৪. পোসিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

অনাসন্নৱৰাতি আযস্মতো পোসিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ৱিৱট্টূপনিস্সযং বহুং কুসলং উপচিনিত্ৱা সুগতীসু এৱ সংসৰন্তো ইতো দ্ৱেনৱুতে কপ্পে তিস্সস্স ভগৱতো কালে মিগলুদ্দো হুত্ৱা অৰঞ্ঞে ৱিচৰতি. অথ ভগৱা তস্স অনুগ্গহং কাতুং অৰঞ্ঞং গন্ত্ৱা তস্স চক্খুপথে অত্তানং দস্সেসি. সো ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো আৱুধং নিক্খিপিত্ৱা উপসঙ্কমিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. ভগৱা নিসীদিতুকামতং দস্সেসি. সো তাৱদেৱ তিণমুট্ঠিযো গহেত্ৱা সমে ভূমিভাগে সক্কচ্চং সন্থৰিত্ৱা অদাসি. নিসীদি তত্থ ভগৱা অনুকম্পং উপাদায. নিসিন্নে পন ভগৱতি অনপ্পকং পীতিসোমনস্সং পটিসংৱেদেন্তো ভগৱন্তং ৱন্দিত্ৱা সযম্পি একমন্তং নিসীদি. অথ ভগৱা ‘‘এত্তকং ৱট্টতি ইমস্স কুসলবীজ’’ন্তি উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অচিৰপক্কন্তে ভগৱতি তং সীহো মিগৰাজা ঘাতেসি. সো কালঙ্কতো দেৱলোকে নিব্বত্তি. ‘‘সো কিৰ ভগৱতি অনুপগচ্ছন্তে সীহেন ঘাতিতো নিৰযে নিব্বত্তিস্সতী’’তি তং দিস্ৱা ভগৱা সুগতিযং নিব্বত্তনত্থং কুসলবীজৰোপনত্থঞ্চ উপসঙ্কমি.

সো তত্থ যাৱতাযুকং ঠত্ৱা ততো দেৱলোকতো চৱিত্ৱা সুগতীসুযেৱ পৰিৱত্তেন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰস্স মহাৱিভৱস্স সেট্ঠিনো পুত্তো সঙ্গামজিতত্থেৰস্স কনিট্ঠভাতা হুত্ৱা নিব্বত্তি. পোসিযোতিস্স নামং অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো দাৰপৰিগ্গহং কত্ৱা একং পুত্তং লভিত্ৱা অন্তিমভৱিকতায ধম্মতায চোদিযমানো জাতিআদিং পটিচ্চ উপ্পন্নসংৱেগো পব্বজিত্ৱা অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা ৱূপকট্ঠো হুত্ৱা চতুসচ্চকম্মট্ঠানভাৱনং অনুযুঞ্জন্তো নচিৰস্সেৱ ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫৩.১-১২) –

‘‘হিমৱন্তস্সাৱিদূৰে, লম্বকো নাম পব্বতো;

তত্থেৱ তিস্সো সম্বুদ্ধো, অব্ভোকাসম্হি চঙ্কমি.

‘‘মিগলুদ্দো তদা আসিং, অৰঞ্ঞে কাননে অহং;

দিস্ৱান তং দেৱদেৱং, তিণমুট্ঠিমদাসহং.

‘‘নিসীদনত্থং বুদ্ধস্স, দত্ৱা চিত্তং পসাদযিং;

সম্বুদ্ধং অভিৱাদেত্ৱা, পক্কামিং উত্তৰামুখো.

‘‘অচিৰং গতমত্তস্স, মিগৰাজা অপোথযি;

সোহেন পোথিতো, সন্তো তত্থ কালঙ্কতো অহং.

‘‘আসন্নে মে কতং কম্মং, বুদ্ধসেট্ঠে অনাসৱে;

সুমুত্তো সৰৱেগোৱ, দেৱলোকমগচ্ছহং.

‘‘যূপো তত্থ সুভো আসি, পুঞ্ঞকম্মাভিনিম্মিতো;

সহস্সকণ্ডো সতভেণ্ডু, ধজালু হৰিতামযো.

‘‘পভা নিদ্ধাৱতে তস্স, সতৰংসীৱ উগ্গতো;

আকিণ্ণো দেৱকঞ্ঞাহি, আমোদিং কামকামিহং.

‘‘দেৱলোকা চৱিত্ৱান, সুক্কমূলেন চোদিতো;

আগন্ত্ৱান মনুস্সত্তং, পত্তোম্হি আসৱক্খযং.

‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, নিসীদনমদাসহং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, তিণমুট্ঠে ইদং ফলং.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা ভগৱন্তং ৱন্দিতুং সাৱত্থিং আগতো ঞাতিং অনুকম্পায ঞাতিগেহং অগমাসি. তত্থ নং পুৰাণদুতিযিকা ৱন্দিত্ৱা আসনদানাদিনা পঠমং উপাসিকা ৱিয ৱত্তং দস্সেত্ৱা থেৰস্স অজ্ঝাসযং অজানন্তী পচ্ছা ইত্থিকুত্তাদীহি পলোভেতুকামা অহোসি. থেৰো ‘‘অহো অন্ধবালা মাদিসেপি নাম এৱং পটিপজ্জতী’’তি চিন্তেত্ৱা কিঞ্চি অৱত্ৱা উট্ঠাযাসনা অৰঞ্ঞমেৱ গতো. তং আৰঞ্ঞকা ভিক্খূ ‘‘কিং, আৱুসো, অতিলহুং, নিৱত্তোসি, ঞাতকেহি ন দিট্ঠোসী’’তি পুচ্ছিংসু. থেৰো তত্থ পৱত্তিং আচিক্খন্তো ‘‘অনাসন্নৱৰা এতা’’তি গাথং অভাসি.

৩৪. তত্থ অনাসন্নৱৰাতি এতা ইত্থিযো ন আসন্না অনুপগতা, দূৰে এৱ ৱা ঠিতা হুত্ৱা ৱৰা পুৰিসস্স সেট্ঠা হিতাৱহা, তঞ্চ খো নিচ্চমেৱ সব্বকালমেৱ, ন ৰত্তিমেৱ, ন দিৱাপি, ন ৰহোৱেলাযপি. ৱিজানতাতি ৱিজানন্তেন. ‘‘অনাসন্নপৰা’’তিপি পাড়ি, সো এৱত্থো. অযঞ্হেত্থ অধিপ্পাযো – চণ্ডহত্থিঅস্সমহিংসসীহব্যগ্ঘযক্খৰক্খসপিসাচাপি মনুস্সানং অনুপসঙ্কমন্তো ৱৰা সেট্ঠা, ন অনত্থাৱহা, তে পন উপসঙ্কমন্তা দিট্ঠধম্মিকংযেৱ অনত্থং কৰেয্যুং. ইত্থিযো পন উপসঙ্কমিত্ৱা দিট্ঠধম্মিকং সম্পৰাযিকং ৱিমোক্খনিস্সিতম্পি অত্থং ৱিনাসেত্ৱা মহন্তং অনত্থং আপাদেন্তি, তস্মা অনাসন্নৱৰা এতা নিচ্চমেৱ ৱিজানতাতি. ইদানি তমত্থং অত্তূপনাযিকং কত্ৱা দস্সেন্তো ‘‘গামা’’তিআদিমাহ. তত্থ গামাতি গামং. উপযোগত্থে হি এতং নিস্সক্কৱচনং. অৰঞ্ঞমাগম্মাতি অৰঞ্ঞতো আগন্ত্ৱা. ম-কাৰো পদসন্ধিকৰো, নিস্সক্কে চেতং উপযোগৱচনং. ততোতি মঞ্চকতো. অনামন্তেত্ৱাতি অনালপিত্ৱা পুৰাণদুতিযিকং ‘‘অপ্পমত্তা হোহী’’তি এত্তকম্পি অৱত্ৱা. পোসিযোতি অত্তানমেৱ পৰং ৱিয ৱদতি. যে পন ‘‘পক্কামি’’ন্তি পঠন্তি, তেসং অহং পোসিযো পক্কামিন্তি যোজনা. যে পন ‘‘সা ইত্থী থেৰং ঘৰং উপগতং ভোজেত্ৱা পলোভেতুকামা জাতা, তং দিস্ৱা থেৰো তাৱদেৱ গেহতো নিক্খমিত্ৱা ৱিহাৰং গন্ত্ৱা অত্তনো ৱসনট্ঠানে মঞ্চকে নিসীদি. সাপি খো ইত্থী পচ্ছাভত্তং অলঙ্কতপটিযত্তা ৱিহাৰে থেৰস্স ৱসনট্ঠানং উপসঙ্কমি. তং দিস্ৱা থেৰো কিঞ্চি অৱত্ৱা উট্ঠায দিৱাট্ঠানমেৱ গতো’’তি ৱদন্তি, তেসং ‘‘গামা অৰঞ্ঞমাগম্মা’’তি গাথাপদস্স অত্থো যথাৰুতৱসেনেৱ নিয্যতি. ৱিহাৰো হি ইধ ‘‘অৰঞ্ঞ’’ন্তি অধিপ্পেতো.

পোসিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.