২. মহাৱচ্ছত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
পঞ্ঞাবলীতি আযস্মতো মহাৱচ্ছত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযং কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো ভিক্খুসঙ্ঘস্স চ পানীযদানমদাসি. পুন সিখিস্স ভগৱতো কালে উপাসকো হুত্ৱা ৱিৱট্টূপনিস্সযং বহুং পুঞ্ঞকম্মং অকাসি, সো তেহি পুঞ্ঞকম্মেহি তত্থ তত্থ সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধৰট্ঠে নাড়কগামে সমিদ্ধিস্স নাম ব্ৰাহ্মণস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি. তস্স মহাৱচ্ছোতি নামং অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স ভগৱতো সাৱকভাৱং সুত্ৱা ‘‘সোপি নাম মহাপঞ্ঞো. যস্স সাৱকত্তং উপাগতো, সো এৱ মঞ্ঞে ইমস্মিং লোকে অগ্গপুগ্গলো’’তি ভগৱতি সদ্ধং উপ্পাদেত্ৱা সত্থু সন্তিকে পব্বজিত্ৱা কম্মট্ঠানং অনুযুঞ্জন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫০.৫১-৫৬) –
‘‘পদুমুত্তৰবুদ্ধস্স, ভিক্খুসঙ্ঘে অনুত্তৰে;
পসন্নচিত্তো সুমনো, পানীযঘটমপূৰযিং.
‘‘পব্বতগ্গে দুমগ্গে ৱা, আকাসে ৱাথ ভূমিযং;
যদা পানীযমিচ্ছামি, খিপ্পং নিব্বত্ততে মম.
‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং দানমদদিং তদা;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, দকদানস্সিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… ভৱা সব্বে সমূহতা;
ছড়ভিঞ্ঞা সচ্ছিকতা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
এৱং পন অৰহত্তং পত্ৱা ৱিমুত্তিসুখং অনুভৱন্তো সাসনস্স নিয্যানিকভাৱৱিভাৱনেন সব্ৰহ্মচাৰীনং উস্সাহজননত্থং ‘‘পঞ্ঞাবলী’’তি গাথং অভাসি.
১২. তত্থ পঞ্ঞাবলীতি পাৰিহাৰিযপঞ্ঞায ৱিপস্সনাপঞ্ঞায চ ৱসেন অভিণ্হসো সাতিসযেন পঞ্ঞাবলেন সমন্নাগতো. সীলৱতূপপন্নোতি উক্কংসগতেন চতুপাৰিসুদ্ধিসীলেন, ধুতধম্মসঙ্খাতেহি ৱতেহি চ উপপন্নো সমন্নাগতো. সমাহিতোতি উপচাৰপ্পনাভেদেন সমাধিনা সমাহিতো. ঝানৰতোতি ততো এৱ আৰম্মণূপনিজ্ঝানে লক্খণূপনিজ্ঝানে চ ৰতো সততাভিযুত্তো. সব্বকালং সতিযা অৱিপ্পৱাসৱসেন সতিমা. যদত্থিযন্তি অত্থতো অনপেতং অত্থিযং, যেন অত্থিযং যদত্থিযং. যথা পচ্চযে পৰিভুঞ্জন্তস্স পৰিভুঞ্জনং অত্থিযং হোতি, তথা ভোজনং ভুঞ্জমানো. সামিপৰিভোগেন হি তং অত্থিযং হোতি দাযজ্জপৰিভোগেন ৱা, ন অঞ্ঞথা ভোজনন্তি চ নিদস্সনমত্তং দট্ঠব্বং. ভুঞ্জিযতি পৰিভুঞ্জিযতীতি ৱা ভোজনং, চত্তাৰো পচ্চযা. ‘‘যদত্থিক’’ন্তি ৱা পাঠো. যদত্থং যস্সত্থায সত্থাৰা পচ্চযা অনুঞ্ঞাতা, তদত্থং কাযস্স ঠিতিআদিঅত্থং, তঞ্চ অনুপাদিসেসনিব্বানত্থং. তস্মা অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থং ভোজনপচ্চযে ভুঞ্জমানো ততো এৱ কঙ্খেথ কালং অত্তনো অনুপাদাপৰিনিব্বানকালং আগমেয্য. ইধ ইমস্মিং সাসনে ৱীতৰাগো. বাহিৰকস্স পন কামেসু ৱীতৰাগস্স ইদং নত্থীতি অধিপ্পাযো.
মহাৱচ্ছত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.