৯. দানসুত্তৱণ্ণনা

৯৮. নৱমে দানন্তি দাতব্বং, সৱত্থুকা ৱা চেতনা দানং, সম্পত্তিপৰিচ্চাগস্সেতং অধিৱচনং. আমিসদানন্তি চত্তাৰো পচ্চযা দেয্যভাৱৱসেন আমিসদানং নাম. তে হি তণ্হাদীহি আমসিতব্বতো আমিসন্তি ৱুচ্চন্তি. তেসং ৱা পৰিচ্চাগচেতনা আমিসদানং. ধম্মদানন্তি ইধেকচ্চো ‘‘ইমে ধম্মা কুসলা, ইমে ধম্মা অকুসলা, ইমে ধম্মা সাৱজ্জা, ইমে ধম্মা অনৱজ্জা, ইমে ৱিঞ্ঞুগৰহিতা, ইমে ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থা; ইমে সমত্তা সমাদিন্না অহিতায দুক্খায সংৱত্তন্তি, ইমে হিতায সুখায সংৱত্তন্তী’’তি কুসলাকুসলকম্মপথে ৱিভজন্তো কম্মকম্মৱিপাকে ইধলোকপৰলোকে পচ্চক্খতো দস্সেন্তো ৱিয পাকটং কৰোন্তো অকুসলেহি ধম্মেহি নিৱত্তাপেন্তো, কুসলেসু ধম্মেসু পতিট্ঠাপেন্তো, ধম্মং দেসেতি, ইদং ধম্মদানং. যো পন ‘‘ইমে ধম্মা অভিঞ্ঞেয্যা, ইমে পৰিঞ্ঞেয্যা, ইমে পহাতব্বা, ইমে সচ্ছিকাতব্বা, ইমে ভাৱেতব্বা’’তি সচ্চানি ৱিভাৱেন্তো অমতাধিগমায পটিপত্তিধম্মং দেসেতি, ইদং সিখাপ্পত্তং ধম্মদানং নাম. এতদগ্গন্তি এতং অগ্গং. যদিদন্তি যং ইদং ধম্মদানং ৱুত্তং, এতং ইমেসু দ্ৱীসু দানেসু অগ্গং সেট্ঠং উত্তমং. ৱিৱট্টগামিধম্মদানঞ্হি নিস্সায সব্বানত্থতো পৰিমুচ্চতি, সকলং ৱট্টদুক্খং অতিক্কমতি. লোকিযং পন ধম্মদানং সব্বেসং দানানং নিদানং সব্বসম্পত্তীনং মূলং. তেনাহ –

‘‘সব্বদানং ধম্মদানং জিনাতি, সব্বৰসং ধম্মৰসো জিনাতি;

সব্বৰতিং ধম্মৰতী জিনাতি, তণ্হক্খযো সব্বদুক্খং জিনাতী’’তি. (ধ. প. ৩৫৪) –

অভযদানমেত্থ ধম্মদানেনেৱ সঙ্গহিতন্তি দট্ঠব্বং.

সাধাৰণভোগিতাধিপ্পাযেন অত্তনা পৰিভুঞ্জিতব্বতো চতুপচ্চযতো সযমেৱ অভুঞ্জিত্ৱা পৰেসং সংৱিভজনং আমিসসংৱিভাগো. সাধাৰণভোগিতাধিপ্পাযেনেৱ অত্তনা ৱিদিতস্স অধিগতস্স ধম্মস্স অপ্পোস্সুক্কো অহুত্ৱা পৰেসং উপদেসো ধম্মসংৱিভাগো. চতূহি পচ্চযেহি চতূহি চ সঙ্গহৱত্থূহি পৰেসং অনুগ্গণ্হনং অনুকম্পনং আমিসানুগ্গহো. ৱুত্তনযেনেৱ ধম্মেন পৰেসং অনুগ্গণ্হনং অনুকম্পনং ধম্মানুগ্গহো. সেসং ৱুত্তনযমেৱ.

