৮. অন্ধকৰণসুত্তৱণ্ণনা
৮৭. অট্ঠমে অকুসলৱিতক্কাতি অকোসল্লসম্ভূতা ৱিতক্কা. অন্ধকৰণাতিআদীসু যস্স সযং উপ্পজ্জন্তি, তং যথাভূতদস্সননিৱাৰণেন অন্ধং কৰোন্তীতি অন্ধকৰণা. ন পঞ্ঞাচক্খুং কৰোন্তীতি অচক্খুকৰণা. অঞ্ঞাণং কৰোন্তীতি অঞ্ঞাণকৰণা. পঞ্ঞানিৰোধিকাতি কম্মস্সকতাপঞ্ঞা, ঝানপঞ্ঞা, ৱিপস্সনাপঞ্ঞাতি ইমা তিস্সো পঞ্ঞা অপ্পৱত্তিকৰণেন নিৰোধেন্তীতি পঞ্ঞানিৰোধিকা. অনিট্ঠফলদাযকত্তা দুক্খসঙ্খাতস্স ৱিঘাতস্স পক্খে ৱত্তন্তীতি ৱিঘাতপক্খিকা. কিলেসনিব্বানং ন সংৱত্তযন্তীতি অনিব্বানসংৱত্তনিকা.
কামৱিতক্কোতি কামপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো. সো হি কিলেসকামসহিতো হুত্ৱা ৱত্থুকামেসু পৱত্ততি. ব্যাপাদপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো ব্যাপাদৱিতক্কো. ৱিহিংসাপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো ৱিহিংসাৱিতক্কো. ইমে দ্ৱে চ সত্তেসুপি সঙ্খাৰেসুপি উপ্পজ্জন্তি. কামৱিতক্কো হি পিযমনাপে সত্তে ৱা সঙ্খাৰে ৱা ৱিতক্কেন্তস্স উপ্পজ্জতি, ব্যাপাদৱিতক্কো অপ্পিযে অমনাপে সত্তে ৱা সঙ্খাৰে ৱা কুজ্ঝিত্ৱা ওলোকনকালতো পট্ঠায যাৱ নাসনা উপ্পজ্জতি, ৱিহিংসাৱিতক্কো সঙ্খাৰেসু ন উপ্পজ্জতি, সঙ্খাৰা দুক্খাপেতব্বা নাম নত্থি, ‘‘ইমে সত্তা হঞ্ঞন্তু ৱা বজ্ঝন্তু ৱা উচ্ছিজ্জন্তু ৱা ৱিনস্সন্তু ৱা মা ৱা অহেসু’’ন্তি চিন্তনকালে পন সত্তেসু উপ্পজ্জতি.
ইমেযেৱ পন কামসঙ্কপ্পাদযো. অত্থতো হি কামৱিতক্কাদীনং কামসঙ্কপ্পাদীনঞ্চ নানাকৰণং নত্থি, তংসম্পযুত্তা পন সঞ্ঞাদযো কামসঞ্ঞাদযো. কামধাতুআদীনং পন যস্মা পাড়িযং –
‘‘কামপটিসংযুত্তো তক্কো ৱিতক্কো…পে… মিচ্ছাসঙ্কপ্পো, অযং ৱুচ্চতি কামধাতু, সব্বেপি অকুসলা ধম্মা কামধাতু. ব্যাপাদপটিসংযুত্তো তক্কো ৱিতক্কো…পে… মিচ্ছাসঙ্কপ্পো, অযং ৱুচ্চতি ব্যাপাদধাতু. দসসু আঘাতৱত্থূসু চিত্তস্স আঘাতো পটিঘাতো…পে… অনত্তমনতা চিত্তস্স, অযং ৱুচ্চতি ব্যাপাদধাতু. ৱিহিংসাপটিসংযুত্তো তক্কো ৱিতক্কো মিচ্ছাসঙ্কপ্পো, অযং ৱুচ্চতি ৱিহিংসাধাতু. ইধেকচ্চো পাণিনা ৱা লেড্ডুনা ৱা দণ্ডেন ৱা সত্থেন ৱা ৰজ্জুযা ৱা অঞ্ঞতৰঞ্ঞতৰেন সত্তে ৱিহেঠেতি, অযং ৱিহিংসাধাতূ’’তি (ৱিভ. ১৮২, ৯১০) –
আগতত্তা ৱিসেসো লব্ভতি.
তত্থ দ্ৱে কথা সব্বসঙ্গাহিকা চ অসম্ভিন্না চ. তত্থ কামধাতুযা গহিতায ইতৰা দ্ৱেপি গহিতা নাম হোন্তি. ততো পন নীহৰিত্ৱা অযং ব্যাপাদধাতু, অযং ৱিহিংসাধাতূতি দস্সেতীতি অযং সব্বসঙ্গাহিকা নাম. কামধাতুং কথেন্তো পন ভগৱা ব্যাপাদধাতুং ব্যাপাদধাতুট্ঠানে, ৱিহিংসাধাতুং ৱিহিংসাধাতুট্ঠানে ঠপেত্ৱাৱ অৱসেসং কামধাতু নামাতি কথেসীতি অযং অসম্ভিন্নকথা নাম.
