা মহতিযা দেৱপৰিসায মজ্ঝে নিসীদিত্ৱা ধম্মং দেসেন্তং থেৰং দিস্ৱা লোকানুকম্পায তস্স গুণানং ৱিভাৱনত্থং তং পসংসন্তো ‘‘যো ইদ্ধিযা সৰভু’’ন্তি গাথং অভাসি.
৩৮. তত্থ ইদ্ধিযাতি অধিট্ঠানিদ্ধিযা. সৰভুন্তি এৱংনামিকং নদিং, যং লোকে ‘‘সৰভু’’ন্তি ৱদন্তি. অট্ঠপেসীতি সন্দিতুং অদেন্তো সোতং নিৱত্তেত্ৱা পব্বতকূটং ৱিয মহন্তং জলৰাসিং কত্ৱা ঠপেসি. অসিতোতি নসিতো, তণ্হাদিট্ঠিনিস্সযৰহিতো, বন্ধনসঙ্খাতানং ৱা সব্বসংযোজনানং সমুচ্ছিন্নত্তা কেনচিপি বন্ধনেন অবদ্ধো, ততো এৱ এজানং কিলেসানং অভাৱতো অনেজো সো, গৱম্পতি, তং সব্বসঙ্গাতিগতং তাদিসং সব্বেপি ৰাগদোসমোহমানদিট্ঠিসঙ্গে অতিক্কমিত্ৱা ঠিতত্তা সব্বসঙ্গাতিগতং, অসেক্খমুনিভাৱতো মহামুনিং, ততো এৱ কামকম্মভৱাদিভেদস্স সকলস্সপি ভৱস্স পাৰং নিব্বানং গতত্তা ভৱস্স পাৰগুং. দেৱা নমস্সন্তীতি দেৱাপি ইমস্সন্তি, পগেৱ ইতৰা পজাতি.
গাথাপৰিযোসানে মহতো জনকাযস্স ধম্মাভিসমযো অহোসি. থেৰো অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো ‘‘সত্থাৰং পূজেস্সামী’’তি ইমমেৱ গাথং অভাসীতি.
গৱম্পতিত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.