৩. দেৱসদ্দসুত্তৱণ্ণনা

৮২. ততিযে দেৱেসূতি ঠপেত্ৱা অৰূপাৱচৰদেৱে চেৱ অসঞ্ঞদেৱে চ তদঞ্ঞেসু উপপত্তিদেৱেসু. দেৱসদ্দাতি দেৱানং পীতিসমুদাহাৰসদ্দা. নিচ্ছৰন্তীতি অঞ্ঞমঞ্ঞং আলাপসল্লাপৱসেন পৱত্তন্তি. সমযা সমযং উপাদাযাতি সমযতো সমযং পটিচ্চ. ইদং ৱুত্তং হোতি – যস্মিং কালে ঠিতা তে দেৱা তং কালং আগম্ম নং পস্সিস্সন্তি, ততো তং সমযং সম্পত্তং আগম্মাতি. ‘‘সমযং সমযং উপাদাযা’’তি চ কেচি পঠন্তি, তেসং তং তং সমযং পটিচ্চাতি অত্থো. যস্মিং সমযেতি যদা ‘‘অট্ঠিকঙ্কলূপমা কামা’’তিআদিনা (ম. নি. ১.২৩৪; পাচি. ৪১৭), ‘‘সম্বাধো ঘৰাৱাসো’’তিআদিনা (দী. নি. ১.১৯১; সং. নি. ২.১৫৪) চ কামেসু ঘৰাৱাসে চ আদীনৱা, তপ্পটিপক্খতো নেক্খম্মে আনিসংসা চ সুদিট্ঠা হোন্তি, তস্মিং সমযে. তদা হিস্স একন্তেন পব্বজ্জায চিত্তং নমতি. অৰিযসাৱকোতি অৰিযস্স বুদ্ধস্স ভগৱতো সাৱকো, সাৱকভাৱং উপগন্তুকামো, অৰিযসাৱকো ৱা অৱস্সংভাৱী. অন্তিমভৱিকং সাৱকবোধিসত্তং সন্ধায অযমাৰম্ভো. কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱাতি কেসে চ মস্সুঞ্চ ওহাৰেত্ৱা অপনেত্ৱা. কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱাতি কসাযেন ৰত্ততায কাসাযানি ব্ৰহ্মচৰিযং চৰন্তানং অনুচ্ছৱিকানি ৱত্থানি নিৱাসেত্ৱা চেৱ পাৰুপিত্ৱা চ. অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজ্জায চেতেতীতি অগাৰস্মা ঘৰা নিক্খমিত্ৱা অনগাৰিযং পব্বজ্জং পব্বজেয্যন্তি পব্বজ্জায চেতেতি পকপ্পেতি, পব্বজতীতি অত্থো. এত্থ চ যস্মা অগাৰস্স হিতং কসিৱণিজ্জাদিকম্মং অগাৰিযন্তি ৱুচ্চতি, তঞ্চ পব্বজ্জায নত্থি, তস্মা পব্বজ্জা অনগাৰিযন্তি ঞাতব্বা.

মাৰেনাতি কিলেসমাৰেন. সঙ্গামায চেতেতীতি যুজ্ঝনত্থায চিত্তং উপ্পাদেতি, মাৰং অভিৱিজেতুং সন্নয্হতি. যস্মা পন এৱৰূপস্স পটিপজ্জনকপুগ্গলস্স দেৱপুত্তমাৰোপি অন্তৰাযায উপক্কমতি, তস্মা তস্সপি ৱসেন মাৰেনাতি এত্থ দেৱপুত্তমাৰেনাতিপি অত্থো ৱেদিতব্বো. তস্সাপি অযং ইচ্ছাৱিঘাতং কৰিস্সতেৱাতি. যস্মা পন পব্বজিতদিৱসতো পট্ঠায খুৰগ্গতো ৱা পট্ঠায সীলানি সমাদিযন্তো পৰিসোধেন্তো সমথৱিপস্সনাসু কম্মং কৰোন্তো যথাৰহং তদঙ্গপ্পহানৱিক্খম্ভনপ্পহানানং ৱসেন কিলেসমাৰং পৰিপাতেতি নাম, ন যুজ্ঝতি নাম সম্পহাৰস্স অভাৱতো, তস্মা ৱুত্তং ‘‘মাৰেন সদ্ধিং সঙ্গামায চেতেতী’’তি.

সত্তন্নন্তি কোট্ঠাসতো সত্তন্নং, পভেদতো পন তে সত্ততিংস হোন্তি. কথং? চত্তাৰো সতিপট্ঠানা, চত্তাৰো সম্মপ্পধানা, চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা, পঞ্চিন্দ্ৰিযানি, পঞ্চ বলানি, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গোতি. এৱং পভেদতো সত্ততিংসৱিধাপি সতিপট্ঠানাদিকোট্ঠাসতো সত্তেৱ হোন্তীতি ৱুত্তং ‘‘সত্তন্ন’’ন্তি. বোধিপক্খিযানন্তি বুজ্ঝনট্ঠেন বোধীতি লদ্ধনামস্স অৰিযপুগ্গলস্স মগ্গঞাণস্সেৱ ৱা পক্খে ভৱানং বোধিপক্খিযানং, বোধিকোট্ঠাসিযানন্তি অত্থো. ‘‘বোধিপক্খিকান’’ন্তিপি পাঠো, বোধিপক্খৱন্তানং, বোধিপক্খে ৱা নিযুত্তানন্তি অত্থো. ভাৱনানুযোগমনুযুত্তোতি ৱিপস্সনং উস্সুক্কাপেত্ৱা অৰিযমগ্গভাৱনানুযোগমনুযুত্তো. ৱিপস্সনাক্খণে হি সতিপট্ঠানাদযো পৰিযাযেন বোধিপক্খিযা নাম, মগ্গক্খণেযেৱ পন তে নিপ্পৰিযাযেন বোধিপক্খিযা নাম হোন্তি.