সুক্কপক্খে ৱুত্তৱিপৰিযাযেন অত্থো ৱেদিতব্বো. নেক্খম্মপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো নেক্খম্মৱিতক্কো. সো অসুভপুব্বভাগে কামাৱচৰো হোতি, অসুভজ্ঝানে ৰূপাৱচৰো, তং ঝানং পাদকং কত্ৱা উপ্পন্নমগ্গফলকালে লোকুত্তৰো. অব্যাপাদপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো অব্যাপাদৱিতক্কো. সো মেত্তাপুব্বভাগে কামাৱচৰো হোতি, মেত্তাঝানে ৰূপাৱচৰো, তং ঝানং পাদকং কত্ৱা উপ্পন্নমগ্গফলকালে লোকুত্তৰো. অৱিহিংসাপটিসংযুত্তো ৱিতক্কো অৱিহিংসাৱিতক্কো. সো কৰুণাপুব্বভাগে কামাৱচৰো, কৰুণাজ্ঝানে ৰূপাৱচৰো, তং ঝানং পাদকং কত্ৱা উপ্পন্নমগ্গফলকালে লোকুত্তৰো. যদা পন অলোভো সীসং হোতি, তদা ইতৰে দ্ৱে তদন্ৱাযিকা হোন্তি. যদা মেত্তা সীসং হোতি, তদা ইতৰে দ্ৱে তদন্ৱাযিকা হোন্তি. যদা কৰুণা সীসং হোতি, তদা ইতৰে দ্ৱে তদন্ৱাযিকা হোন্তি.
ইমেযেৱ পন নেক্খম্মসঙ্কপ্পাদযো. অত্থতো হি নেক্খম্মৱিতক্কাদীনং নেক্খম্মসঙ্কপ্পাদীনঞ্চ নানাকৰণং নত্থি, তংসম্পযুত্তা পন সঞ্ঞাদযো নেক্খম্মসঞ্ঞাদযো. নেক্খম্মধাতুআদীনং পন যস্মা পাড়িযং –
‘‘নেক্খম্মপটিসংযুত্তো তক্কো ৱিতক্কো সঙ্কপ্পো, অযং ৱুচ্চতি নেক্খম্মধাতু, সব্বেপি কুসলা ধম্মা নেক্খম্মধাতু. অব্যাপাদপটিসংযুত্তো তক্কো ৱিতক্কো সঙ্কপ্পো, অযং ৱুচ্চতি অব্যাপাদধাতু. যা সত্তেসু মেত্তি মেত্তাযনা মেত্তাচেতোৱিমুত্তি, অযং ৱুচ্চতি অব্যাপাদধাতু. অৱিহিংসাপটিসংযুত্তো তক্কো ৱিতক্কো সঙ্কপ্পো – অযং ৱুচ্চতি অৱিহিংসাধাতু. যা সত্তেসু কৰুণা কৰুণাযনা কৰুণাচেতোৱিমুত্তি – অযং ৱুচ্চতি অৱিহিংসাধাতূ’’তি. (ৱিভ. ১৮২) –
আগতত্তা ৱিসেসো লব্ভতি. ইধাপি সব্বসঙ্গাহিকা, অসম্ভিন্নাতি দ্ৱে কথা ৱুত্তনযেনেৱ ৱেদিতব্বা. সেসং সুৱিঞ্ঞেয্যমেৱ.
গাথাসু ৱিতক্কযেতি ৱিতক্কেয্য. নিৰাকৰেতি অত্তনো সন্তানতো নীহৰেয্য ৱিনোদেয্য, পজহেয্যাতি অত্থো. সৱে ৱিতক্কানি ৱিচাৰিতানি, সমেতি ৱুট্ঠীৱ ৰজং সমূহতন্তি যথা নাম গিম্হানং পচ্ছিমে মাসে পথৱিযং সমূহতং সমন্ততো উট্ঠিতং ৰজং মহতো অকালমেঘস্স ৱস্সতো ৱুট্ঠি ঠানসো ৱূপসমেতি, এৱমেৱ সো যোগাৱচৰো ৱিতক্কানি মিচ্ছাৱিতক্কে চ ৱিচাৰিতানি তংসম্পযুত্তৱিচাৰে চ সমেতি ৱূপসমেতি সমুচ্ছিন্দতি. তথাভূতো চ ৱিতক্কূপসমেন চেতসা সব্বেসং মিচ্ছাৱিতক্কানং উপসমনতো ৱিতক্কূপসমেন অৰিযমগ্গচিত্তেন. ইধেৱ দিট্ঠেৱ ধম্মে, সন্তিপদং নিব্বানং, সমজ্ঝগা সমধিগতো হোতীতি.
অট্ঠমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.