গাথাসু যমাহু দানং পৰমন্তি যং দানং চিত্তখেত্তদেয্যধম্মানং উড়াৰভাৱেন পৰমং উত্তমং, ভোগসম্পত্তিআদীনং ৱা পূৰণতো ফলনতো, পৰস্স ৱা লোভমচ্ছৰিযাদিকস্স পটিপক্খস্স মদ্দনতো হিংসনতো ‘‘পৰম’’ন্তি বুদ্ধা ভগৱন্তো আহু. অনুত্তৰন্তি যং দানং চেতনাদিসম্পত্তিযা সাতিসযপৱত্তিযা অগ্গভাৱেন অগ্গৱিপাকত্তা চ উত্তৰৰহিতং অনুত্তৰভাৱসাধনং চাতি আহু. যং সংৱিভাগন্তি এত্থাপি ‘‘পৰমং অনুত্তৰ’’ন্তি পদদ্ৱযং আনেত্ৱা যোজেতব্বং. অৱণ্ণযীতি কিত্তযি, ‘‘ভোজনং, ভিক্খৱে, দদমানো দাযকো পটিগ্গাহকানং পঞ্চ ঠানানি দেতী’’তিআদিনা (অ. নি. ৫.৩৭), ‘‘এৱং চে, ভিক্খৱে, সত্তা জানেয্যুং দানসংৱিভাগস্স ৱিপাক’’ন্তিআদিনা (ইতিৱু. ২৬) চ পসংসযি. যথা পন দানং সংৱিভাগো চ পৰমং অনুত্তৰঞ্চ হোতি, তং দস্সেতুং ‘‘অগ্গম্হী’’তিআদি ৱুত্তং. তত্থ অগ্গম্হীতি সীলাদিগুণৱিসেসযোগেন সেট্ঠে অনুত্তৰে পুঞ্ঞক্খেত্তে সম্মাসম্বুদ্ধে অৰিযসঙ্ঘে চ. পসন্নচিত্তোতি কম্মফলসদ্ধায ৰতনত্তযসদ্ধায চ চিত্তং পসাদেন্তো ওকপ্পেন্তো. চিত্তসম্পত্তিযা হি খেত্তসম্পত্তিযা চ পৰিত্তেপি দেয্যধম্মে দানং মহানুভাৱং হোতি মহাজুতিকং মহাৱিপ্ফাৰং. ৱুত্তঞ্হেতং –

‘‘নত্থি চিত্তে পসন্নম্হি, অপ্পকা নাম দক্খিণা;

তথাগতে ৱা সম্বুদ্ধে, অথ ৱা তস্স সাৱকে’’তি. (ৱি. ৱ. ৮০৪; নেত্তি. ৯৫);

ৱিঞ্ঞূতি সপ্পঞ্ঞো. পজানন্তি সম্মদেৱ দানফলং দানানিসংসং পজানন্তো. কো ন যজেথ কালেতি যুত্তপ্পত্তকালে কো নাম দানং ন দদেয্য? সদ্ধা, দেয্যধম্মো, পটিগ্গাহকাতি ইমেসং তিণ্ণং সম্মুখিভূতকালেযেৱ হি দানং সম্ভৱতি, ন অঞ্ঞথা, পটিগ্গাহকানং ৱা দাতুং যুত্তকালে.

এৱং পঠমগাথায আমিসদানসংৱিভাগানুগ্গহে দস্সেত্ৱা ইদানি ধম্মদানসংৱিভাগানুগ্গহে দস্সেতুং ‘‘যে চেৱ ভাসন্তী’’তি দুতিযগাথমাহ. তত্থ উভযন্তি ‘‘ভাসন্তি সুণন্তী’’তি ৱুত্তা দেসকা পটিগ্গাহকাতি উভযং. অযং পনেত্থ সঙ্খেপত্থো – যে সুগতস্স ভগৱতো সাসনে সদ্ধম্মে পসন্নচিত্তা ৱিমুত্তাযতনসীসে ঠত্ৱা দেসেন্তি পটিগ্গণ্হন্তি চ, তেসং দেসকপটিগ্গাহকানং সো ধম্মদানধম্মসংৱিভাগধম্মানুগ্গহসঙ্খাতো অত্থো. পৰমত্থসাধনতো পৰমো. তণ্হাসংকিলেসাদিসব্বসংকিলেসমলৱিসোধনেন ৱিসুজ্ঝতি. কীদিসানং? যে অপ্পমত্তা সুগতস্স সাসনে. যে চ –

‘‘সব্বপাপস্স অকৰণং, কুসলস্স উপসম্পদা;

সচিত্তপৰিযোদপনং, এতং বুদ্ধান সাসন’’ন্তি. (দী. নি. ২.৯০; ধ. প. ১৮৩) –

সঙ্খেপতো এৱং পকাসিতে সম্মাসম্বুদ্ধস্স সাসনে ওৱাদে অনুসিট্ঠিযং অপ্পমত্তা অধিসীলসিক্খাদযো সক্কচ্চং সম্পাদেন্তি. তেসং ৱিসুজ্ঝতি, অৰহত্তফলৱিসুদ্ধিযা অতিৱিয ৱোদাযতীতি.

নৱমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.