৩. এৰকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা

দুক্খা কামা এৰকাতি আযস্মতো এৰকত্থেৰস্স গাথা. কা উপ্পত্তি? অযম্পি পুৰিমবুদ্ধেসু কতাধিকাৰো তত্থ তত্থ ভৱে পুঞ্ঞানি উপচিনন্তো সিদ্ধত্থস্স ভগৱতো কালে কুলগেহে নিব্বত্তিত্ৱা ৱিঞ্ঞুতং পত্তো একদিৱসং সত্থাৰং দিস্ৱা পসন্নমানসো সত্থু কিঞ্চি দাতব্বযুত্তকং অলভন্তো ‘‘হন্দাহং কাযসাৰং পুঞ্ঞং কৰিস্সামী’’তি সত্থু গমনমগ্গং সোধেত্ৱা সমং অকাসি. সত্থা তেন তথাকতং মগ্গং পটিপজ্জি. সো তত্থ ভগৱন্তং দিস্ৱা পসন্নমানসো ৱন্দিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গয্হ পসন্নচিত্তো যাৱ দস্সনুপচাৰসমতিক্কমা বুদ্ধাৰম্মণং পীতিং অৱিজহন্তো অট্ঠাসি. সো তেন পুঞ্ঞকম্মেন দেৱলোকে নিব্বত্তো অপৰাপৰং পুঞ্ঞানি কত্ৱা সুগতীসুযেৱ সংসৰন্তো ইমস্মিং বুদ্ধুপ্পাদে সাৱত্থিযং সম্ভাৱনীযস্স কুটুম্বিযস্স পুত্তো হুত্ৱা নিব্বত্তি, এৰকোতিস্স নামং অহোসি অভিৰূপো দস্সনীযো পাসাদিকো ইতিকত্তব্বতাসু পৰমেন ৱেয্যত্তিযেন সমন্নাগতো. তস্স মাতাপিতৰো কুলেন ৰূপেন আচাৰেন ৱযেন কোসল্লেন চ অনুচ্ছৱিকং দাৰিকং আনেত্ৱা ৱিৱাহকম্মং অকংসু. সো তায সদ্ধিং সংৱাসেন গেহে ৱসন্তো পচ্ছিমভৱিকত্তা কেনচিদেৱ সংৱেগৱত্থুনা সংসাৰে সংৱিগ্গমানসো সত্থু সন্তিকং গন্ত্ৱা ধম্মং সুত্ৱা পটিলদ্ধসদ্ধো পব্বজি, তস্স সত্থা কম্মট্ঠানং অদাসি. সো কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা কতিপযদিৱসাতিক্কমেন উক্কণ্ঠাভিভূতো ৱিহাসি. অথ সত্থা তস্স চিত্তপ্পৱত্তিং ঞত্ৱা ওৱাদৱসেন ‘‘দুক্খা কামা এৰকা’’তি গাথং অভাসি. সো তং সুত্ৱা ‘‘অযুত্তং মযা কতং, যোহং এৱৰূপস্স সত্থু সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৱা তং ৱিস্সজ্জেন্তো মিচ্ছাৱিতক্কবহুলো ৱিহাসি’’ন্তি সংৱেগজাতো ৱিপস্সনায যুত্তপ্পযুত্তো নচিৰস্সেৱ অৰহত্তং পাপুণি. তেন ৱুত্তং অপদানে (অপ. থেৰ ১.১৫.৩২-৩৬) –

‘‘উত্তৰিত্ৱান নদিকং, ৱনং গচ্ছতি চক্খুমা;

তমদ্দসাসিং সম্বুদ্ধং, সিদ্ধত্থং ৱৰলক্খণং.

‘‘কুদালপিটকমাদায, সমং কত্ৱান তং পথং;

সত্থাৰং অভিৱাদেত্ৱা, সকং চিত্তং পসাদযিং.

‘‘চতুন্নৱুতিতো কপ্পে, যং কম্মমকৰিং তদা;

দুগ্গতিং নাভিজানামি, মগ্গদানস্সিদং ফলং.

‘‘সত্তপঞ্ঞাসকপ্পম্হি, একো আসিং জনাধিপো;

নামেন সুপ্পবুদ্ধোতি, নাযকো সো নৰিস্সৰো.

‘‘কিলেসা ঝাপিতা ময্হং…পে… কতং বুদ্ধস্স সাসন’’ন্তি.

অৰহা পন হুত্ৱা অঞ্ঞং ব্যাকৰোন্তো –

৯৩. ‘‘দুক্খা কামা এৰক, ন সুখা কামা এৰক;

যো কামে কামযতি, দুক্খং সো কামযতি এৰক;

যো কামে ন কামযতি, দুক্খং সো ন কামযতি এৰকা’’তি. –

তমেৱ ভগৱতা ৱুত্তগাথং পচ্চুদাহাসি.

তত্থ দুক্খা কামাতি ইমে ৱত্থুকামকিলেসকামা দুক্খৱত্থুতায ৱিপৰিণামদুক্খসংসাৰদুক্খসভাৱতো চ, দুক্খা দুক্খমা দুক্খনিব্বত্তিকা. ৱুত্তঞ্হেতং – ‘‘অপ্পস্সাদা কামা বহুদুক্খা বহুপাযাসা, আদীনৱো এত্থ ভিয্যো’’তিআদি (পাচি. ৪১৭; ম. নি. ১.২৩৪). এৰকাতি পঠমং তাৱ ভগৱা তং আলপতি, পচ্ছা পন থেৰো অত্তানং নামেন কথেসি. ন সুখা কামাতি কামা নামেতে জানন্তস্স সুখা ন হোন্তি, অজানন্তস্স পন সুখতো উপট্ঠহন্তি. যথাহ – ‘‘যো সুখং দুক্খতো অদ্দ, দুক্খমদ্দক্খি সল্লতো’’তিআদি (সং. নি. ৪.২৫৩; ইতিৱু. ৫৩; থেৰগা. ৯৮৬). যো কামে কামযতি, দুক্খং সো কামযতীতি যো সত্তো কিলেসকামেন ৱত্থুকামে কামযতি, তস্স তং কামনং সম্পতি সপৰিড়াহতায, আযতিং অপাযদুক্খহেতুতায চ ৱট্টদুক্খহেতুতায চ দুক্খং. ৱত্থুকামা পন দুক্খস্স ৱত্থুভূতা. ইতি সো দুক্খসভাৱং দুক্খনিমিত্তং দুক্খৱত্থুঞ্চ কামযতীতি ৱুত্তো. ইতৰং পটিপক্খৱসেন তমেৱত্থং ঞাপেতুং ৱুত্তং, তস্মা তস্সত্থো ৱুত্তৱিপৰিযাযেন ৱেদিতব্বো.

এৰকত্থেৰগাথাৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.