৮. কিমিলত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
অভিসত্তোৱ নিপততীতি আযস্মতো কিমিলত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি কৰোন্তো ককুসন্ধস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো পৰিনিব্বুতে সত্থৰি তস্স ধাতুযো উদ্দিস্স সড়লমালাহি মণ্ডপাকাৰেন পূজং অকাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন তাৱতিংসে নিব্বত্তিত্ৱা অপৰাপৰং দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কপিলৱত্থুনগৰে সাকিযৰাজকুলে নিব্বত্তি, কিমিলোতিস্স নামং অহোসি. সো ৱযপ্পত্তো ভোগসম্পত্তিযা সম্পন্নো ৱিহৰতি. তস্স ঞাণপৰিপাকং দিস্ৱা সংৱেগজননত্থং অনুপিযাযং ৱিহৰন্তো সত্থা পঠমযোব্বনে ঠিতং দস্সনীযং ইত্থিৰূপং অভিনিম্মিনিত্ৱা পুৰতো দস্সেত্ৱা পুন অনুক্কমেন যথা জৰাৰোগৱিপত্তীহি অভিভূতা দিস্সতি, তথা অকাসি. তং দিস্ৱা কিমিলকুমাৰো অতিৱিয সংৱেগং পকাসেন্তো –
১১৮. ‘‘অভিসত্তোৱ নিপততি ৱযো, ৰূপং অঞ্ঞমিৱ তথেৱ সন্তং;
তস্সেৱ সতো অৱিপ্পৱসতো, অঞ্ঞস্সেৱ সৰামি অত্তান’’ন্তি. –
গাথং অভাসি.
তত্থ অভিসত্তোৱাতি ‘‘ত্ৱং সীঘং গচ্ছ মা তিট্ঠা’’তি দেৱেহি অনুসিট্ঠো আণত্তো ৱিয. ‘‘অভিসট্ঠো ৱা’’তিপি পাঠো, ‘‘ত্ৱং লহুং গচ্ছা’’তি কেনচি অভিলাসাপিতো ৱিযাতি অত্থো. নিপততীতি অতিপততি অভিধাৱতি ন তিট্ঠতি, খণে খণে খযৱযং পাপুণাতীতি অত্থো. ৱযোতি বাল্যযোব্বনাদিকো সৰীৰস্স অৱত্থাৱিসেসো. ইধ পনস্স যোব্বঞ্ঞং অধিপ্পেতং, তং হিস্স অভিপতন্তং খীযন্তং হুত্ৱা উপট্ঠিতং. ৰূপন্তি ৰূপসম্পদাতি ৱদতি. ৰূপন্তি পন সৰীৰং ‘‘অট্ঠিঞ্চ পটিচ্চ ন্হাৰুঞ্চ পটিচ্চ মংসঞ্চ পটিচ্চ আকাসো পৰিৱাৰিতো ৰূপংত্ৱেৱ সঙ্খং গচ্ছতী’’তিআদীসু (ম. নি. ১.৩০৬) ৱিয. অঞ্ঞমিৱ তথেৱ সন্তন্তি ইদং ৰূপং যাদিসং, সযং তথেৱ তেনেৱাকাৰেন সন্তং ৱিজ্জমানং অঞ্ঞং ৱিয ময্হং উপট্ঠাতীতি অধিপ্পাযো. ‘‘তদেৱ সন্ত’’ন্তি চ কেচি পঠন্তি. তস্সেৱ সতোতি তস্সেৱ মে অনঞ্ঞস্স সতো সমানস্স. অৱিপ্পৱসতোতি ন ৱিপ্পৱসন্তস্স, চিৰৱিপ্পৱাসেন হি সতো অনঞ্ঞম্পি অঞ্ঞং ৱিয উপট্ঠাতি ইদম্পি ইধ নত্থীতি অধিপ্পাযো. অঞ্ঞস্সেৱ সৰামি অত্তানন্তি ইমং মম অত্তভাৱং অঞ্ঞস্স সত্তস্স ৱিয সৰামি উপধাৰেমি সঞ্জানামীতি অত্থো. তস্সেৱং অনিচ্চতং মনসি কৰোন্তস্স দড়্হতৰো সংৱেগো উদপাদি, সো সংৱেগজাতো সত্থাৰং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনং পট্ঠপেত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ২.৫৬.৪২-৪৮) –
‘‘নিব্বুতে ককুসন্ধম্হি, ব্ৰাহ্মণম্হি ৱুসীমতি;
গহেত্ৱা সড়লং মালং, মণ্ডপং কাৰযিং অহং.
‘‘তাৱতিংসং গতো সন্তো, লভিম্হ ব্যম্হমুত্তমং;
অঞ্ঞে দেৱেতিৰোচামি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
‘‘দিৱা ৱা যদি ৱা ৰত্তিং, চঙ্কমন্তো ঠিতো চহং;
ছন্নো সড়লপুপ্ফেহি, পুঞ্ঞকম্মস্সিদং ফলং.
‘‘ইমস্মিংযেৱ কপ্পম্হি, যং বুদ্ধমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱাপি থেৰো অত্তনো পুৰিমুপ্পন্নং অনিচ্চতামনসিকাৰং ৱিভাৱেন্তো তমেৱ গাথং পচ্চুদাহাসি. তেনেতং ইমস্স থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণম্পি অহোসি.
কিমিলত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.