৬. পাৰাপৰিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
ছফস্সাযতনে হিত্ৱাতি আযস্মতো পাৰাপৰিযত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো পিযদস্সিস্স ভগৱতো কালে নেসাদযোনিযং নিব্বত্তিত্ৱা তস্স ৱিঞ্ঞুতং পত্তস্স ৱিচৰণট্ঠানে অঞ্ঞতৰস্মিং ৱনসণ্ডে পিযদস্সী ভগৱা তং অনুগ্গণ্হিতুং নিৰোধসমাপত্তিং সমাপজ্জিত্ৱা নিসীদি. সো চ মিগে পৰিযেসন্তো তং ঠানং গতো সত্থাৰং দিস্ৱা পসন্নমানসো ভগৱন্তং অন্তো কত্ৱা কতং সাখামণ্ডপং পদুমপুপ্ফেহি কূটাগাৰাকাৰেন সঞ্ছাদেত্ৱা উড়াৰং পীতিসোমনস্সং পটিসংৱেদেন্তো সত্তাহং নমস্সমানো অট্ঠাসি. দিৱসে দিৱসে চ মিলাতমিলাতানি অপনেত্ৱা অভিনৱেহি ছাদেসি. সত্থা সত্তাহস্স অচ্চযেন নিৰোধতো ৱুট্ঠহিত্ৱা ভিক্খুসঙ্ঘং অনুস্সৰি. তাৱদেৱ অসীতিসহস্সমত্তা ভিক্খূ সত্থাৰং পৰিৱাৰেসুং. ‘‘মধুৰধম্মকথং সুণিস্সামা’’তি দেৱতা সন্নিপতিংসু, মহা সমাগমো অহোসি. সত্থা অনুমোদনং কৰোন্তো তস্স দেৱমনুস্সেসু ভাৱিনিং সম্পত্তিং ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱকবোধিঞ্চ ব্যাকৰিত্ৱা পক্কামি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে ৰাজগহে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ হুত্ৱা পৰাপৰগোত্ততায পাৰাপৰিযোতি লদ্ধসমঞ্ঞো বহূ ব্ৰাহ্মণে মন্তে ৱাচেন্তো সত্থু ৰাজগহগমনে বুদ্ধানুভাৱং দিস্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.৪০.৩৫৩-৩৮৫) –
‘‘পিযদস্সী নাম ভগৱা, সযম্ভূ লোকনাযকো;
ৱিৱেককামো সম্বুদ্ধো, সমাধিকুসলো মুনি.
‘‘ৱনসণ্ডং সমোগ্গয্হ, পিযদস্সী মহামুনি;
পংসুকূলং পত্থৰিত্ৱা, নিসীদি পুৰিসুত্তমো.
‘‘মিগলুদ্দো পুৰে আসিং, অৰঞ্ঞে কাননে অহং;
পসদং মিগমেসন্তো, আহিণ্ডামি অহং তদা.
‘‘তত্থদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, ওঘতিণ্ণমনাসৱং;
পুপ্ফিতং সালৰাজংৱ, সতৰংসিংৱ উগ্গতং.
‘‘দিস্ৱানহং দেৱদেৱং, পিযদস্সিং মহাযসং;
জাতস্সৰং সমোগ্গয্হ, পদুমং আহৰিং তদা.
‘‘আহৰিত্ৱান পদুমং, সতপত্তং মনোৰমং;
কূটাগাৰং কৰিত্ৱান, ছাদযিং পদুমেনহং.
‘‘অনুকম্পকো কাৰুণিকো, পিযদস্সী মহামুনি;
সত্তৰত্তিন্দিৱং বুদ্ধো, কূটাগাৰে ৱসী জিনো.
‘‘পুৰাণং ছড্ডযিত্ৱান, নৱেন ছাদযিং অহং;
অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱান, অট্ঠাসিং তাৱদে অহং.
‘‘ৱুট্ঠহিত্ৱা সমাধিম্হা, পিযদস্সী মহামুনি;
দিসং অনুৱিলোকেন্তো, নিসীদি লোকনাযকো.
‘‘তদা সুদস্সনো নাম, উপট্ঠাকো মহিদ্ধিকো;
চিত্তমঞ্ঞায বুদ্ধস্স, পিযদস্সিস্স সত্থুনো.
‘‘অসীতিযা সহস্সেহি, ভিক্খূহি পৰিৱাৰিতো;
ৱনন্তে সুখমাসীনং, উপেসি লোকনাযকং.
‘‘যাৱতা ৱনসণ্ডম্হি, অধিৱত্থা চ দেৱতা;
বুদ্ধস্স চিত্তমঞ্ঞায, সব্বে সন্নিপতুং তদা.
‘‘সমাগতেসু যক্খেসু, কুম্ভণ্ডে সহৰক্খসে;
ভিক্খুসঙ্ঘে চ সম্পত্তে, গাথা পব্যাহৰী জিনো.
‘‘থোমং সত্তাহং পূজেসি, আৱাসঞ্চ অকাসি মে;
তমহং কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
‘‘সুদুদ্দসং সুনিপুণং, গম্ভীৰং সুপ্পকাসিতং;
ঞাণেন কিত্তযিস্সামি, সুণাথ মম ভাসতো.
‘‘চতুদ্দসানি কপ্পানি, দেৱৰজ্জং কৰিস্সতি;
কূটাগাৰং মহন্তস্স, পদ্মপুপ্ফেহি ছাদিতং.
