৭. সুখপত্থনাসুত্তৱণ্ণনা
৭৬. সত্তমে সুখানীতি সুখনিমিত্তানি. পত্থযমানোতি ইচ্ছমানো আকঙ্খমানো. সীলন্তি গহট্ঠসীলং পব্বজিতসীলঞ্চ. গহট্ঠো চে গহট্ঠসীলং, পব্বজিতো চে চতুপাৰিসুদ্ধিসীলন্তি অধিপ্পাযো. ৰক্খেয্যাতি সমাদিযিত্ৱা অৱীতিক্কমন্তো সম্মদেৱ গোপেয্য. পসংসা মে আগচ্ছতূতি ‘‘মম কল্যাণো কিত্তিসদ্দো আগচ্ছতূ’’তি ইচ্ছন্তো পণ্ডিতো সপ্পঞ্ঞো সীলং ৰক্খেয্য. সীলৱতো হি গহট্ঠস্স তাৱ ‘‘অসুকো অসুককুলস্স পুত্তো সীলৱা কল্যাণধম্মো সদ্ধো পসন্নো দাযকো কাৰকো’’তিআদিনা পৰিসমজ্ঝে কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতি, পব্বজিতস্স ‘‘অসুকো নাম ভিক্খু সীলৱা ৱত্তসম্পন্নো সোৰতো সুখসংৱাসো সগাৰৱো সপ্পতিস্সো’’তিআদিনা…পে… অব্ভুগ্গচ্ছতীতি. ৱুত্তঞ্হেতং –
‘‘পুন চপৰং, গহপতযো, সীলৱতো সীলসম্পন্নস্স কল্যাণো কিত্তিসদ্দো অব্ভুগ্গচ্ছতী’’তি (অ. নি. ৫.২১৩; উদা. ৭৬; মহাৱ. ২৮৫).
তথা –
‘‘আকঙ্খেয্য চে, ভিক্খৱে, ভিক্খু – ‘সব্ৰহ্মচাৰীনং পিযো চস্সং মনাপো, গৰু চ ভাৱনীযো চা’তি, সীলেস্ৱেৱস্স পৰিপূৰকাৰী’’তিআদি (ম. নি. ১.৬৫).
ভোগা মে উপ্পজ্জন্তূতি এত্থ গহট্ঠস্স তাৱ সীলৱতো কল্যাণধম্মস্স যেন যেন সিপ্পট্ঠানেন জীৱিকং কপ্পেতি – যদি কসিযা, যদি ৱণিজ্জায, যদি ৰাজপোৰিসেন, তং তং যথাকালং যথাৱিধিঞ্চ অতিৱিয অপ্পমত্তভাৱতো অথস্স অনুপ্পন্না চেৱ ভোগা উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্না চ ভোগা ফাতিং গমিস্সন্তি. পব্বজিতস্স পন সীলাচাৰসম্পন্নস্স অপ্পমাদৱিহাৰিস্স সতো সীলসম্পন্নস্স সীলসম্পদায অপ্পিচ্ছতাদিগুণেসু চ পসন্না মনুস্সা উড়াৰুড়াৰে পচ্চযে অভিহৰন্তি, এৱমস্স অনুপ্পন্না চেৱ ভোগা উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্না চ থিৰা হোন্তি. তথা হি ৱুত্তং –
‘‘পুন চপৰং, গহপতযো, সীলৱা সীলসম্পন্নো অপ্পমাদাধিকৰণং মহন্তং ভোগক্খন্ধং অধিগচ্ছতী’’তি (অ. নি. ৫.২১৩; উদা. ৭৬; মহাৱ. ২৮৫).
তথা –
‘‘আকঙ্খেয্য চে, ভিক্খৱে, ভিক্খু – ‘লাভী অস্স চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰান’ন্তি, সীলেস্ৱেৱস্স পৰিপূৰকাৰী’’তি (ম. নি. ১.৬৫) চ –
সেসং ৱুত্তনযমেৱ.
গাথাসু পত্থযানোতি পত্থযন্তো. তযো সুখেতি তীণি সুখানি. ৱিত্তলাভন্তি ধনলাভং, ভোগুপ্পত্তিন্তি অত্থো. ৱিসেসতো চেত্থ পসংসায চেতসিকসুখং, ভোগেহি কাযিকসুখং, ইতৰেন উপপত্তিসুখং; তথা পঠমেন দিট্ঠধম্মসুখং, ততিযেন সম্পৰাযসুখং, দুতিযেন উভযসুখং গহিতন্তি ৱেদিতব্বং.
