৭. কুমাপুত্তসহাযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
নানাজনপদং যন্তীতি আযস্মতো কুমাপুত্তসহাযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ৱিৱট্টূপনিস্সযং কুসলং উপচিনন্তো ইতো চতুনৱুতে কপ্পে সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা বহুং ৰুক্খদণ্ডং ছিন্দিত্ৱা কত্তৰযট্ঠিং কত্ৱা সঙ্ঘস্স অদাসি. অঞ্ঞঞ্চ যথাৱিভৱং পুঞ্ঞং কত্ৱা দেৱেসু নিব্বত্তিত্ৱা ততো পট্ঠায সুগতীসুযেৱ পৰিৱত্তেন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৱেড়ুকণ্টকনগৰে ইদ্ধে কুলে নিব্বত্তি. সুদন্তোতিস্স নামং অহোসি. ‘‘ৱাসুলো’’তি কেচি ৱদন্তি. সো কুমাপুত্তস্স পিযসহাযো হুত্ৱা ৱিচৰন্তো ‘‘কুমাপুত্তো পব্বজিতো’’তি সুত্ৱা ‘‘ন হি নূন সো ওৰকো ধম্মৱিনযো, যত্থ কুমাপুত্তো পব্বজিতো’’তি তদনুবন্ধেন সযম্পি পব্বজিতুকামো হুত্ৱা সত্থু সন্তিকং উপসঙ্কমি. তস্স সত্থা ধম্মং দেসেসি. সো ভিয্যোসোমত্তায পব্বজ্জায সঞ্জাতছন্দো পব্বজিত্ৱা কুমাপুত্তেনেৱ সদ্ধিং পৰিযন্তপব্বতে ভাৱনানুযুত্তো ৱিহৰতি. তেন চ সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ নানাজনপদেসু জনপদচাৰিকং চৰন্তাপি গচ্ছন্তাপি আগচ্ছন্তাপি তং ঠানং উপগচ্ছন্তি. তেন তত্থ কোলাহলং হোতি. তং দিস্ৱা সুদন্তত্থেৰো ‘‘ইমে ভিক্খূ নিয্যানিকসাসনে পব্বজিত্ৱা জনপদৱিতক্কং অনুৱত্তেন্তা চিত্তসমাধিং ৱিৰাধেন্তী’’তি সংৱেগজাতো তমেৱ সংৱেগং অত্তনো চিত্তদমনস্স অঙ্কুসং কৰোন্তো ‘‘নানাজনপদং যন্তী’’তি গাথং অভাসি.
৩৭. তত্থ নানাজনপদন্তি ৱিসুং ৱিসুং নানাৱিধং জনপদং, কাসিকোসলাদিঅনেকৰট্ঠন্তি অত্থো. যন্তীতি গচ্ছন্তি. ৱিচৰন্তাতি ‘‘অসুকো জনপদো সুভিক্খো সুলভপিণ্ডো, অসুকো খেমো অৰোগো’’তিআদিৱিতক্কৱসেন জনপদচাৰিকং চৰন্তা. অসঞ্ঞতাতি তস্সেৱ জনপদৱিতক্কস্স অপ্পহীনতায চিত্তেন অসংযতা. সমাধিঞ্চ ৱিৰাধেন্তীতি সব্বস্সপি উত্তৰিমনুস্সধম্মস্স মূলভূতং উপচাৰপ্পনাভেদং সমাধিঞ্চ নাম ৱিৰাধেন্তি. চ-সদ্দো সম্ভাৱনে. দেসন্তৰচৰণেন ঝাযিতুং ওকাসাভাৱেন অনধিগতং সমাধিং নাধিগচ্ছন্তা, অধিগতঞ্চ ৱসীভাৱানাপাদনেন জীৰন্তা ৱীৰাধেন্তি নাম. কিংসু ৰট্ঠচৰিযা কৰিস্সতীতি সূতি নিপাতমত্তং. ‘‘এৱংভূতানং ৰট্ঠচৰিযা জনপদচাৰিকা কিং কৰিস্সতি, কিং নাম অত্থং সাধেস্সতি, নিৰত্থকাৱা’’তি গৰহন্তো ৱদতি. তস্মাতি যস্মা ঈদিসী দেসন্তৰচৰিযা ভিক্খুস্স ন অত্থাৱহা, অপি চ খো অনত্থাৱহা সম্পত্তীনং ৱিৰাধনতো, তস্মা. ৱিনেয্য সাৰম্ভন্তি ৱসনপদেসে অৰতিৱসেন উপ্পন্নং সাৰম্ভং চিত্তসংকিলেসং তদনুৰূপেন পটিসঙ্খানেন ৱিনেত্ৱা ৱূপসমেত্ৱা. ঝাযেয্যাতি আৰম্মণূপনিজ্ঝানেন লক্খণূপনিজ্ঝানেন চাতি দুৱিধেনপি ঝানেন ঝাযেয্য. অপুৰক্খতোতি মিচ্ছাৱিতক্কেহি তণ্হাদীহি ৱা ন পুৰক্খতোতি তেসং ৱসং অনুপগচ্ছন্তো কম্মট্ঠানমেৱ মনসি কৰেয্যাতি অত্থো. এৱং পন ৱত্ৱা থেৰো তমেৱ সংৱেগং অঙ্কুসং কত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫৩.৩৬-৪১) –
‘‘কাননং ৱনমোগ্গয্হ, ৱেড়ুং ছেত্ৱানহং তদা;
আলম্বনং কৰিত্ৱান, সঙ্ঘস্স অদদিং বহুং.
‘‘তেন চিত্তপ্পসাদেন, সুব্বতে অভিৱাদিয;
আলম্বদণ্ডং দত্ৱান, পক্কামিং উত্তৰামুখো.
‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং দণ্ডমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, দণ্ডদানস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
যং পনত্থং অঙ্কুসং কত্ৱা অযং থেৰো অৰহত্তং পত্তো, তমেৱত্থং হদযে ঠপেত্ৱা অৰহত্তং পত্তোপি ‘‘নানাজনপদং যন্তি’’তি ইদমেৱ গাথং অভাসি. তস্মা তদেৱস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণং অহোসীতি.
কুমাপুত্তসহাযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.