৮. ভিদুৰসুত্তৱণ্ণনা

৭৭. অট্ঠমে ভিদুৰাযন্তি ভিদুৰো অযং. কাযোতি ৰূপকাযো. সো হি অঙ্গপচ্চঙ্গানং কেসাদীনঞ্চ সমূহট্ঠেন, এৱং কুচ্ছিতানং জেগুচ্ছানং আযো উপ্পত্তিদেসোতিপি কাযো. তত্ৰাযং ৱচনত্থো – আযন্তি এত্থাতি আযো. কে আযন্তি? কুচ্ছিতা কেসাদযো. ইতি কুচ্ছিতানং আযোতিপি কাযো. অত্থতো পন চতুসন্ততিৱসেন পৱত্তমানানং ভূতুপাদাযধম্মানং পুঞ্জো. ইদং ৱুত্তং হোতি – ভিক্খৱে, অযং চতুমহাভূতমযো ৰূপকাযো ভিদুৰো ভেদনসীলো ভেদনসভাৱো খণে খণে ৱিদ্ধংসনসভাৱোতি. ‘‘ভিন্দৰায’’ন্তিপি পাঠো, সো এৱত্থো. ৱিঞ্ঞাণন্তি তেভূমকং কুসলাদিচিত্তং. ৱচনত্থো পন – তং তং আৰম্মণং ৱিজানাতীতি ৱিঞ্ঞাণং. যঞ্হি সঞ্জাননপজাননৱিধুৰং আৰম্মণৱিজাননং উপলদ্ধি, তং ৱিঞ্ঞাণং. ৱিৰাগধম্মন্তি ৱিৰজ্জনধম্মং, পলুজ্জনসভাৱন্তি অত্থো. সব্বে উপধীতি খন্ধূপধি, কিলেসূপধি, অভিসঙ্খাৰূপধি, পঞ্চকামগুণূপধীতি এতে ‘‘উপধীযতি এত্থ দুক্খ’’ন্তি উপধিসঞ্ঞিতা সব্বেপি উপাদানক্খন্ধকিলেসাভিসঙ্খাৰপঞ্চকামগুণধম্মা হুত্ৱা অভাৱট্ঠেন অনিচ্চা, উদযব্বযপ্পটিপীড়নট্ঠেন দুক্খা, জৰায মৰণেন চাতি দ্ৱিধা ৱিপৰিণামেতব্বসভাৱতায পকতিৱিজহনট্ঠেন ৱিপৰিণামধম্মা. এৱমেত্থ অনিচ্চদস্সনসুখতায ৰূপধম্মে ৱিঞ্ঞাণঞ্চ ৱিসুং গহেত্ৱা পুন উপধিৱিভাগেন সব্বেপি তেভূমকধম্মে একজ্ঝং গহেত্ৱা অনিচ্চদুক্খানুপস্সনামুখেন তথাবুজ্ঝনকানং পুগ্গলানং অজ্ঝাসযেন সম্মসনচাৰো.কথিতো. কামঞ্চেত্থ লক্খণদ্ৱযমেৱ পাড়িযং আগতং, ‘‘যং দুক্খং, তদনত্তা’’তি (সং. নি. ৩.১৫) পন ৱচনতো দুক্খলক্খণেনেৱ অনত্তলক্খণম্পি দস্সিতমেৱাতি ৱেদিতব্বং.

গাথাযং উপধীসু ভযং দিস্ৱাতি উপধীসু ভযতুপট্ঠানঞাণৱসেন ভযং দিস্ৱা, তেসং ভাযিতব্বতং পস্সিত্ৱা. ইমিনা বলৱৱিপস্সনং দস্সেতি. ভযতুপট্ঠানঞাণমেৱ হি ৱিভজিত্ৱা ৱিসেসৱসেন আদীনৱানুপস্সনা নিব্বিদানুপস্সনাতি চ ৱুচ্চতি. জাতিমৰণমচ্চগাতি এৱং সম্মসন্তো ৱিপস্সনাঞাণং মগ্গেন ঘটেত্ৱা মগ্গপৰম্পৰায অৰহত্তং পত্তো জাতিমৰণং অতীতো নাম হোতি. কথং? সম্পত্ৱা পৰমং সন্তিন্তি পৰমং উত্তমং অনুত্তৰং সন্তিং সব্বসঙ্খাৰূপসমং নিব্বানং অধিগন্ত্ৱা. এৱংভূতো চ কালং কঙ্খতি ভাৱিতত্তোতি চতুন্নং অৰিযমগ্গানং ৱসেন ভাৱনাভিসমযনিপ্ফত্তিযা ভাৱিতকাযসীলচিত্তপঞ্ঞত্তা ভাৱিতত্তো মৰণং জীৱিতঞ্চ অনভিনন্দন্তো কেৱলং অত্তনো খন্ধপৰিনিব্বানকালং কঙ্খতি উদিক্খতি, ন তস্স কত্থচি পত্থনা হোতীতি. তেনাহ –

‘‘নাভিনন্দামি মৰণং, নাভিনন্দামি জীৱিতং;

কালঞ্চ পটিকঙ্খামি, নিব্বিসং ভতকো যথা’’তি. (থেৰগা. ৬০৬);

অট্ঠমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.