আসৱানং খযাতি কামাসৱাদীনং সব্বেসং আসৱানং খযা. আসৱেসু হি খীণেসু সব্বে কিলেসা খীণাযেৱ হোন্তি. তেন অৰহত্তমগ্গো ৱুত্তো হোতি. অনাসৱন্তি আসৱৱিৰহিতং. চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিন্তি এত্থ চেতোৱচনেন অৰহত্তফলসমাধি, পঞ্ঞাৱচনেন তংসম্পযুত্তা চ পঞ্ঞা ৱুত্তা. তত্থ সমাধি ৰাগতো ৱিমুত্তত্তা চেতোৱিমুত্তি, পঞ্ঞা অৱিজ্জায ৱিমুত্তত্তা পঞ্ঞাৱিমুত্তীতি ৱেদিতব্বা. ৱুত্তঞ্হেতং ভগৱতা –

‘‘যো হিস্স, ভিক্খৱে, সমাধি, তদস্স সমাধিন্দ্ৰিযং. যা হিস্স, ভিক্খৱে, পঞ্ঞা, তদস্স পঞ্ঞিন্দ্ৰিযং. ইতি খো, ভিক্খৱে, ৰাগৱিৰাগা চেতোৱিমুত্তি, অৱিজ্জাৱিৰাগা পঞ্ঞাৱিমুত্তী’’তি (সং. নি. ৫.৫১৬).

অপিচেত্থ সমথফলং চেতোৱিমুত্তি, ৱিপস্সনাফলং পঞ্ঞাৱিমুত্তীতি ৱেদিতব্বা. দিট্ঠেৱ ধম্মেতি ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে. সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱাতি অত্তনাযেৱ অভিৱিসিট্ঠায পঞ্ঞায পচ্চক্খং কত্ৱা অপৰপ্পচ্চযেন ঞত্ৱা. উপসম্পজ্জ ৱিহৰতীতি পাপুণিত্ৱা সম্পাদেত্ৱা ৱিহৰতি. তমেৱ সঙ্গামসীসং অভিৱিজিয অজ্ঝাৱসতীতি মাৰং অভিৱিজিনিত্ৱা ৱিজিতৱিজযত্তা তেন কতসঙ্গামসঙ্খাতস্স অৰিযমগ্গস্স সীসভূতং অৰহত্তফলসমাপত্তিইস্সৰিযট্ঠানং, অভিভৱন্তো আৱসতি, সমাপজ্জতি ইচ্চেৱ অত্থো. ইমে চ দেৱসদ্দা দিট্ঠসচ্চেসু দেৱেসু পৱত্তন্তি, ৱিসেসতো সুদ্ধাৱাসদেৱেসূতি ৱেদিতব্বং.

গাথাসু মহন্তন্তি সীলাদিগুণমহত্তেন মহন্তং. ৱীতসাৰদন্তি সাৰজ্জকৰানং কিলেসানং অভাৱেন ৱিগতসাৰজ্জং অপগতমঙ্কুভাৱং. পুৰিসাজঞ্ঞাতি অস্সাদীসু অস্সাজানীযাদযো ৱিয পুৰিসেসু আজানীযভূতা উত্তমপুৰিসা. দুজ্জযমজ্ঝভূতি পচুৰজনেহি জেতুং অসক্কুণেয্যং কিলেসৱাহিনিং অভিভৱি অজ্ঝোত্থৰি. ‘‘অজ্জযী’’তিপি পঠন্তি, অজিনীতি অত্থো. জেত্ৱান মচ্চুনো সেনং, ৱিমোক্খেন অনাৱৰন্তি লোকত্তযাভিব্যাপনতো দিযড্ঢসহস্সাদিৱিভাগতো চ ৱিপুলত্তা অঞ্ঞেহি আৱৰিতুং পটিসেধেতুং অসক্কুণেয্যত্তা চ অনাৱৰং, মচ্চুনো মাৰস্স সেনং ৱিমোক্খেন অৰিযমগ্গেন জেত্ৱা যো ত্ৱং দুজ্জযং অজযি, তস্স নমো, তে পুৰিসাজঞ্ঞাতি সম্বন্ধো.

ইতীতি ৱুত্তপ্পকাৰেন. হি-ইতি নিপাতমত্তং. এতং পত্তমানসং অধিগতাৰহত্তং খীণাসৱং দেৱতানমস্সন্তীতি ৱুত্তমেৱত্থং নিগমনৱসেন দস্সেতি. অথ ৱা ইতীতি ইমিনা কাৰণেন. কিং পন এতং কাৰণং? নমুচিসেনাৱিজযেন পত্তমানসত্তং. ইমিনা কাৰণেন তং দেৱতা নমস্সন্তীতি অত্থো. ইদানি তং কাৰণং ফলতো দস্সেতুং ‘‘তঞ্হি তস্স ন পস্সন্তি, যেন মচ্চুৱসং ৱজে’’তি ৱুত্তং. তস্সত্থো – যস্মা তস্স পুৰিসাজঞ্ঞস্স পণিধায গৱেসন্তাপি দেৱা অণুমত্তম্পি তং কাৰণং ন পস্সন্তি, যেন সো মচ্চুনো মৰণস্স ৱসং ৱজে উপগচ্ছেয্য. তস্মা তং ৱিসুদ্ধিদেৱা নমস্সন্তীতি.

ততিযসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.