৭. দাসকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
মিদ্ধী যদাতি আযস্মতো দাসকত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সো কিৰ ইতো একনৱুতে কপ্পে অনুপ্পন্নে তথাগতে অজিতস্স নাম পচ্চেকবুদ্ধস্স গন্ধমাদনতো মনুস্সপথং ওতৰিত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং গামে পিণ্ডায চৰন্তস্স মনোৰমানি অম্বফলানি অদাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো কস্সপস্স ভগৱতো কালে সাসনে পব্বজিত্ৱা ৱিৱট্টূপনিস্সযং বহুং পুঞ্ঞং অকাসি. এৱং কুসলকম্মপ্পসুতো হুত্ৱা সুগতিতো সুগতিং উপগচ্ছন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং কুলগেহে নিব্বত্তি. দাসকোতিস্স নামং অহোসি. সো অনাথপিণ্ডিকেন গহপতিনা ৱিহাৰপটিজগ্গনকম্মে ঠপিতো সক্কচ্চং ৱিহাৰং পটিজগ্গন্তো অভিণ্হং বুদ্ধদস্সনেন ধম্মস্সৱনেন চ পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজি. কেচি পন ভণন্তি – ‘‘অযং কস্সপস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱযপ্পত্তো অঞ্ঞতৰং খীণাসৱত্থেৰং উপট্ঠহন্তো কিঞ্চি কম্মং কাৰাপেতুকামো থেৰং আণাপেসি. সো তেন কম্মেন অম্হাকং ভগৱতো কালে সাৱত্থিযং অনাথপিণ্ডিকস্স দাসিযা কুচ্ছিম্হি নিব্বত্তো ৱযপ্পত্তো সেট্ঠিনা ৱিহাৰপটিজগ্গনে ঠপিতো ৱুত্তনযেনেৱ পটিলদ্ধসদ্ধো অহোসি. মহাসেট্ঠি তস্স সীলাচাৰং অজ্ঝাসযঞ্চ ঞত্ৱা ভুজিস্সং কত্ৱা ‘যথাসুখং পব্বজা’তি আহ. তং ভিক্খূ পব্বাজেসু’’ন্তি. সো পব্বজিতকালতো পট্ঠায কুসীতো হীনৱীৰিযো হুত্ৱা ন কিঞ্চি ৱত্তপটিৱত্তং কৰোতি, কুতো সমণধম্মং, কেৱলং যাৱদত্থং ভুঞ্জিত্ৱা নিদ্দাবহুলো ৱিহৰতি. ধম্মস্সৱনকালেপি একং কোণং পৱিসিত্ৱা পৰিসপৰিযন্তে নিসিন্নো ঘুৰুঘুৰুপস্সাসী নিদ্দাযতেৱ. অথস্স ভগৱা পুব্বূপনিস্সযং ওলোকেত্ৱা সংৱেগজননত্থং ‘‘মিদ্ধী যদা হোতি মহগ্ঘসো চা’’তি গাথং অভাসি.
১৭. তত্থ মিদ্ধীতি থিনমিদ্ধাভিভূতো, যঞ্হি মিদ্ধং অভিভৱতি, তং থিনম্পি অভিভৱতেৱ. যদাতি যস্মিং কালে. মহগ্ঘসোতি মহাভোজনো, আহৰহত্থকঅলংসাটকতত্থৱট্টককাকমাসকভুত্তৱমিতকানং অঞ্ঞতৰো ৱিয. নিদ্দাযিতাতি সুপনসীলো. সম্পৰিৱত্তসাযীতি সম্পৰিৱত্তকং সম্পৰিৱত্তকং নিপজ্জিত্ৱা উভযেনপি সেয্যসুখং পস্সসুখং মিদ্ধসুখং অনুযুত্তোতি দস্সেতি. নিৱাপপুট্ঠোতি কুণ্ডকাদিনা সূকৰভত্তেন পুট্ঠো ভৰিতো. ঘৰসূকৰো হি বালকালতো পট্ঠায পোসিযমানো থূলসৰীৰকালে গেহা বহি নিক্খমিতুং অলভন্তো হেট্ঠামঞ্চাদীসু সম্পৰিৱত্তেত্ৱা সম্পৰিৱত্তেত্ৱা সযতেৱ. ইদং ৱুত্তং হোতি – যদা পুৰিসো মিদ্ধী চ হোতি মহগ্ঘসো চ নিৱাপপুট্ঠো মহাৱৰাহো ৱিয অঞ্ঞেন ইৰিযাপথেন যাপেতুং অসক্কোন্তো নিদ্দাযনসীলো সম্পৰিৱত্তসাযী, তদা সো ‘‘অনিচ্চং দুক্খং অনত্তা’’তি তীণি লক্খণানি মনসিকাতুং ন সক্কোতি. তেসং অমনসিকাৰা মন্দপঞ্ঞো পুনপ্পুনং গব্ভং উপেতি, গব্ভাৱাসতো ন পৰিমুচ্চতেৱাতি. তং সুত্ৱা দাসকত্থেৰো সংৱেগজাতো ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং সচ্ছাকাসি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫১.৭৪, ৮০-৮৪) –
‘‘অজিতো নাম সম্বুদ্ধো, হিমৱন্তে ৱসী তদা;
চৰণেন চ সম্পন্নো, সমাধিকুসলো মুনি.
‘‘সুৱণ্ণৱণ্ণে সম্বুদ্ধে, আহুতীনং পটিগ্গহে;
ৰথিযং পটিপজ্জন্তে, অম্বফলমদাসহং.
‘‘একনৱুতে ইতো কপ্পে, যং ফলং অদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, ফলদানস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা থেৰো ইমায গাথায মং ভগৱা ওৱদি, ‘‘অযং গাথা ময্হং অঙ্কুসভূতা’’তি তমেৱ গাথং পচ্চুদাহাসি. তযিদং থেৰস্স পৰিৱত্তাহাৰনযেন অঞ্ঞাব্যাকৰণং জাতং.
দাসকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.