৭. ধম্মসৱত্থেৰগাথাৱণ্ণনা
পব্বজিং তুলযিত্ৱানাতি আযস্মতো ধম্মসৱত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযং কিৰ পদুমুত্তৰস্স ভগৱতো কালে সুৱচ্ছো নাম ব্ৰাহ্মণো হুত্ৱা তিণ্ণং ৱেদানং পাৰগূ ঘৰাৱাসে দোসং দিস্ৱা তাপসপব্বজ্জং পব্বজিত্ৱা অৰঞ্ঞাযতনে পব্বতন্তৰে অস্সমং কাৰেত্ৱা বহূহি তাপসেহি সদ্ধিং ৱসি. অথস্স কুসলবীজং ৰোপেতুকামো পদুমুত্তৰো ভগৱা অস্সমসমীপে আকাসে ঠত্ৱা ইদ্ধিপাটিহাৰিযং দস্সেসি. সো তং দিস্ৱা পসন্নমানসো পূজেতুকামো নাগপুপ্ফানি ওচিনাপেসি. সত্থা, ‘‘অলং ইমস্স তাপসস্স এত্তকং কুসলবীজ’’ন্তি পক্কামি. সো পুপ্ফানি গহেত্ৱা সত্থু গমনমগ্গং ওকিৰিত্ৱা চিত্তং পসাদেন্তো অঞ্জলিং পগ্গয্হ অট্ঠাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তিত্ৱা অপৰাপৰং সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে মগধৰট্ঠে ব্ৰাহ্মণকুলে নিব্বত্তিত্ৱা ধম্মসৱোতি লদ্ধনামো ৱিঞ্ঞুতং পত্তো হেতুসম্পত্তিযা চোদিযমানো ঘৰাৱাসে আদীনৱং পব্বজ্জায আনিসংসঞ্চ দিস্ৱা দক্খিণাগিৰিস্মিং ৱিহৰন্তং ভগৱন্তং উপসঙ্কমিত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজিত্ৱা ৱিপস্সনায কম্মং কৰোন্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৬.৩৯-৪৫) –
‘‘সুৱচ্ছো নাম নামেন, ব্ৰাহ্মণো মন্তপাৰগূ;
পুৰক্খতো সসিস্সেহি, ৱসতে পব্বতন্তৰে.
‘‘পদুমুত্তৰো নাম জিনো, আহুতীনং পটিগ্গহো;
মমুদ্ধৰিতুকামো সো, আগচ্ছি মম সন্তিকং.
‘‘ৱেহাসম্হি চঙ্কমতি, ধূপাযতি জলতে তথা;
হাসং মমং ৱিদিত্ৱান, পক্কামি পাচিনামুখো.
‘‘তঞ্চ অচ্ছৰিযং দিস্ৱা, অব্ভুতং লোমহংসনং;
নাগপুপ্ফং গহেত্ৱান, গতমগ্গম্হি ওকিৰিং.
‘‘সতসহস্সিতো কপ্পে, যং পুপ্ফং ওকিৰিং অহং;
তেন চিত্তপ্পসাদেন, দুগ্গতিং নুপপজ্জহং.
‘‘একতিংসে কপ্পসতে, ৰাজা আসি মহাৰহো;
সত্তৰতনসম্পন্নো, চক্কৱত্তী মহব্বলো.
‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.
অৰহত্তং পন পত্ৱা অত্তনো পটিপত্তিং পচ্চৱেক্খিত্ৱা সোমনস্সপ্পত্তো উদানৱসেন –
১০৭. ‘‘পব্বজিং তুলযিত্ৱান, অগাৰস্মানগাৰিযং;
তিস্সো ৱিজ্জা অনুপ্পত্তা, কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি. – গাথং অভাসি;
তত্থ পব্বজিং তুলযিত্ৱানাতি ‘‘সম্বাধো ঘৰাৱাসো ৰজাপথো’’তিআদিনা (দী. নি. ১.১৯১; ম. নি. ২.১০; সং. নি. ২.১৫৪) ঘৰাৱাসে, ‘‘অপ্পস্সাদা কামা বহুদুক্খা বহুপাযাসা’’তিআদিনা (পাচি. ৪১৭; ম. নি. ১.১৭৭) কামেসু আদীনৱং তপ্পটিপক্খতো নেক্খম্মে চ আনিসংসং তুলভূতায পঞ্ঞায ৱিচাৰেত্ৱা ৱীমংসিত্ৱাতি অত্থো. সেসং হেট্ঠা ৱুত্তনযমেৱ. ইদমেৱ চ থেৰস্স অঞ্ঞাব্যাকৰণং অহোসীতি.
ধম্মসৱত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.