৫. সামঞ্ঞকানিত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

সুখং সুখত্থোতি আযস্মতো সামঞ্ঞকানিত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো হুত্ৱা তত্থ তত্থ ভৱে কুসলং উপচিনন্তো ইতো একনৱুতে কপ্পে ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কালে মনুস্সযোনিযং নিব্বত্তো ৱিপস্সিং ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো একং মঞ্চং অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে অঞ্ঞতৰস্স পৰিব্বাজকস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি. সামঞ্ঞকানীতিস্স নামং অহোসি. সো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো সত্থু যমকপাটিহাৰিযং দিস্ৱা পসন্নমানসো সাসনে পব্বজিত্ৱা চৰিযানুকূলং কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা ঝানং নিব্বত্তেত্ৱা ঝানং পাদকং কত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.৩৬.৩০-৩৩) –

‘‘ৱিপস্সিনো ভগৱতো, লোকজেট্ঠস্স তাদিনো;

একং মঞ্চং মযা দিন্নং, পসন্নেন সপাণিনা.

‘‘হত্থিযানং অস্সযানং, দিব্বযানং সমজ্ঝগং;

তেন মঞ্চক দানেন, পত্তোম্হি আসৱক্খযং.

‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং মঞ্চমদদিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, মঞ্চদানস্সিদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

থেৰস্স পন গিহিসহাযকো কাতিযানো নাম পৰিব্বাজকো বুদ্ধুপ্পাদতো পট্ঠায তিত্থিযানং হতলাভসক্কাৰতায ঘাসচ্ছাদনমত্তম্পি অলভন্তো আজীৱকাপকতো থেৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ‘‘তুম্হে সাকিযপুত্তিযা নাম মহালাভগ্গযসগ্গপ্পত্তা সুখেন জীৱথ, মযং পন দুক্খিতা কিচ্ছজীৱিকা, কথং নু খো পটিপজ্জমানস্স দিট্ঠধম্মিকঞ্চেৱ সম্পৰাযিকঞ্চ সুখং সম্পজ্জতী’’তি পুচ্ছি. অথস্স থেৰো ‘‘নিপ্পৰিযাযতো সুখং নাম লোকুত্তৰসুখমেৱ, তঞ্চ তদনুৰূপং পটিপত্তিং পটিপজ্জন্তস্সেৱা’’তি অত্তনা তস্স অধিগতভাৱং পৰিযাযেন ৱিভাৱেন্তো ‘‘সুখং সুখত্থো লভতে তদাচৰ’’ন্তি গাথং অভাসি.

৩৫. তত্থ সুখন্তি নিৰামিসং সুখং ইধাধিপ্পেতং. তঞ্চ ফলসমাপত্তি চেৱ নিব্বানঞ্চ. তথা হি ‘‘অযং সমাধি পচ্চুপ্পন্নসুখো চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকো’’ (দী. নি. ৩.৩৫৫; অ. নি. ৫.২৭; ৱিভ. ৮০৪) ‘‘নিব্বানং পৰমং সুখ’’ন্তি (ধ. প. ২০৩-২০৪) চ ৱুত্তং. সুখত্থোতি সুখপ্পযোজনো, যথাৱুত্তেন সুখেন অত্থিকো. লভতেতি পাপুণাতি, অত্থিকস্সেৱেদং সুখং, ন ইতৰস্স. কো পন অত্থিকোতি আহ ‘‘তদাচৰ’’ন্তি তদত্থং আচৰন্তো, যায পটিপত্তিযা তং পটিপত্তিং পটিপজ্জন্তোতি অত্থো. ন কেৱলং তদাচৰং সুখমেৱ লভতে, অথ খো কিত্তিঞ্চ পপ্পোতি ‘‘ইতিপি সীলৱা সুপৰিসুদ্ধকাযৱচীকম্মন্তো সুপৰিসুদ্ধাজীৱো ঝাযী ঝানযুত্তো’’তিআদিনা কিত্তিং পৰম্মুখা পত্থটযসতং পাপুণাতি. যসস্স ৱড্ঢতীতি সম্মুখে গুণাভিত্থৱসঙ্খাতো পৰিৱাৰসম্পদাসঙ্খাতো চ যসো অস্স পৰিব্ৰূহতি. ইদানি ‘‘তদাচৰ’’ন্তি সামঞ্ঞতো ৱুত্তমত্থং সৰূপতো দস্সেন্তো – ‘‘যো অৰিযমট্ঠঙ্গিকমঞ্জসং উজুং, ভাৱেতি মগ্গং অমতস্স পত্তিযা’’তি আহ. তস্সত্থো যো পুগ্গলো কিলেসেহি আৰকত্তা পৰিসুদ্ধট্ঠেন পটিপজ্জন্তানং অৰিযভাৱকৰণট্ঠেন অৰিযং, সম্মাদিট্ঠিআদিঅট্ঠঙ্গসমুদাযতায অট্ঠঙ্গিকং, অন্তদ্ৱযৰহিতমজ্ঝিমপটিপত্তিভাৱতো অকুটিলট্ঠেন অঞ্জসং, কাযৱঙ্কাদিপ্পহানতো উজুং, নিব্বানত্থিকেহি মগ্গনিযট্ঠেন কিলেসে মাৰেন্তো গমনট্ঠেন চ ‘‘মগ্গ’’ন্তি লদ্ধনামং দুক্খনিৰোধগামিনিপটিপদং অমতস্স অসঙ্খতায ধাতুযা পত্তিযা অধিগমায ভাৱেতি অত্তনো সন্তানে উপ্পাদেতি ৱড্ঢেতি চ, সো নিপ্পৰিযাযেন ‘‘সুখত্থো তদাচৰ’’ন্তি ৱুচ্চতি, তস্মা যথাৱুত্তং সুখং লভতি. তং সুত্ৱা পৰিব্বাজকো পসন্নমানসো পব্বজিত্ৱা সম্মা পটিপজ্জন্তো নচিৰস্সেৱ ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. ইদমেৱ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণং অহোসি.

সামঞ্ঞকানিত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.