১০. উত্তিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
আবাধে মে সমুপ্পন্নেতি আযস্মতো উত্তিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ৱিৱট্টূপনিস্সযং পুঞ্ঞং উপচিনন্তো ইতো চতুনৱুতে কপ্পে সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে চন্দভাগায নদিযা মহাৰূপো সুসুমাৰো হুত্ৱা নিব্বত্তো. সো পাৰং গন্তুং নদিযা তীৰং উপগতং ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নচিত্তো পাৰং নেতুকামো তীৰসমীপে নিপজ্জি. ভগৱা তস্স অনুকম্পায পিট্ঠিযং পাদে ঠপেসি. সো হট্ঠো উদগ্গো পীতিৱেগেন দিগুণুস্সাহো হুত্ৱা সোতং ছিন্দন্তো সীঘেন জৱেন ভগৱন্তং পৰতীৰং নেসি. ভগৱা তস্স চিত্তপ্পসাদং ওলোকেত্ৱা ‘‘অযং ইতো চুতো দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা ততো পট্ঠায সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইতো চতুনৱুতে কপ্পে অমতং পাপুণিস্সতী’’তি ব্যাকৰিত্ৱা পক্কামি.
সো তথা সুগতীসুযেৱ পৰিব্ভমন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং অঞ্ঞতৰস্স ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি উত্তিযো নাম নামেন. সো ৱযপ্পত্তো ‘‘অমতং পৰিযেসিস্সামী’’তি পৰিব্বাজকো হুত্ৱা ৱিচৰন্তো একদিৱসং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা সাসনে পব্বজিত্ৱাপি সীলাদীনং অৱিসোধিতত্তা ৱিসেসং নিব্বত্তেতুং অসক্কোন্তো অঞ্ঞে ভিক্খূ ৱিসেসং নিব্বত্তেত্ৱা অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তে দিস্ৱা সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা সঙ্খেপেনেৱ ওৱাদং যাচি. সত্থাপি তস্স ‘‘তস্মাতিহ ত্ৱং, উত্তিয, আদিমেৱ ৱিসোধেহী’’তিআদিনা (সং. নি. ৫.৩৬৯) সঙ্খেপেনেৱ ওৱাদং অদাসি. সো তস্স ওৱাদে ঠত্ৱা ৱিপস্সনং আৰভি. তস্স আৰদ্ধৱিপস্সনস্স আবাধো উপ্পজ্জি. উপ্পন্নে পন আবাধে সঞ্জাতসংৱেগো ৱীৰিযাৰম্ভৱত্থুং কত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.৩.১৬৯-১৭৯) –
‘‘চন্দভাগানদীতীৰে, সুসুমাৰো অহং তদা;
সগোচৰপসুতোহং, নদিতিত্থং অগচ্ছহং.
‘‘সিদ্ধত্থো তম্হি সমযে, সযম্ভূ অগ্গপুগ্গলো;
নদিং তৰিতুকামো সো, নদিতিত্থং উপাগমি.
‘‘উপগতে চ সম্বুদ্ধে, অহম্পি তত্থুপাগমিং;
উপগন্ত্ৱান সম্বুদ্ধং, ইমং ৱাচং উদীৰযিং.
‘‘অভিৰূহ মহাৱীৰ, তাৰেস্সামি অহং তুৱং;
পেত্তিকং ৱিসযং ময্হং, অনুকম্প মহামুনি.
‘‘মম উগ্গজ্জনং সুত্ৱা, অভিৰূহি মহামুনি;
হট্ঠো হট্ঠেন চিত্তেন, তাৰেসিং লোকনাযকং.
‘‘নদিযা পাৰিমে তীৰে, সিদ্ধত্থো লোকনাযকো;
অস্সাসেসি মমং তত্থ, অমতং পাপুণিস্সতি.
‘‘তম্হা কাযা চৱিত্ৱান, দেৱলোকং অগচ্ছহং;
দিব্বসুখং অনুভৱিং, অচ্ছৰাহি পুৰক্খতো.
‘‘সত্তক্খত্তুঞ্চ দেৱিন্দো, দেৱৰজ্জমকাসহং;
তীণিক্খত্তুং চক্কৱত্তী, মহিযা ইস্সৰো অহুং.
‘‘ৱিৱেকমনুযুত্তোহং, নিপকো চ সুসংৱুতো;
ধাৰেমি অন্তিমং দেহং, সম্মাসম্বুদ্ধসাসনে.
‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, তাৰেসিং যং নৰাসভং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, তৰণায ইদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো সম্মা পটিপত্তিযা পৰিপুণ্ণাকাৰৱিভাৱনমুখেন অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো ‘‘আবাধে মে সমুপ্পন্নে’’তি গাথং অভাসি.
৩০. তত্থ আবাধে মে সমুপ্পন্নেতি সৰীৰস্স আবাধনতো ‘‘আবাধো’’তি লদ্ধনামে ৱিসভাগধাতুক্খোভহেতুকে ৰোগে ময্হং সঞ্জাতে. সতি মে উদপজ্জথাতি ‘‘উপ্পন্নো খো মে আবাধো, ঠানং খো পনেতং ৱিজ্জতি, যদিদং আবাধো ৱড্ঢেয্য. যাৱ পনাযং আবাধো ন ৱড্ঢতি, হন্দাহং ৱীৰিযং আৰভামি ‘অপ্পত্তস্স পত্তিযা অনধিগতস্স অধিগমায অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিৰিযাযা’’’তি ৱীৰিযাৰম্ভৱত্থুভূতা সতি তস্সেৱ আবাধস্স ৱসেন দুক্খায ৱেদনায পীড়িযমানস্স ময্হং উদপাদি. তেনাহ ‘‘আবোধো মে সমুপ্পন্নো, কালো মে নপ্পমজ্জিতু’’ন্তি. এৱং উপ্পন্নঞ্হি সতিং অঙ্কুসং কত্ৱা অযং থেৰো অৰহত্তং পত্তোতি.
উত্তিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
ততিযৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.