৫. তণ্হাসংযোজনসুত্তৱণ্ণনা
১৫. পঞ্চমে যস্স ৱিজ্জতি, তং পুগ্গলং দুক্খেহি, কম্মং ৱা ৱিপাকেহি, ভৱযোনিগতিৱিঞ্ঞাণট্ঠিতিসত্তাৱাসে ৱা ভৱন্তৰাদীহি সংযোজেতীতি সংযোজনং. তণ্হাযনট্ঠেন তণ্হা, তসতি সযং পৰিতসতি, তসন্তি ৱা এতাযাতি তণ্হা. সঞ্ঞুত্তাতি চক্খাদীসু অভিনিৱেসৱত্থূসু বদ্ধা. সেসং ৱুত্তনযমেৱ. কামঞ্চেত্থ অৱিজ্জাযপি সংযোজনভাৱো তণ্হায চ নীৱৰণভাৱো অত্থিযেৱ, তথাপি অৱিজ্জায পটিচ্ছাদিতাদীনৱেহি ভৱেহি তণ্হা সত্তে সংযোজেতীতি ইমস্স ৱিসেসস্স দস্সনত্থং পুৰিমসুত্তে অৱিজ্জা নীৱৰণভাৱেন, ইধ চ তণ্হা সংযোজনভাৱেনেৱ ৱুত্তা. কিঞ্চ নীৱৰণসংযোজনপ্পধানস্স দস্সনত্থং. যথা হি নীৱৰণভাৱেন অৱিজ্জা সংকিলেসধম্মানং পধানভূতা পুব্বঙ্গমা চ, এৱং সংযোজনভাৱেন নেসং তণ্হাতি তদধীনপ্পধানভাৱং দস্সেতুং সুত্তদ্ৱযে এৱমেতে ধম্মা ৱুত্তা. অপিচ ৱিসেসেন অৱিজ্জা নিব্বানসুখং নিৱাৰেতীতি ‘‘নীৱৰণ’’ন্তি ৱুত্তা, তণ্হা সংসাৰদুক্খেন সত্তে সংযোজেতীতি ‘‘সংযোজন’’ন্তি.
দস্সনগমনন্তৰাযকৰণতো ৱা ৱিজ্জাচৰণৱিপক্খতো দ্ৱযং দ্ৱিধা ৱুত্তং. ৱিজ্জায হি উজুৱিপচ্চনীকভূতা অৱিজ্জা নিব্বানদস্সনস্স অৱিপৰীতদস্সনস্স চ ৱিসেসতো অন্তৰাযকৰা, চৰণধম্মানং উজুৱিপচ্চনীকভূতা তণ্হা গমনস্স সম্মাপটিপত্তিযা অন্তৰাযকৰাতি; এৱমযং অৱিজ্জায নিৱুতো অন্ধীকতো তণ্হায সংৱুতো বদ্ধো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অন্ধো ৱিয বদ্ধো মহাকন্তাৰং, সংসাৰকন্তাৰং নাতিৱত্ততি. অনত্থুপ্পত্তিহেতুদ্ৱযদস্সনত্থম্পি দ্ৱযং দ্ৱিধা ৱুত্তং. অৱিজ্জাগতো হি পুগ্গলো বালভাৱেন অত্থং পৰিহাপেতি, অনত্থঞ্চ অত্তনো কৰোতি, অকুসলো ৱিয আতুৰো অসপ্পাযকিৰিযায. জানন্তোপি বালো বালভাৱেন অত্থং পৰিহাপেতি, অনত্থঞ্চ কৰোতি জানন্তো ৱিয ৰোগী অসপ্পাযসেৱী. মক্কটালেপোপমসুত্তং চেতস্স অত্থস্স সাধকং.
পটিচ্চসমুপ্পাদস্স মূলকাৰণদস্সনত্থম্পেত্থ দ্ৱযং দ্ৱিধা ৱুত্তং. ৱিসেসেন হি সম্মোহস্স বলৱভাৱতো অৱিজ্জাখেত্তং অতীতো অদ্ধা, পত্থনায বলৱভাৱতো তণ্হাখেত্তং অনাগতো অদ্ধা. তথা হি বালজনো সম্মোহবহুলো অতীতমনুসোচতি, তস্স অৱিজ্জাপচ্চযা সঙ্খাৰাতি সব্বং নেতব্বং. পত্থনাবহুলো অনাগতং পজপ্পতি, তস্স তণ্হাপচ্চযা উপাদানন্তিআদি সব্বং নেতব্বং. তেনেৱ তাসং পুব্বন্তাহৰণেন অপৰন্তপটিসন্ধানেন চস্স যথাক্কমং মূলকাৰণতা দস্সিতাতি ৱেদিতব্বন্তি.