‘‘আকাসে ধাৰযিস্সতি, পুপ্ফকম্মস্সিদং ফলং;
চতুব্বীসে কপ্পসতে, ৱোকিণ্ণং সংসৰিস্সতি.
‘‘তত্থ পুপ্ফমযং ব্যম্হং, আকাসে ধাৰযিস্সতি;
যথা পদুমপত্তম্হি, তোযং ন উপলিম্পতি.
‘‘তথেৱীমস্স ঞাণম্হি, কিলেসা নোপলিম্পৰে;
মনসা ৱিনিৱট্টেত্ৱা, পঞ্চ নীৱৰণে অযং.
‘‘চিত্তং জনেত্ৱা নেক্খম্মে, অগাৰা পব্বজিস্সতি;
ততো পুপ্ফমযে ব্যম্হে, ধাৰেন্তে নিক্খমিস্সতি.
‘‘ৰুক্খমূলে ৱসন্তস্স, নিপকস্স সতীমতো;
তত্থ পুপ্ফমযং ব্যম্হং, মত্থকে ধাৰযিস্সতি.
‘‘চীৱৰং পিণ্ডপাতঞ্চ, পচ্চযং সযনাসনং;
দত্ৱান ভিক্খুসঙ্ঘস্স, নিব্বাযিস্সতিনাসৱো.
‘‘কূটাগাৰেন চৰতা, পব্বজ্জং অভিনিক্খমিং;
ৰুক্খমূলে ৱসন্তম্পি, কূটাগাৰং ধৰীযতি.
‘‘চীৱৰে পিণ্ডপাতে চ, চেতনা মে ন ৱিজ্জতি;
পুঞ্ঞকম্মেন সংযুত্তো, লভামি পৰিনিট্ঠিতং.
‘‘গণনাতো অসঙ্খেয্যা, কপ্পকোটী বহূ মম;
ৰিত্তকা তে অতিক্কন্তা, পমুত্তা লোকনাযকা.
‘‘অট্ঠাৰসে কপ্পসতে, পিযদস্সী ৱিনাযকো;
তমহং পযিৰুপাসিত্ৱা, ইমং যোনিং উপাগতো.
‘‘ইধ পস্সামি সম্বুদ্ধং, অনোমং নাম চক্খুমং;
তমহং উপগন্ত্ৱান, পব্বজিং অনগাৰিযং.
‘‘দুক্খস্সন্তকৰো বুদ্ধো, মগ্গং মে দেসযী জিনো;
তস্স ধম্মং সুণিত্ৱান, পত্তোম্হি অচলং পদং.
‘‘তোসযিত্ৱান সম্বুদ্ধং, গোতমং সক্যপুঙ্গৱং;
সব্বাসৱে পৰিঞ্ঞায, ৱিহৰামি অনাসৱো.
‘‘অট্ঠাৰসে কপ্পসতে, যং বুদ্ধমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা সঞ্জাতসোমনস্সো উদানৱসেন –
১১৬. ‘‘ছফস্সাযতনে হিত্ৱা, গুত্তদ্ৱাৰো সুসংৱুতো;
অঘমূলং ৱমিত্ৱান, পত্তো মে আসৱক্খযো’’তি. – গাথং অভাসি;
তত্থ ছফস্সাযতনে হিত্ৱাতি চক্খুসম্ফস্সাদীনং ছন্নং সম্ফস্সানং উপ্পত্তিট্ঠানতায ‘‘ফস্সাযতনানী’’তি লদ্ধনামানি চক্খাদীনি ছ অজ্ঝত্তিকাযতনানি তপ্পটিবদ্ধসংকিলেসপ্পহানৱসেন পহায. গুত্তদ্ৱাৰো সুসংৱুতোতি ততো এৱ চক্খুদ্ৱাৰাদীনং গুত্তত্তা, তত্থ পৱত্তনকানং অভিজ্ঝাদীনং পাপধম্মানং পৱেসননিৱাৰণেন সতিকৱাটেন সুট্টু পিহিতত্তা গুত্তদ্ৱাৰো সুসংৱুতো. অথ ৱা মনচ্ছট্ঠানং ছন্নং দ্ৱাৰানং ৱুত্তনযেন ৰক্খিতত্তা গুত্তদ্ৱাৰো, কাযাদীহি সুট্ঠু সঞ্ঞতত্তা সুসংৱুতোতি এৱমেত্থ অত্থো ৱেদিতব্বো. অঘমূলং ৱমিত্ৱানাতি অঘস্স ৱট্টদুক্খস্স মূলভূতং অৱিজ্জাভৱতণ্হাসঙ্খাতং দোসং, সব্বং ৱা কিলেসদোসং অৰিযমগ্গসঙ্খাতৱমনযোগপানেন উগ্গিৰিত্ৱা সন্তানতো বহি কত্ৱা, বহিকৰণহেতু ৱা. পত্তো মে আসৱক্খযোতি কামাসৱাদযো আসৱা এত্থ খীযন্তি, তেসং ৱা খযেন পত্তব্বোতি আসৱক্খযো, নিব্বানং অৰহত্তঞ্চ. সো আসৱক্খযো পত্তো অধিগতোতি উদানৱসেন অঞ্ঞং ব্যাকাসি.
পাৰাপৰিযত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.