৭. লোমসকঙ্গিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
দব্বং কুসন্তি আযস্মতো লোমসকঙ্গিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ ইতো একনৱুতে কপ্পে ৱিপস্সিং ভগৱন্তং পস্সিত্ৱা পসন্নমানসো নানাপুপ্ফেহি পূজেত্ৱা তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তো পুন অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো কস্সপস্স ভগৱতো সাসনে পব্বজিত্ৱা সমণধম্মং কৰোতি. তেন চ সমযেন সত্থাৰা ভদ্দেকৰত্তপটিপদায কথিতায অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভদ্দেকৰত্তসুত্তৱসেন তেন সাকচ্ছং কৰোতি. সো তং ন সম্পাযাসি. অসম্পাযন্তো ‘‘অহং অনাগতে তুয্হং ভদ্দেকৰত্তং কথেতুং সমত্থো ভৱেয্য’’ন্তি পণিধানং অকাসি, ইতৰো ‘‘পুচ্ছেয্য’’ন্তি. এতেসু পঠমো একং বুদ্ধন্তৰং দেৱমনুস্সেসু সংসৰিত্ৱা অম্হাকং ভগৱতো কালে কপিলৱত্থুস্মিং সাকিযৰাজকুলে নিব্বত্তি. তস্স সুখুমালভাৱেন সোণস্স ৱিয পাদতলেসু লোমানি জাতানি, তেনস্স লোমসকঙ্গিযোতি নামং অহোসি. ইতৰো দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা চন্দনোতি পঞ্ঞাযিত্থ. লোমসকঙ্গিযো অনুৰুদ্ধাদীসু সক্যকুমাৰেসু পব্বজন্তেসু পব্বজিতুং ন ইচ্ছি. অথ নং সংৱেজেতুং চন্দনো দেৱপুত্তো উপসঙ্কমিত্ৱা ভদ্দেকৰত্তং পুচ্ছি. ইতৰো ‘‘ন জানামী’’তি. পুন দেৱপুত্তো ‘‘অথ কস্মা তযা ‘ভদ্দেকৰত্তং কথেয্য’ন্তি সঙ্গৰো কতো, ইদানি পন নামমত্তম্পি ন জানাসী’’তি চোদেসি. ইতৰো তেন সদ্ধিং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা, ‘‘মযা কিৰ, ভন্তে, পুব্বে ‘ইমস্স ভদ্দেকৰত্তং কথেস্সামী’তি সঙ্গৰো কতো’’তি পুচ্ছি. ভগৱা ‘‘আম, কুলপুত্ত, কস্সপস্স ভগৱতো কালে তযা এৱং কত’’ন্তি আহ. স্ৱাযমত্থো উপৰিপণ্ণাসকে আগতনযেন ৱিত্থাৰতো ৱেদিতব্বো. অথ লোমসকঙ্গিযো ‘‘তেন হি, ভন্তে, পব্বাজেথ ম’’ন্তি আহ. ভগৱা ‘‘ন, খো, তথাগতা মাতাপিতূহি অননুঞ্ঞাতং পুত্তং পব্বাজেন্তী’’তি পটিক্খিপি. সো মাতু সন্তিকং গন্ত্ৱা ‘‘অনুজানাহি মং, অম্ম, পব্বজিতুং, পব্বজিস্সামহ’’ন্তি ৱত্ৱা, মাতৰা ‘‘তাত, সুখুমালো ত্ৱং কথং পব্বজিস্সসী’’তি ৱুত্তে, ‘‘অত্তনো পৰিস্সযসহনভাৱং পকাসেন্তো ‘‘দব্বং কুসং পোটকিল’’ন্তি গাথং অভাসি.
২৭. তত্থ দব্বন্তি দব্বতিণমাহ, যং ‘‘সদ্দুলো’’তিপি ৱুচ্চতি. কুসন্তি কুসতিণং, যো ‘‘কাসো’’তি ৱুচ্চতি. পোটকিলন্তি সকণ্টকং অকণ্টকঞ্চ গচ্ছং. ইধ পন সকণ্টকমেৱ অধিপ্পেতং. উসীৰাদীনি সুৱিঞ্ঞেয্যানি. দব্বাদীনি তিণানি বীৰণতিণানি পাদেহি অক্কন্তস্সাপি দুক্খজনকানি গমনন্তৰাযকৰানি চ, তানি চ পনাহং উৰসা পনুদিস্সামি উৰসাপি অপনেস্সামি. এৱং অপনেন্তো তং নিমিত্তং দুক্খং সহন্তো অৰঞ্ঞাযতনে গুম্বন্তৰং পৱিসিত্ৱা সমণধম্মং কাতুং সক্খিস্সামি. কো পন ৱাদো পাদেহি অক্কমনেতি দস্সেতি. ৱিৱেকমনুব্ৰূহযন্তি কাযৱিৱেকং চিত্তৱিৱেকং উপধিৱিৱেকঞ্চ অনুব্ৰূহযন্তো. গণসঙ্গণিকঞ্হি পহায কাযৱিৱেকং অনুব্ৰূহযন্তস্সেৱ অট্ঠতিংসায আৰম্মণেসু যত্থ কত্থচি চিত্তং সমাদহন্তস্স চিত্তৱিৱেকো, ন সঙ্গণিকাৰতস্স. সমাহিতস্সেৱ ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তস্স সমথৱিপস্সনঞ্চ যুগনদ্ধং কৰোন্তস্স কিলেসানং খেপনেন উপধিৱিৱেকাধিগমো, ন অসমাহিতস্স. তেন ৱুত্তং ‘‘ৱিৱেকমনুব্ৰূহযন্তি কাযৱিৱেকং চিত্তৱিৱেকং উপধিৱিৱেকঞ্চ অনুব্ৰূহযন্তো’’তি. এৱং পন পুত্তেন ৱুত্তে মাতা ‘‘তেন হি, তাত, পব্বজা’’তি অনুজানি. সো ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা পব্বজ্জং যাচি. তং সত্থা পব্বাজেসি. তং পব্বজিত্ৱা কতপুব্বকিচ্চং কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা অৰঞ্ঞং পৱিসন্তং ভিক্খূ আহংসু – ‘‘আৱুসো, ত্ৱং সুখুমালো কিং সক্খিস্সসি অৰঞ্ঞে ৱসিতু’’ন্তি. সো তেসম্পি তমেৱ গাথং ৱত্ৱা অৰঞ্ঞং পৱিসিত্ৱা ভাৱনং অনুযুঞ্জন্তো নচিৰস্সেৱ ছড়ভিঞ্ঞো অহোসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫২.২৩-২৭) –
‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণং সম্বুদ্ধং, আহুতীনং পটিগ্গহং;
ৰথিযং পটিপজ্জন্তং, নানাপুপ্ফেহি পূজযিং.
‘‘একনৱুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা থেৰো অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো তংযেৱ গাথং অভাসীতি.
লোমসকঙ্গিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.