৯. সঙ্ঘৰক্খিতত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

ন নূনাযং পৰমহিতানুকম্পিনোতি আযস্মতো সঙ্ঘৰক্খিতত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? সোপি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো ইতো চতুনৱুতে কপ্পে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং পব্বতপাদে ৱসন্তে সত্ত পচ্চেকসম্বুদ্ধে দিস্ৱা পসন্নমানসো কদম্বপুপ্ফানি গহেত্ৱা পূজেসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং ইব্ভকুলে নিব্বত্তি, তস্স সঙ্ঘৰক্খিতোতি নামং অহোসি. সো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা অঞ্ঞতৰং ভিক্খুং সহাযং কত্ৱা অৰঞ্ঞে ৱিহৰতি. থেৰস্স ৱসনট্ঠানতো অৱিদূৰে ৱনগুম্বে একা মিগী ৱিজাযিত্ৱা তৰুণং ছাপং ৰক্খন্তী ছাতজ্ঝত্তাপি পুত্তসিনেহেন দূৰে গোচৰায ন গচ্ছতি, আসন্নে চ তিণোদকস্স অলাভেন কিলমতি. তং দিস্ৱা থেৰো, ‘‘অহো ৱতাযং লোকো তণ্হাবন্ধনবদ্ধো মহাদুক্খং অনুভৱতি, ন তং ছিন্দিতুং সক্কোতী’’তি সংৱেগজাতো তমেৱ অঙ্কুসং কত্ৱা ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৬.৩০-৩৪) –

‘‘হিমৱন্তস্সাৱিদূৰে, কুক্কুটো নাম পব্বতো;

তম্হি পব্বতপাদম্হি, সত্ত বুদ্ধা ৱসন্তি তে.

‘‘কদম্বং পুপ্ফিতং দিস্ৱা, দীপৰাজংৱ উগ্গতং;

উভো হত্থেহি পগ্গয্হ, সত্ত বুদ্ধে সমোকিৰিং.

‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিৰোপযিং;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.

‘‘দ্ৱেনৱুতে ইতো কপ্পে, সত্তাসুং পুপ্ফনামকা;

সত্তৰতনসম্পন্না, চক্কৱত্তী মহব্বলা.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো দুতিযকং ভিক্খুং মিচ্ছাৱিতক্কবহুলং ৱিহৰন্তং ঞত্ৱা তমেৱ মিগিং উপমং কৰিত্ৱা তং ওৱদন্তো –

১০৯. ‘‘ন নূনাযং পৰমহিতানুকম্পিনো, ৰহোগতো অনুৱিগণেতি সাসনং;

তথাহযং ৱিহৰতি পাকতিন্দ্ৰিযো, মিগী যথা তৰুণজাতিকা ৱনে’’তি. –

গাথং অভাসি.

তত্থ ন নূনাযন্তি ন-ইতি পটিসেধে নিপাতো. নূনাতি পৰিৱিতক্কে. নূন অযন্তি পদচ্ছেদো. পৰমহিতানুকম্পিনোতি পৰমং অতিৱিয, পৰমেন ৱা অনুত্তৰেন হিতেন সত্তে অনুকম্পনসীলস্স ভগৱতো. ৰহোগতোতি ৰহসি গতো, সুঞ্ঞাগাৰগতো কাযৱিৱেকযুত্তোতি অত্থো. অনুৱিগণেতীতি এত্থ ‘‘ন নূনা’’তি পদদ্ৱযং আনেত্ৱা সম্বন্ধিতব্বং ‘‘নানুৱিগণেতি নূনা’’তি, ন চিন্তেসি মঞ্ঞে, ‘‘নানুযুঞ্জতী’’তি তক্কেমীতি অত্থো. সাসনন্তি পটিপত্তিসাসনং, চতুসচ্চকম্মট্ঠানভাৱনন্তি অধিপ্পাযো. তথা হীতি তেনেৱ কাৰণেন, সত্থু সাসনস্স অননুযুঞ্জনতো এৱ. অযন্তি অযং ভিক্খু. পাকতিন্দ্ৰিযোতি মনচ্ছট্ঠানং ইন্দ্ৰিযানং যথাসকং ৱিসযেসু ৱিস্সজ্জনতো সভাৱভূতইন্দ্ৰিযো, অসংৱুতচক্খুদ্ৱাৰাদিকোতি অত্থো. যস্স তণ্হাসঙ্গস্স অচ্ছিন্নতায সো ভিক্খু পাকতিন্দ্ৰিযো ৱিহৰতি, তস্স উপমং দস্সেন্তো ‘‘মিগী যথা তৰুণজাতিকা ৱনে’’তি আহ. যথা অযং তৰুণসভাৱা মিগী পুত্তস্নেহস্স অচ্ছিন্নতায ৱনে দুক্খং অনুভৱতি, ন তং অতিৱত্ততি, এৱমযম্পি ভিক্খু সঙ্গস্স অচ্ছিন্নতায পাকতিন্দ্ৰিযো ৱিহৰন্তো ৱট্টদুক্খং নাতিৱত্ততীতি অধিপ্পাযো. ‘‘তৰুণৱিজাতিকা’’তি ৱা পাঠো. অভিনৱপ্পসুতা বালৱচ্ছাতি অত্থো. তং সুত্ৱা সো ভিক্খু সঞ্জাতসংৱেগো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি.

সঙ্ঘৰক্খিতত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.