৬. অভযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
সুত্ৱা সুভাসিতং ৱাচন্তি আযস্মতো অভযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো সাসনে পব্বজিত্ৱা ধম্মকথিকো হুত্ৱা ধম্মকথনকালে পঠমং চতূহি গাথাহি ভগৱন্তং অভিত্থৱিত্ৱা পচ্ছা ধম্মং কথেসি. তেনস্স পুঞ্ঞকম্মবলেন কপ্পানং সতসহস্সং অপাযপটিসন্ধি নাম নাহোসি. তথা হি ৱুত্তং –
‘‘অভিত্থৱিত্ৱা পদুমুত্তৰং জিনং, পসন্নচিত্তো অভযো সযম্ভুং;
ন গচ্ছি কপ্পানি অপাযভূমিং, সতসহস্সানি উড়াৰসদ্ধো’’তি. (অপ. থেৰ ২.৫৫.২২১)
খেত্তসম্পত্তিযাদীহি তস্স চ পুব্বপচ্ছিমসন্নিট্ঠানচেতনানং অতিৱিয উড়াৰভাৱেন সো অপৰিমেয্যো পুঞ্ঞাভিসন্দো কুসলাভিসন্দো তাদিসো অহোসি. ‘‘অচিন্তিযে পসন্নানং, ৱিপাকো হোতি অচিন্তিযো’’তি (অপ. থেৰ ১.১.৮২) হি ৱুত্তং. তত্থ তত্থ হি ভৱে উপচিতং পুঞ্ঞং তস্স উপত্থম্ভকমহোসি. তথা হি সো ৱিপস্সিস্স ভগৱতো কেতকপুপ্ফেহি পূজমকাসি. এৱং উড়াৰেহি পুঞ্ঞৱিসেসেহি সুগতীসু এৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰঞ্ঞো বিম্বিসাৰস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি. অভযোতিস্স নামং অহোসি. তস্স উপ্পত্তি পৰতো আৱি ভৱিস্সতি. সো নিগণ্ঠেন নাটপুত্তেন উভতোকোটিকং পঞ্হং সিক্খাপেত্ৱা ‘‘ইমং পঞ্হং পুচ্ছিত্ৱা সমণস্স গোতমস্স ৱাদং আৰোপেহী’’তি ৱিস্সজ্জিতো ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা তং পঞ্হং পুচ্ছিত্ৱা তস্স পঞ্হস্স অনেকংসব্যাকৰণভাৱে ভগৱতা কথিতে নিগণ্ঠানং পৰাজযং, সত্থু চ সম্মাসম্বুদ্ধভাৱং ৱিদিত্ৱা উপাসকত্তং পটিৱেদেসি. ততো ৰঞ্ঞে বিম্বিসাৰে কালঙ্কতে সঞ্জাতসংৱেগো সাসনে পব্বজিত্ৱা তালচ্ছিগ্গড়ূপমসুত্তদেসনায সোতাপন্নো হুত্ৱা পুন ৱিপস্সনং আৰভিত্ৱা অৰহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫২.১৭-২২) –
‘‘ৱিনতানদিযা তীৰে, ৱিহাসি পুৰিসুত্তমো;
অদ্দসং ৱিৰজং বুদ্ধং, একগ্গং সুসমাহিতং.
‘‘মধুগন্ধস্স পুপ্ফেন, কেতকস্স অহং তদা;
পসন্নচিত্তো সুমনো, বুদ্ধসেট্ঠমপূজযিং.
‘‘একনৱুতে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো পটিপত্তিকিত্তনেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো ‘‘সুত্ৱা সুভাসিতং ৱাচ’’ন্তি গাথং অভাসি.
২৬. তত্থ সুত্ৱাতি সোতং ওদহিত্ৱা, সোতদ্ৱাৰানুসাৰেন উপধাৰেত্ৱা. সুভাসিতন্তি সুট্ঠু ভাসিতং, সম্মদেৱ ভাসিতং, সম্মাসম্বুদ্ধভাৱতো মহাকাৰুণিকতায চ কিঞ্চি অৱিসংৱাদেত্ৱা যথাধিপ্পেতস্স অত্থস্স একন্ততো সাধনৱসেন ভাসিতং চতুসচ্চৱিভাৱনীযধম্মকথং. ন হি সচ্চৱিনিমুত্তা ভগৱতো ধম্মদেসনা অত্থি. বুদ্ধস্সাতি সব্বঞ্ঞুবুদ্ধস্স. আদিচ্চবন্ধুনোতি আদিচ্চৱংসে সম্ভূতত্তা আদিচ্চো বন্ধু এতস্সাতি আদিচ্চবন্ধু, ভগৱা. তস্স আদিচ্চবন্ধুনো. আদিচ্চস্স ৱা বন্ধূতি আদিচ্চবন্ধু, ভগৱা. তস্স ভগৱতো ওৰসপুত্তভাৱতো. তেনাহ ভগৱা –
‘‘যো অন্ধকাৰে তমসী পভঙ্কৰো, ৱেৰোচনো মণ্ডলী উগ্গতেজো;
মা ৰাহু গিলী চৰমন্তলিক্খে, পজং মমং ৰাহু পমুঞ্চ সূৰিয’’ন্তি. (সং. নি. ১.৯১);
পচ্চব্যধিন্তি পটিৱিজ্ঝিং. হী-তি নিপাতমত্তং. নিপুণন্তি সণ্হং পৰমসুখুমং, নিৰোধসচ্চং, চতুসচ্চমেৱ ৱা. হী-তি ৱা হেতুঅত্থে নিপাতো. যস্মা পচ্চব্যধিং নিপুণং চতুসচ্চং, তস্মা ন দানি কিঞ্চি পটিৱিজ্ঝিতব্বং অত্থীতি অত্থো. যথা কিং পটিৱিজ্ঝীতি আহ ‘‘ৱালগ্গং উসুনা যথা’’তি. যথা সত্তধা ভিন্নস্স ৱালস্স কোটিং সুসিক্খিতো কুসলো ইস্সাসো উসুনা কণ্ডেন অৱিৰজ্ঝন্তো ৱিজ্ঝেয্য, এৱং পচ্চব্যধিং নিপুণং অৰিযসচ্চন্তি যোজনা.
অভযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.