গাথাসু তণ্হাদুতিযোতি তণ্হাসহাযো. তণ্হা হি নিৰুদককন্তাৰে মৰীচিকায উদকসঞ্ঞা ৱিয পিপাসাভিভূতং অপ্পটিকাৰদুক্খাভিভূতম্পি সত্তং অস্সাদসন্দস্সনৱসেন সহাযকিচ্চং কৰোন্তী ভৱাদীসু অনিব্বিন্দং কত্ৱা পৰিব্ভমাপেতি, তস্মা তণ্হা পুৰিসস্স ‘‘দুতিযা’’তি ৱুত্তা. ননু চ অঞ্ঞেপি কিলেসাদযো ভৱাভিনিব্বত্তিযা পচ্চযাৱ? সচ্চমেতং, ন পন তথা ৱিসেসপ্পচ্চযো যথা তণ্হা. তথা হি সা কুসলেহি ৱিনা অকুসলেহি, কামাৱচৰাদিকুসলেহি চ ৱিনা ৰূপাৱচৰাদিকুসলেহি ভৱনিব্বত্তিযা ৱিসেসপ্পচ্চযো, যতো সমুদযসচ্চন্তি ৱুচ্চতীতি. ইত্থভাৱঞ্ঞথাভাৱন্তি ইত্থভাৱো চ অঞ্ঞথাভাৱো চ ইত্থভাৱঞ্ঞথাভাৱো. সো এতস্স অত্থীতি ইত্থভাৱঞ্ঞথাভাৱো সংসাৰো, তং তত্থ ইত্থভাৱো মনুস্সত্তং, অঞ্ঞথাভাৱো ততো অৱসিট্ঠসত্তাৱাসা. ইত্থভাৱো ৱা তেসং তেসং সত্তানং পচ্চুপ্পন্নো অত্তভাৱো, অঞ্ঞথাভাৱো অনাগতত্তভাৱো. এৱৰূপো ৱা অঞ্ঞোপি অত্তভাৱো ইত্থভাৱো, ন এৱৰূপো অঞ্ঞথাভাৱো. তং ইত্থভাৱঞ্ঞথাভাৱং সংসাৰং খন্ধধাতুআযতনপটিপাটিং নাতিৱত্ততি, ন অতিক্কমতি.
এতমাদীনৱং ঞত্ৱা, তণ্হং দুক্খস্স সম্ভৱন্তি এতং সকলৱট্টদুক্খস্স সম্ভৱং সমুদযং তণ্হং আদীনৱং আদীনৱতো ঞত্ৱাতি অত্থো. অথ ৱা এতমাদীনৱং ঞত্ৱাতি এতং যথাৱুত্তং সংসাৰনাতিৱত্তনং আদীনৱং দোসং ঞত্ৱা. তণ্হং দুক্খস্স সম্ভৱন্তি তণ্হঞ্চ ৱুত্তনযেন ৱট্টদুক্খস্স পধানকাৰণন্তি ঞত্ৱা. ৱীততণ্হো অনাদানো, সতো ভিক্খু, পৰিব্বজেতি এৱং তীহি পৰিঞ্ঞাহি পৰিজানন্তো ৱিপস্সনং ৱড্ঢেত্ৱা মগ্গপটিপাটিযা তণ্হং ৱিগমেন্তো অগ্গমগ্গেন সব্বসো ৱীততণ্হো ৱিগততণ্হো, ততো এৱ চতূসু উপাদানেসু কস্সচিপি অভাৱেন আযতিং পটিসন্ধিসঙ্খাতস্স ৱা আদানস্স অভাৱেন অনাদানো, সতিৱেপুল্লপ্পত্তিযা সব্বত্থ সতোকাৰিতায সতো ভিন্নকিলেসো ভিক্খু পৰিব্বজে চৰেয্য, খন্ধপৰিনিব্বানেন ৱা সঙ্খাৰপ্পৱত্তিতো অপগচ্ছেয্যাতি অত্থো.
পঞ্চমসুত্তৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.