ইদানি পসংসাদিকাৰণস্স সীলস্স ৱিয পসংসাদীনম্পি ৱিসেসকাৰণং পাপমিত্তপৰিৱজ্জনং কল্যাণমিত্তসেৱনঞ্চ আদীনৱানিসংসেহি সদ্ধিং দস্সেন্তো ‘‘অকৰোন্তো’’তিআদিমাহ. তত্থ সঙ্কিযোতি পাপস্মিং পৰিসঙ্কিতব্বো ‘‘অদ্ধা ইমিনা পাপং কতং ৱা কৰিস্সতি ৱা, তথা হেস পাপপুৰিসেহি সদ্ধিং সঞ্চৰতী’’তি. অস্সাতি ইমস্স পাপজনসেৱিনো পুগ্গলস্স উপৰি, অস্স ৱা পুগ্গলস্স অৱণ্ণো অভূতোপি পাপজনসেৱিতায ৰুহতি ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জতি পত্থৰতি. অস্সাতি ৱা ভুম্মত্থে সামিৱচনং, তস্মিং পুগ্গলেতি অত্থো. স ৱে তাদিসকো হোতীতি যো যাদিসং পাপমিত্তং ৱা কল্যাণমিত্তং ৱা ভজতি উপসেৱতি চ, সো পুগ্গলো ভূমিভাগৱসেন উদকং ৱিয তাদিসোৱ হোতি, পাপধম্মো কল্যাণধম্মো ৱা হোতি. কস্মা? সহৱাসো হি তাদিসো; যস্মা সহৱাসো সংসগ্গো উপৰাগো ৱিয ফলিকমণীসু পুৰিসউপনিস্সযভূতং পুগ্গলাকাৰং গাহাপেতি, তস্মা পাপপুগ্গলেন সহ ৱাসো ন কাতব্বোতি অধিপ্পাযো.
সেৱমানো সেৱমানন্তি পৰং পকতিসুদ্ধং পুগ্গলং কালেন কালং অত্তানং সেৱমানং সেৱমানো ভজমানো পাপপুগ্গলো, তেন ৱা সেৱিযমানো. সম্ফুট্ঠো সম্ফুসন্তি তেন পকতিসুদ্ধেন পুগ্গলেন সহৱাসেন সংসগ্গেন সম্ফুট্ঠো পাপপুগ্গলো সযম্পি, তথা তং ফুসন্তো. সৰো দিদ্ধো কলাপং ৱাতি যথা নাম সৰো ৱিসেন দিদ্ধো লিত্তো সৰকলাপগতো সৰসমূহসঙ্খাতং সৰকলাপং অত্তনা ফুট্ঠং অলিত্তম্পি উপলিম্পতি, এৱং পাপেন উপলেপভযা ধীৰোতি ধিতিসম্পন্নত্তা ধীৰো পণ্ডিতপুৰিসো পাপসহাযো ন ভৱেয্য.
পূতিমচ্ছং কুসগ্গেনাতি যথা কুচ্ছিতভাৱেন পূতিভূতং মচ্ছং কুসতিণগ্গেন যো পুৰিসো উপনয্হতি পুটবন্ধৱসেন বন্ধতি, তস্স তে কুসা অপূতিকাপি পূতিমচ্ছসম্বন্ধেন পূতি দুগ্গন্ধমেৱ ৱাযন্তি. এৱং বালূপসেৱনাতি এৱংসম্পদা বালজনূপসেৱনা দট্ঠব্বা. এৱং ধীৰূপসেৱনাতি যথা অসুৰভিনোপি পত্তা তগৰসম্বন্ধেন সুৰভিং ৱাযন্তি, এৱং পণ্ডিতূপসেৱনা পকতিযা অসীলৱতো সীলসমাদানাদিৱসেন সীলগন্ধৱাযনস্স কাৰণং হোতি.
তস্মাতি যস্মা অকল্যাণমিত্তসেৱনায কল্যাণমিত্তসেৱনায চ অযং এদিসো আদীনৱো আনিসংসো চ, তস্মা পত্তপুটস্সেৱ পলাসপুটস্স ৱিয দুগ্গন্ধসুগন্ধৱত্থুসংসগ্গেন অসাধুসাধুজনসন্নিস্সযেন চ. ঞত্ৱা সম্পাকমত্তনোতি অত্তনো দুক্খুদ্ৰযং সুখুদ্ৰযঞ্চ ফলনিপ্ফত্তিং ঞত্ৱা জানিত্ৱা অসন্তে পাপমিত্তে ন উপসেৱেয্য, সন্তে উপসন্তে ৱন্তদোসে পসত্থে ৱা পণ্ডিতে সেৱেয্য. তথা হি অসন্তো নিৰযং নেন্তি, সন্তো পাপেন্তি সুগ্গতিন্তি. ইতি ভগৱা পঠমগাথায যথাৱুত্তানি তীণি সুখনিমিত্তানি দস্সেত্ৱা ততো পৰাহি পঞ্চহি গাথাহি পটিপক্খপৰিৱজ্জনেন সদ্ধিং পসংসাসুখস্স আগমনং দস্সেত্ৱা ওসানগাথায তিণ্ণম্পি সুখানং আগমনকাৰণেন সদ্ধিং ওসানসুখং দস্সেতি.
সত্তমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.