১০. উসভত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
নগা নগগ্গেসু সুসংৱিৰূড়্হাতি আযস্মতো উসভত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পতি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে ৱিৱট্টূপনিস্সযানি পুঞ্ঞানি কৰোন্তো ইতো একতিংসে কপ্পে সিখিস্স ভগৱতো কালে দেৱপুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তো একদিৱসং সত্থাৰং দিস্ৱা পসন্নমানসো দিব্বপুপ্ফেহি পূজং অকাসি. সা পুপ্ফপূজা সত্তাহং পুপ্ফমণ্ডপাকাৰেন অট্ঠাসি. দেৱমনুস্সানং মহাসমাগমো অহোসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱমনুস্সেসু সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে কোসলৰট্ঠে ইব্ভকুলে নিব্বত্তি, তস্স উসভোতি নামং অহোসি. সো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো জেতৱনপটিগ্গহণে সত্থৰি লদ্ধপ্পসাদো পব্বজিত্ৱা কতপুব্বকিচ্চো অৰঞ্ঞে পব্বতপাদে ৱিহৰতি. তেন চ সমযেন পাৱুসকালমেঘে অভিপ্পৱুট্ঠে পব্বতসিখৰেসু ৰুক্খগচ্ছলতায ঘনপণ্ণসণ্ডিনো হোন্তি. অথেকদিৱসং থেৰো লেণতো নিক্খমিত্ৱা তং ৱনৰামণেয্যকং পব্বতৰামণেয্যকঞ্চ দিস্ৱা যোনিসোমনসিকাৰৱসেন ‘‘ইমেপি নাম ৰুক্খাদযো অচেতনা উতুসম্পত্তিযা ৱড্ঢিং পাপুণন্তি, অথ কস্মা নাহং উতুসপ্পাযং লভিত্ৱা গুণেহি ৱড্ঢিং পাপুণিস্সামী’’তি চিন্তেন্তো –
১১০. ‘‘নগা নগগ্গেসু সুসংৱিৰূড়্হা, উদগ্গমেঘেন নৱেন সিত্তা;
ৱিৱেককামস্স অৰঞ্ঞসঞ্ঞিনো, জনেতি ভিয্যো উসভস্স কল্যত’’ন্তি. –
গাথং অভাসি.
তত্থ নগাতি ৰুক্খা, ‘‘নাগা’’তি কেচি ৱদন্তি, নাগৰুক্খাতি অত্থো. নগগ্গেসূতি পব্বতসিখৰেসু. সুসংৱিৰূড়্হাতি সুট্ঠু সমন্ততো ৱিৰূড়্হমূলা হুত্ৱা পৰিতো উপৰি চ সম্মদেৱ সঞ্জাতসাখগ্গপল্লৱপ্পসাখাতি অত্থো. উদগ্গমেঘেন নৱেন সিত্তাতি পঠমুপ্পন্নেন উড়াৰেন মহতা পাৱুসমেঘেন অভিপ্পৱুট্ঠা. ৱিৱেককামস্সাতি কিলেসৱিৱিত্তং চিত্তৱিৱেকং ইচ্ছন্তস্স, অৰঞ্ঞৱাসেন তাৱ কাযৱিৱেকো লদ্ধো, ইদানি উপধিৱিৱেকাধিগমস্স নিস্সযভূতো চিত্তৱিৱেকো লদ্ধব্বোতি তং পত্থযমানস্স, জাগৰিযং অনুযুঞ্জন্তস্সাতি অত্থো, তেনাহ ‘‘অৰঞ্ঞসঞ্ঞিনো’’তি. অৰঞ্ঞৱাসো নাম সত্থাৰা ৱণ্ণিতো থোমিতো. সো চ খো যাৱদেৱ সমথৱিপস্সনাভাৱনাপাৰিপূৰিযা, তস্মা সা মযা হত্থগতা কাতব্বাতি এৱং অৰঞ্ঞগতসঞ্ঞিনো নেক্খম্মসঙ্কপ্পবহুলস্সাতি অত্থো. জনেতীতি উপ্পাদেন্তি, পুথুত্তে হি ইদং একৱচনং. কেচি পন ‘‘জনেন্তী’’তি পঠন্তি. ভিয্যোতি উপৰূপৰি. উসভস্সাতি অত্তানমেৱ পৰং ৱিয ৱদতি. কল্যতন্তি কল্যভাৱং চিত্তস্স কম্মঞ্ঞতং ভাৱনাযোগ্যতং. স্ৱাযমত্থো হেট্ঠা ৱুত্তোযেৱ. এৱং থেৰো ইমং গাথং ৱদন্তোযেৱ ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৬.২৫-২৯) –
‘‘দেৱপুত্তো অহং সন্তো, পূজযিং সিখিনাযকং;
মন্দাৰৱেন পুপ্ফেন, বুদ্ধস্স অভিৰোপযিং.
‘‘সত্তাহং ছদনং আসি, দিব্বং মালং তথাগতে;
সব্বে জনা সমাগন্ত্ৱা, নমস্সিংসু তথাগতং.
‘‘একতিংসে ইতো কপ্পে, যং পুপ্ফমভিপূজযিং;
দুগ্গতিং নাভিজানামি, বুদ্ধপূজাযিদং ফলং.
‘‘ইতো চ দসমে কপ্পে, ৰাজাহোসিং জুতিন্ধৰো;
সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অযমেৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণগাথা অহোসীতি.
উসভত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
একাদসমৱগ্গৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.